پل‌هاي ماكاروني در دانشگاه اميركبير، ترانه بني يعقوب، سرمايه

صبح پنج‌شنبه دانشجويان در دانشگاه اميركبير پل ساختند. پل‌هايي كه مصالح‌شان، بتون، سنگ، تيرآهن و حتي چوب نبود بلكه پل‌هايي ساختند يكسره از جنس ماكاروني.

28 ارديبهشت ماه دانشگاه اميركبير، ميزباني مسابقهء دانشجويي «پل‌هاي ماكاروني» را برعهده داشت. مسابقه‌اي كه در آن، دانشجويان مهندسي عمران از سراسر كشور حضور يافتند تا آموخته‌هاي تئوريك‌شان را عملي كنند. سالن تربيت بدني دانشگاه اميركبير مكان برگزاري اين مسابقه جاي سوزن انداختن نبود. سالن پر از شور، هياهو و هيجان دانشجوياني بود كه پل‌هاي ماكاروني در دست منتظر شروع مسابقه بودند.

صحن اصلي سالن به محل برگزاري مسابقه اختصاص يافته بود و دور تا دور سالن هم تماشاگران مشتاق كه بيشتر دانشجو بودند با سروصدا و تشويق دوستانشان منتظر شروع مسابقه بودند. بعضي دانشجويان، پل‌هاي كوچك ماكاروني در دست داشتند و برخي هم پل‌هاي بزرگ‌تر كه اغلب به شكل‌هرمي و خورشيدي بودند. دانشجويان به پل‌هاي كوچك سازه سبك مي‌گفتند و به پل‌هاي بزرگ سازه سنگين.

مسابقه هم درواقع در همين دو سطح برگزار مي‌شد مسابقهء سازه‌هاي سنگين و سبك. در هر دو بخش سازه‌هايي كه وزن بيشتري را تحمل مي‌كردند اما نمي‌شكستند برندهء مسابقه اعلام مي‌شدند.

مواد مجاز براي ساخت پل‌ها فقط ماكاروني و چسب بود. البته ماكاروني‌هايي كه دست‌ساز نبود و همگي ساخت كارخانه‌ها بودند. براي اتصال ماكاروني‌ها هم دانشجويان تنها مجاز به استفاده از چسب‌هاي حرارتي بودند. به همين دليل پل‌هاي ماكاروني با گره‌هايي چسبي به هم متصل شده بودند. به گفتهء مولوي يكي از دانشجويان كه پل خورشيدي شكل و زيبايي در دست داشت تمام پل‌ها، گره‌ها و محل چسب‌هاي آن‌ها توسط هيات برگزار كننده مسابقه به دقت بررسي شده است و هركس هم كه از قوانين تخلف كند به سرعت از مسابقه حذف خواهد شد.

مسابقهء پل‌هاي ماكاروني شرايط سختي هم داشت. مثلائ مقدار چسب مجاز براي اتصال ماكاروني‌ها به هم مقدار مشخصي بود و نبايد اعضا از آن ميزان تخلف مي‌كردند.

صحن اصلي سالن تربيت بدني به دو قسمت مجزا براي برگزاري مسابقه تبديل شده بود كه از آن‌ها به عنوان محل «بارگذاري» سازه‌هاي سبك و سنگين نام مي‌بردند. محلي كه در آن‌ها مقاومت پل‌هاي ماكاروني در برابر تحمل وزنه‌ها سنجيده مي‌شد. هر پلي كه بيشتر در برابر فشار وزنه‌ها تاب مي‌آورد برندهء مسابقه اعلام مي‌شد.

مرحلهء بارگذاري پر از شور و هيجان بود. چون مدام پل‌هايي كه براي بارگذاري مي‌آمدند ركوردهاي قبلي را مي‌شكستند مثلائ يك پل فقط پنج كيلوگرم وزن را تحمل كرد و ديگري 50 كيلوگرم را و اين مساله مدام رقابت و البته هيجان اين مسابقه را شديدتر مي‌كرد.

در قسمت سازه‌هاي سبك، پل‌هاي ماكاروني كوچك، روي تكيه گاهي قرار داده مي‌شدند و سپس به آن‌ها يك وزنهء دو كيلويي آويزان مي‌شد. پل‌ها به مدت پنج دقيقه وزنه را تحمل مي‌كردند و سپس وزنه برداشته مي‌شد و اگر پل سالم مي‌ماند، وزن كشي انجام مي‌شد و پل‌هاي سبك‌تر كه وزن بيشتري را تحمل كرده بودند برندهء مسابقه اعلام مي‌شدند.

دانشجويان گروه گروه با پل‌هاي ماكاروني در دست براي بارگذاري مي‌رفتند. هيجان در چهرهء تك‌تك آن‌ها ديده مي‌شد.

وقتي پل‌هاي ظريف‌شان وزنه‌هاي سنگين را تاب مي‌آورد آن‌ها با خوشحالي به بخش وزن‌كشي مي‌رفتند و گاه بعد از اعلام نتايج و ركورددار شدن از خوشحالي فرياد مي‌كشيدند.

اما بخش سازه‌هاي سنگين انگار توجه شركت‌كنندگان و تماشاچيان را بيشتر به خود جلب كرده بود و به قسمت بارگذاري سازه‌هاي سنگين خيره شده بودم كه يكي از تماشاچيان در ازدحام و سر و صداي مربوط به اعلام ثانيه‌اي ركوردهاي مسابقه در گوشم گفت: «پل ساختن هم چقدر دردسر دارد. من چيزي از مسايل فني اين كار نمي‌دانستم اما امروز فهميدم اين پل‌هايي كه هر روز از رويش مي‌گذريم چقدر با دردسر ساخته شده‌اند.»

اما در مسابقهء سازه‌هاي سنگين ابتدا پل‌ها توسط شركت‌كننده بر تكيه گاهي كه به همين منظور تعبيه شده بود، قرار مي‌گرفت و سپس قلاب‌هاي دستگاه‌به آن وصل مي‌شدند و بارگذاري انجام مي‌شد و هر پلي كه بار بيشتري را تحمل مي‌كرد برندهء مسابقه مي‌شد. اين پل‌ها قبل از مسابقه وزن‌كشي شده و وزني كمتر از 650 گرم داشتند. شرايط بارگذاري اين بخش كاملائ مكانيزه بود و در يك زمان مشخص مقدار ثابتي بار را بر پل اعمال مي‌كرد.

بارگذاري اين بخش، از هيجان آورترين قسمت‌هاي مسابقه بود و نفس حضار را در سينه حبس مي‌كرد. به ويژه آن كه به صورت كاملائ غيرمنتظره هر بار، پلي، ركورد پل ديگري را آن هم با تفاوت خيلي زياد مي‌شكست.

زماني كه يكي از پل‌ها 54 كيلوگرم وزن را تحمل كرد شور و هياهوي حضار و مسوولان برگزاري مسابقهء وصف‌ناشدني بود: «باور نكردني است تا 54 كيلوگرم را تحمل كرد.»

اين اظهار نظر بسياري از حاضران در مسابقه بود.

اين بار ركورددار كسي نبود جز «جلال صمدي»‌دانشجوي عمران از دانشگاه تربيت معلم آذربايجان. او با خوشحالي از اين موفقيت، مسابقات دانشجويي اين چنين را بسيار مفيد دانست و اميدوار بود كه چنين مسابقهء حياتي در بخش‌هاي دانش‌آموزي و ديگر عرصه‌ها هم برگزار شود. او كه در ساخت پل‌هايش از تئوري‌هاي درسي‌اش كمك گرفته بود، گفت: «در ساختن پل‌ها از تئوري‌سازه‌هاي فضايي رشته تحصيلي‌ام بهره بردم. اين چنين مسابقاتي تئوري را به عمل تبديل مي‌كند و براي دانشجويان رشته‌هاي فني يك تمرين جدي است.»

اما با اين همه، جلال صمدي، ركوردار باقي نماند. دوباره فرياد حاضران با هيجان بيشتري برخاست. اين بار پل ماكاروني توانسته بود 69 كيلوگرم وزن را تحمل كند.

ركوردداران جديد سه دانشجوي دانشگاه آزاد كرج بودند كه به صورت گروهي در اين مسابقه شركت كرده بودند. آن‌ها با صرف 80 ساعت زمان براي ساخت اين پل اين رتبه را به دست آوردند. رتبه‌اي كه تا پايان مسابقه حفظ شد و كسي توان شكست‌اش را نيافت.

يكي از اعضاي اين تيم با خوشحالي روبه دانشجوياني كه دليل اين موفقيت را از او مي‌پرسيدند و دوره‌اش كرده بودند، گفت: «ما وقت و دقت زيادي براي ساخت اين پل گذاشتيم و حقمان بود كه برندهء اين مسابقه باشيم.»

او رو به من ادامه داد: «اين اولين بار بود كه يك مكعب پنج در پنج از بين سازه رد مي‌شد. دقيقائ مثل پل‌هايي معمولي فقط با اين فرق كه مصالح‌اش از ماكاروني و چسب بود. اين ايده مي‌تواند در ساخت‌پل‌هاي واقعي هم مؤثر باشد پل‌هايي كه با وزن اندك، و مقاومت زياد ساخته شده‌اند.»

اين مسابقه سه شركت‌كنندهء كم سن و سال دانش‌آموز هم داشت دانش‌آموزاني كه با تلاش زياد و به كمك يكي از دبيرانشان به اين مسابقه راه يافته بودند و هر چند پل دست‌سازشان بيش از پنج كيلوگرم وزن را تاب نياورد، اما همهء حضار به دليل علاقه‌مندي‌شان به كارهاي علمي به شدت تشويق‌شان كردند. به پايان مسابقه نزديك مي‌شديم اما ذره‌اي از شور و هيجان دانشجويان كم نشده بود. در بخش سازه‌هاي سبك سه رتبهء اصلي را دانشجويان دانشگاه آزاد كرج كه به صورت تيمي در مسابقه شركت كرده بودند به خود اختصاص دادند. و در بخش سازه‌هاي سنگين نيز دانشجويان دانشگاه آزاد كرج رتبهء اول و سوم و تربيت معلم آذربايجان رتبهء دوم را كسب كردند.

بيشتر دانشجويان اين مسابقه چه برنده و چه بازنده، سالن تربيت‌بدني دانشگاه اميركبير را با لبخند ترك كردند، لبخندي كه شايد حكايت از به دست آوردن تجربه‌اي گرانقدر در رشتهء تحصيلي‌‌شان داشت.