رواج صيغه در عربستان سعودی، دی ولت، برگردان از الاهه بقراط

* مجمع عمومی فقهای اسلامی در مکه، در سال ۲۰۰۶ به تقليد از مصر يک فتوا صادر کرد که طبق آن ازدواج موقتی که در آن «زن از حق خود در مورد مسکن و هزينه زندگی صرف نظر ‌کند و به اين وسيله موافقت خود را اعلام نمايد که مرد هر وقت که خواست، شب يا روز، به خانه وی برود» مشروع است.

مردان سعودی حالا راهی پيدا کرده‌اند تا روابط جنسی خود و رفتن به روسپی‌خانه‌ها را با قرآن توجيه کنند. مدتهاست که «ازدواج موقت» در جهان عرب به عنوان فحشای اسلامی جريان دارد. اما هيچ کس مانند زنان از اين مقررات پدرسالارانه رنج نمی‌برد. مقاله روزنامه آلمانی دی ولت (۰۱ مه) را می‌خوانيد:

آپارتمان‌های مبله در رياض پايتخت عربستان سعودی خيلی طرفدار و متقاضی پيدا کرده است. به ويژه در تعطيلات آخر هفته، اين آپارتمان‌ها مقصد زوج‌هايی هستند که برای ميعاد مخفيانه خود يک فضای خانگی را به اتاق‌های سرد و بی‌روح هتل ترجيح می‌دهند
اغلب آنها چند ساعتی بيشتر در آنجا نمی‌مانند. از همين رو کارکنان اين آپارتمان‌ها به آنها «مهمانان سريع» می‌گويند. زوج‌هايی که به اين آپارتمان‌ها مراجعه می‌کنند نمی‌توانند قباله خود را که به طور معمول ارائه آن در عربستان سعودی ضروريست، ارائه کنند. به جای آن يک صيغه‌نامه نشان می‌دهند که بيانگر ازدواج موقت آنهاست و هر روز بيش از پيش طرفدار پيدا می‌کند.
در مصر، ازدواج موقت در سال ۱۹۹۹ توسط شيخ محمد سعيد طنطاوی مشروع اعلام شد. مجمع عمومی فقهای اسلامی در مکه، در سال ۲۰۰۶ به تقليد از مصر يک فتوا صادر کرد که طبق آن ازدواج موقتی که در آن «زن از حق خود در مورد مسکن و هزينه زندگی صرف نظر ‌کند و به اين وسيله موافقت خود را اعلام نمايد که مرد هر وقت که خواست، شب يا روز، به خانه وی برود» مشروع است. فقهای اسلامی عربستان به وسيله اين فتوا به کاهش نرخ ازدواج واکنش نشان دادند. هر روز بيش از پيش مردان جوان از تأمين هزينه عروسی و ازدواج در می‌مانند و صيغه به عنوان يک ازدواج ساده و بدون قيد و بندهای اداری می‌بايد اين مشکل را حل کند. اما هر چه زمان گذشت، صيغه به کلاه شرعی برای زناشويی‌های هوسبازانه و يا فحشای آشکار تبديل شد.
مردان عربستان سعودی به صيغه بسيار علاقه دارند و در تعطيلات خود که به سفر، از جمله به هند می‌روند، دختران جوان را در شهرهای توريستی مانند حيدرآباد برای يک شب يا چند روز صيغه می‌کنند. روزنامه‌های هند دادشان از مردان عرب که فقط برای سکس به آنجا مسافرت می‌کنند، در آمده است. مواردی از ازدواج موقت را می‌توان در يمن نيز ديد. خانواده‌های تنگدست در يمن اميدوارند که با دادن دختران جوان و باکره‌شان به مردان مسن عرب که به آنها قول کار و ويزا می‌دهند، آنها زندگی بهتری پيدا کنند. اما واقعيت چيز ديگريست چرا که بعدا پدران برای باز گرداندن دخترانشان بايد به مرز يمن و عربستان بروند تا آنها را که توسط به اصطلاح شوهرانشان در آنجا رها شده‌اند به خانه باز گردانند.

استثناء در مورد زنان ثروتمند
اين مقررات مردانه در مورد زنان بی‌شوهر و ثروتمند استثناء قائل می‌شود. به اين ترتيب که اين گروه از زنان می‌توانند در سفرهای تجاری و يا تعطيلات خود در خارج به صيغه مردان در آيند و يا مردان را به صيغه خود در آورند. آنها پس از اينکه به عربستان سعودی بازگشتند، برای شوهران سابق [از همين ازدواج موقت] يک اتومبيل يا ساعت گران قيمت به عنوان تشکر هديه می‌فرستند. امروز می‌توان در اينترنت و يا از طريق اس ام اس زن صيغه‌ای يا مرد صيغه‌ای پيدا کرد. بنگاه‌هايی نيز وجود دارند که به کار دلالی زوج‌ها مشغولند.
ممکن است ازدواج موقت برای سنّی‌ها يک پديده تازه باشد. برای شيعيان اما يک عمل رايج است. پانزده سال پيش بود که علی اکبر هاشمی رفسنجانی، رييس جمهوری پيشين جمهوری اسلامی در ايران، ازدواج موقت را مطرح کرد که در آنجا «مُتعه» ناميده می‌شود. او گفت که متعه برای مرد و زن راهيست تا نيازهای جنسی خود را ارضا کنند. او هم چنين يادآوری کرد که حتی لازم نيست اين ازدواج را در نزد يک روحانی به انجام رساند. کافيست که زن و مرد نزد خود قسم بخورند.
در ژوئن ۲۰۰۷ مصطفی پورمحمدی وزير کشور جمهوری اسلامی در تلويزيون گفت که صيغه امکانی برای حل مشکلات اجتماعی است. شصت درصد از جمعيت ايران جوانتر از سی ساله هستند. بسياری از آنها نمی‌توانند ازدواج‌های سنگين و گران را تقبل کنند. به گفته پورمحمدی که خودش آخوند است، اسلام دين پربار و همه جانبه‌ای است که برای همه مشکلات يک راه حل دارد.
آخوندها ازدواج موقت را بر اساس آيه ۲۴ سوره نساء توجيه می‌کنند: «و زنان شوهردار، مگر ملک يمين‌تان [کنيزتان]، اين فريضه الهی است که بر شما مقرر گرديده است، و فراتر از اين بر شما حلال گرديده است که با صرف اموال خويش، پاکدامنانه و نه پليدکارانه به دست آوريد، و آن زنانی که [به صورت متعه] از آنان برخوردار شويد، بايد مهرهايشان را که بر عهده شما مقرر است، به آنان بپردازيد، و در آنچه پس از تعيين مهر به توافق رسيد، گناهی بر شما نيست که خداوند دانای فرزانه است» [ترجمه بهاءالدين خرمشاهی].
برای روحانيان محافظه‌کار و هم چنين مدافعان حقوق زنان، ازدواج موقت نوعی فحشای قانونی‌شده است. به نظر آنها بسياری از بيوگان، زنان طلاق گرفته و يا زنان تنها فقط به دلايل مالی به ازدواج موقت تن می‌دهند. برای بسياری از زنان جوان، پس از چند ازدواج موقت، مشکل است که بتوانند يک شوهر درست و حسابی پيدا کنند. بعلاوه، کودکانی که از ازدواج موقت به وجود می‌آيند، و شمار آنها در ايران به هزاران می‌رسد، از نظر قانونی وضعيت نامشخص دارند.
در صيغه‌ای که بين شيعيان رايج است، لازم نيست مرد و زن با يکديگر زندگی کنند. دليل‌اش ممکن است شرايط واقعی و يا مدتی که بر روی آن توافق شده است، باشد. زنان و مردانی که ازدواج کرده‌اند، نمی‌توانند ازدواج موقت کنند. تفاوت بزرگی که بين شيعيان و سنيان در مورد ازدواج موقت وجود دارد اين است که مرد شيعه در کنار زنی رسمی خود می‌تواند سه ازدواج موقت متناوب ديگر داشته باشد.

-------------------------------------------------
توضيح مترجم: در اين مقاله که در يک رسانه معتبر آلمانی منتشر شده است، مانند بسياری از مقالات ديگر درباره کشورهای خاورميانه، سه غلط وجود دارد که در يادداشتی به اطلاع نويسنده آن رسانده شد. يکی اينکه «روحانيان محافظه‌کار» مانند مدافعان حقوق زنان، ازدواج موقت را «فحشای قانونی» نمی‌شمارند. بلکه در عمل آنها جزو کسانی هستند که اين کلاه شرعی را تبليغ و ترويج می‌کنند. ديگر اينکه فقط زنانی که ازدواج کرده‌اند نمی‌توانند ازدواج موقت کنند، وگرنه مردان ازدواج کرده می‌توانند بی‌نهايت صيغه داشته باشند (بند ۲ ماده ۹۰۰ و ماده ۹۰۱ قانون مدنی). و سوم، «مرد شيعه در کنار زن رسمی خود می‌تواند سه ازدواج موقت متناوب ديگر داشته باشد» بی‌پايه است. طبق همان دو ماده بالا، مرد می‌تواند چهار زن عقدی و رسمی و بی نهايت زن صيغه‌ای داشته باشد.