دزدان با ایمان! علي آزاد

به نام خدا

افتخارات تاریخی یک ملت همیشه مایه سرافرازی و گاهی فخر فروشی می گردد ولی اگر آن ملت از آن افتخارات فاصله گرفته باشد، تنها مایه تخدیر او خواهد بود.
ایران کشوری است با سابقه فرهنگی قدیمی تر از اکثر سرزمینها و این سابقه قرین تمدنی است که بشر امروز نیز با تعجب و تحسین به آن می نگرد. گاهی آدم فکر می کند این سابقه، خود سرمایه ای است عظیم و پشتوانه ای است ارزشمند، لکن وجه تخدیری آن باعث مهلک بودنش شده است.
در کلاس های درس مدارس و دانشگاهها همه به ابن سینا و رازی و حافظ و فردوسی می نازند و آن دوران طلایی تمدن را نشان فرهنگ غنی ایرانی می دانند. مولانا و سعدی نماد ادبیات ایرانند و گرچه امروز باید برخی از اشعارشان را سانسور کرد! ولی ظاهرا در دوران معاصر همگن آنان یافت نمی شود.
آنقدر به گذشتگان بالیده ایم که جز مرده پرستی و حساسیت زدایی ثمری برایمان نداشته است.
حافظ را دوست داریم، ولی اشعارش را مطابق شئونات تفسیر می کنیم، شاهنامه را نمی توانیم نفی کنیم ولی چون فرهنگ شاهی دارد از آن عبور می کنیم، مولانا بزرگ است ولی برای جلوگیری از تبلیغ صوفیگری بهتر است، تنها خوانندگان موسیقی سنتی اشعارش را بخوانند، ابن سینا بزرگ است، ولی فقط برای پز دادن به غربیان، که علم طب از او بوده است. اینان و ده ها بزرگ دیگر تاریخ این مرز و بوم تنها یک مصرف دارند و آن هم فرار از واقعیتهای امروز و تخدیر، برای فراموشی وضع امروز است.
سالهای سال است که ایرانی خدمت بزرگی به بشریت نکرده است و اگر کور سویی از خدمات فرهیختگان معاصر وجود دارد، یا از جانب جلای وطن کرده هاست یا بیگانگان، او را از پستوی خانه گوشه نشینان یافته اند.
گرچه صدای ادعای ما گوش فلک را پر کرده و خود را مستحق برخورداری از همه علوم بشری آنهم به رایگان می دانیم، ولی اثری از ما در دنیا نیست...... به آثار جدید برخی عالمان ایرانی هم نمی توان دل خوش داشت، چه که اغلب یا چشمگیر نیست یا مقطعی است و یا صادر شده از انسانی دو ملیتی است که گاه به تعصب، خود را ایرانی می داند.
قصد این نوشتار نگاه بد بینانه و منفی به وضع موجود نیست، بلکه تمام تلاش آن نقدی است تا حد توان منصفانه از آنچه بر ما می گذرد.
اصول اخلاقی قانون بردار نیست، دزدی همیشه و در همه فرهنگها بد بوده و هست، و هرگز با وضع قانون یا نبود آن دزدی کار پسندیده ای نمی گردد. یا مثلا ایجاد حق برای افراد خارج از حقوق طبیعی نیز کاری است مذموم حتی اگر برایش قانونی وضع شود.
در جامعه قانون گریز ایرانی، این فرار حتی به قانون گزاران نیز سرایت نموده است، گاهی با وضع برخی قوانین و گاهی با عدم وضع قوانین بدیهی، غیر اخلاقی ترین اعمال به امری روزمره بدل می گردد و شهروند مومن و مسلمان این کشور با اتکا به یک قانون و یا با بیان اینکه فلان قانون در ایران وجود ندارد، دست به اعمال خلاف اخلاق می زند و آن را هرگز گناه تلقی نمی کند.
گناهان در جامعه ایرانی-اسلامی ما تعریف ثابت و کلیشه ای دارد، نداشتن حجاب یا شراب خواری گناه نا بخشودنی است اما اعمال خلاف اخلاقی چون دزدی علمی و ادبی نه تنها جرم نیست، بلکه روش روزمره زندگی مومنین است.
بهتر است با بیان واقعیتی مستدل این موضوع را بیشتر بشکافیم و از کلی گویی پرهیز نموده و ارتباط دو موضوع مطروحه در بالا را بیشتر مشخص نماییم.
یک کتاب علمی حاصل تلاش گروهی دانشمند است و در نهایت ناشری با هزینه فراوان حق چاپ این اثر را ابتیاع می نماید و آن را به چاپ می رساند، حال در کشور اسلامی ما با تکیه بر این اصل که قانون کپی رایت در ایران وجود ندارد، این اثر را به تعداد یک نسخه خریده و از روش آفست استفاده نموده و به تعداد مورد نیاز چاپ می نمایند و می فروشند و سود می برند. آیا در علم اخلاق، این عمل جز دزدی معنای دیگری دارد. در اسلام کلمات زیادی در مورد ضایع نمودن حق الناس داریم و می گویند خداوند از هر گناهی می گذرد ولی از ضایع کننده حق الناس نمی گذرد، حال پیدا کنید پرتقال فروش را!
همین امر برای نرم افزارهای کامپیوتری نیز صدق می کند، یک سیستم عامل در خارج از این کشور اعتقادی! چند صد دلار قیمت دارد و حقوق آن برای سازنده اش محفوظ است، در این زمینه نیز ساعتها وقت صدها دانشمند و هزینه های فراوان توسط سرمایه گزار صرف می شود تا نرم افزاری ساخته شود و ما قفل آن را می شکنیم و میلیونها نسخه از آن کپی می کنیم و به قیمت تنها یکی دو هزار تومان می فروشیم، و در تمام منازل و محلهای کار و مدرسه و دانشگاه و از همه جالب تر در حوزه های علمیه از این نرم افزار دزدی استفاده می کنیم و مثلا با آن به ترویج دین می پردازیم. کسی دزدی می کرد و می گفت می خواهم این پول را صدقه دهم!

شبیه این مثالها برای فیلمهای سینمایی ایرانی و خارجی، محصولات آموزشی و فرهنگی و دیگر چیزها نیز وجود دارد.
روزگاری دور، ایرانی تولید کننده علم و هنر بود و امروز رباینده دسترنج دیگران، البته ای کاش تنها به این کار مشغول بود، جالب است که با لحن طلبکارانه و گاهی حق به جانب به این امر مبادرت می گردد.
چند روز قبل نمایندگان مجلس و دولتیان مشغول سخنوری بودند، که نرم افزار ویندوز تمام ایران را گرفته است و این توطئه استکبار است و باید نرم افزار ملی طراحی کنیم تا از این منوپولی نجات یابیم!!! جالب است که بیل گیتس باید از ما شکایت کند که سیستم عاملش را دزدیده ایم و استفاده می کنیم، عمق وقاحت در این کلام واضح است.
امروز افتخار به هزار سال پیش در کنار عافیت طلبی در استفاده مجرمانه از دسترنج علمی دیگران و بی اعتنایی به علم و عالم و واردات عالمان شوروی سابق و خرید دانش آنها به ثمن بخس و به نام زدن آن دانش، گوشه ای از انقلاب فرهنگی ایرانی است.
در علوم طبیعی در انستیتو های علمی پزشکی، ساخت واکسن، انرژی اتمی و .... دانشمندان روس و کشور های مشترک المنافع با حقوق اندک علم فروشی می کنند و ایرانیان آن را به نام خود مصادره می کنند.
افسوس که از علم و هنر ایرانی تنها سابقه ای تاریخی به جای مانده و بس.

علی آزاد
14 دی ماه 1384