ميدان آزادى به فضاى فرهنگى و تاريخى تبديل مى شود، ايران

• رسول خادم: در طرح ساماندهى ترافيك ميدان آزادى زيرگذرهاى متعددى براى عبور سواره احداث مى شود و از سطح ميدان فقط براى تردد عابران پياده استفاده خواهد شد
• براى مرمت نما و تأسيسات برج آزادى در مجلس ششم ۷ ميليارد تومان اعتبار تصويب شده، اما ريالى داده نشد
• روزانه ۳۰۰ هزار تا ۵۰۰ هزار نفر پياده از ميدان آزادى عبور مى كنند

گروه اجتماعى - فرامرز سيدآقايى: روزى معاون فنى و عمرانى سابق شهردارى تهران پيش از ترك اين سمت، از فرسودگى تأسيسات زيرين برج آزادى خبر داد. اعلام اين نقصان از سوى او درست در موقعى انجام شد كه اذهان، بيشتر معطوف انتخاب شهردار جديد و سپس معاون فنى و عمرانى جديد او شده بود. بر اين اساس به زودى اين برج و تأسيساتش فراموش شد و به پس پرده ذهن مديران شهر تهران رفت.


> برج و ميدان آزادى و يادواره ها
ميدان آزادى با سطح سه هكتار واقع در غرب تهران با وجود برخوردارى از امكانات مناسب فرهنگى، اكنون تنها با دو كاربرد پيش پا افتاده روزانه رو برو است يكى تردد انبوه پياده و سواره از محورهاى آن و ديگرى انداختن عكس يادگارى براى مسافران شهرستانى، سربازان، افغانيان و انگشت شمارى توريست. اما اين دليل فراموشى برج و ميدان آزادى از سوى مديران شهر تهران در ۱۰سال گذشته نيست بلكه اثر آن است. در سال۷۶ و ۷۷ از سوى منطقه ۹شهردارى اقداماتى آن هم با رعايت جوانب احتياط فقط براى تسهيل تردد در ميدان آزادى انجام شد اما دريغ از نيم نگاهى به سوى برج آزادى.
يك واقعيت حتمى اين است كه برج و ميدان آزادى ۲۷سال است كه مركز برگزارى بزرگترين اجتماعات و راهپيمايى هاى ضدپادشاهى و ضداستكبارى مردم است و اين ماندگارترين تصوير در ذهن اكثريت جمعيت تهران و كشور درباره برج آزادى است. تصويرى كه مانند فريادهاى ملت در ميدان آزادى و پاى برج آن محوشدنى نيست و با بى توجهى به آن نيز از بين نخواهد رفت و اين برج بى ترديد نماد آزادى، مقاومت و مبارزه در ذهن ايرانيان است.
به اعتقاد يك كارشناس سازه اگر به برج آزادى بى اعتنايى شود، خرابيها و فرسودگى آن مرمت نشود، هيچ زلزله و حادثه اى هم واقع نشود و اين برج بر اثر گذشت زمان تكه تكه فرو بريزد بيش از ۵۰۰سال زمان لازم است تا به طور كامل تخريب شود و اثرى از آن باقى نماند.
> نماد آزادى بيمار است
موقعيت خاص برج و ميدان آزادى درست جايى است كه كاركردهاى مختلف ترافيكى را براى آن به وجود آورده است. ميدان آزادى نقطه تلاقى مسيرهاى غربى - شرقى و شمالى - جنوبى غرب تهران است و روزانه بيش از ۳۰هزار ورود خودرو به اين ميدان ثبت مى شود.
از سوى ديگر وجود شركتهاى متعدد مسكونى در غرب اين ميدان، كارخانه ها، مراكز تجارى و ادارى و نظامى فراوان در مسير جاده مخصوص و قديم كرج اين ميدان را به ترمينالى براى تردد پياده به سوى غرب با هدف دسترسى به محل تجمع وسائط نقليه عمومى تبديل كرده است. از سوى ديگر وجود ترمينال مسافربرى شلوغ و بى قاعده غرب و فرودگاه قديمى مهرآباد در غرب ميدان آزادى و ترمينال شركت واحد در بخشى از اين ميدان، نياز به تردد از آن را به صورتى ويژه افزايش داده و فشارى مضاعف را بر اين معبر با گنجايش محدود تحميل مى كند به طورى كه روزانه حداقل ۳۰۰و حداكثر ۵۰۰هزار نفر عابر پياده از معابر ميدان آزادى عبور مى كنند و به خاطر نيازهاى اين تعداد عابر، صنوف دوره گرد، دكه ها ، گدايان، فروشندگان قاچاق و موادمخدر نيز پايگاهى مناسب در ميدان آزادى براى رسيدن به اهداف خود يافته اند.
با اين حال، برج نمادين آزادى به عنوان يك اثر ثبت شده ميراث فرهنگى و نمايشگاه زيرين آن و برگزارى مهمترين راهپيمايى ها و تجمعات سالانه مردم در اين ميدان مانع از آن شده است كه اين برج و ميدان كاركرد اصلى تاريخى و فرهنگى خود را از دست بدهد. اما همين برج به خاطر قدمت و فرسودگى بنا و تأسيساتش نيازمند اقداماتى است كه شرايط بهترى را براى آن ايجاد كند.
> شوراى شهر تهران پيشقدم شد
رسول خادم رئيس كميسيون فرهنگى، اجتماعى زيست شهرى شوراى اسلامى شهر تهران درباره تأسيسات برج آزادى مى گويد: به دليل گذر زمان و آلاينده هاى زيست محيطى ناشى از تردد سنگين وسايط نقليه در اطراف ميدان خسارات زيادى به نماى برج و تأسيسات زيرين آن وارد شده است كه بايد با ترميم خرابيها، اين خسارات را برطرف كرد.
خادم يكى از مهمترين تأسيسات خسارت ديده آزادى را سازه هاى موجود در زير محوطه هاى چمنكارى شده ذكر مى كند. او مى گويد: پوسيدگى و تخريب اين تأسيسات بيشتر بر اثر آبيارى محوطه چمن بدون بازسازى و نگهدارى صحيح قسمت و مسير آن است و اين تخريب به شكلى است كه نمايشگاه فرهنگى موجود در زير اين محوطه بر اثر ريزش آب و سقف دچار خسارات و ضايعاتى شده است.

رئيس كميسيون فرهنگى، اجتماعى، زيست شهرى شوراى شهر تهران درباره اقدامات انجام شده مى گويد: از تاريخ ۹خرداد ۸۳ جلساتى با حضور اعضاى اين كميسيون، كميته ايمن سازى، شهرداران مناطق ۹ ۲، و ۵ ، مسؤولان وزارت ارشاد و بنياد رودكى برگزار شد. پس از آن اقداماتى از سوى منطقه ۹ براى ساماندهى فضاى سبز و نورپردازى محوطه و برج انجام شد اما قبلاً در مجلس ششم طرحى براى جذب اعتبار مورد نياز براى مرمت خرابيهاى برج وتأسيسات آن به تصويب رسيده بود كه ريالى هم اختصاص داده نشد. بنياد رودكى مشاور شهردارى منطقه ۹ با هزينه خود طرح چگونگى ساماندهى و مرمت برج را تهيه كرد. مصوبه مجلس با ملاحظه طرح ساماندهى و مرمت كه به تأييد دولت هم رسيده بود مبلغ ۷ ميليارد تومان در آن زمان اختصاص داد.
خادم مى افزايد: اين طرح ساماندهى فضاى سبزمحوطه، اقدامات حفاظتى براى تأسيسات زيرين برج و سقف نمايشگاه فرهنگى، اصلاح فضاى نمايشگاه فرهنگى زير مجموعه آزادى و احياى اين فضا به عنوان محل استفاده فرهنگى مردم را شامل مى شود.
او در عين حال معتقد است تا وقتى كه وضعيت تردد پياده رو و سواره رو در ميدان آزادى و معابر آن مشخص ومجزا نشود نمى توان به استفاده فرهنگى از اين مكان اميدوار بود.
عضو شوراى اسلامى شهر تهران مى گويد: در اين زمينه نيز طرحى وجود داردكه با وجود در نظر نگرفتن اعتبار در لايحه بودجه ۴ شهردارى تهران، بنياد رودكى و شهردارى ۹ مجدانه پيگير تأمين اعتبار آن توسط شوراى شهر هستند. به گفته وى در اين طرح كه ساماندهى وضع ترافيكى ميدان آزادى نام دارد چندين معبر زيرگذر سواره رو و تعدادى پاركينگ طبقاتى در گرداگرد ميدان ايجاد مى شود بطورى كه سطح ميدان آزادى فقط پياده رو باشد و عبور و مرور سواره از زيرگذرها در جهات مختلف انجام شود و پاركينگها هم براى استفاده مردم پياده و توريستها باشد تا بتوانند وسايط نقليه خود را در آن پارك كنند و به گردش در ميدان و مجموعه فرهنگى آن بپردازند. خادم معتقد است با اجراى چنين طرح بزرگى كه هزينه زياد و پنج سال زمان لازم دارد مى توان ميدان آزادى را به مكانى امن، فرهنگى، تاريخى و مورد استفاده مردم تبديل كرد.او مى افزايد: طرح فوق توسط معاونت حمل ونقل و ترافيك و ساير حوزه هاى اجرايى مربوط نيز بررسى شده و بزودى در جلسات شوراى شهر به صورت لايحه ارائه خواهد شد و به محض تأمين اعتبار به اجرا در مى آيد.
خادم اجراى اين طرح را براى حفظ نماد شهر تهران ضرورى مى داند و مى گويد: ما دركميسيون اجتماعى، فرهنگى و زيست شهرى شوراى شهر مصمم هستيم با همكارى شهردارى اين طرح را اجرا كنيم تا پايتخت از يك فضاى مهم تاريخى، فرهنگى برخوردار شود.