نشان فيروزه‌ای سينما حقيقت به ليلا حاتمی اهدا شد، ايسنا

خسرو سينايی: علی حاتمی به دنبال سينمای اصيل ايرانی بود

مراسم دوازدهمين سالروز درگذشت زنده‌ياد علی حاتمی با پخش دو مستند از عزيز ساعتی و روح الله امامی و با اهدای نشان فيروزه جشنواره‌ی سينما حقيقت و لوح يادبودی به دخترش ليلا حاتمی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار سينمايی خبرگزاری دانشجويان ايران(ايسنا)، در اين مراسم که شامگاه دوشنبه ۱۸ آذر ماه در مرکز گسترش سينمای مستند و تجربی برگزار شد؛ خسرو سينايی کارگردان سينما گفت: قرار نبود که در اين مراسم صحبت کنم اما با ديدن فيلم‌های مستندی که پخش شد خواهش کردم که چند جمله‌يی مطرح کنم. با ديدن اين فيلم‌ها به اين نتيجه رسيدم که اگر علی حاتمی بود سينمای ما بسيار قوی تر می‌شد نه به تنها خاطر فيلم‌هايی که او می‌ساخت بلکه به دليل توانايی‌اش در فراهم آوردن ملزومات ساخت فيلم.

سينايی ادامه داد: در سال‌های اخير بسياری از کارگردان‌ها به ناچار به کم‌ترين‌ها قناعت می‌کنند و من هم به عنوان يک فيلم‌ساز برای ساخت اثرم تمام پروبال آن را قيچی می‌کنم در حالی که سينما فقط به کارگردان ،‌بازيگر و فيلم‌بردار نياز ندارد بلکه نيازمند گريم‌مور،‌ طراح صحنه و ... است.

علی حاتمی توانايی استفاده از همه‌ی اين موارد را داشت. با ديدن حيوانات و درشکه‌هايی که او در ساختن آثارش استفاده می‌کرد و با ديدن انبوه افرادی که در ساخت اين پروژه همکاری داشتند در دلم گفتم؛ جايت خالی است علی حاتمی چون می‌توانستی، اما من هرگز نتوانستم.

به اعتقاد خسرو سينايی اگر علی حاتمی بود امروزه سينمای ما چهرپردازان،‌فيلم بردارن و طراحان صحنه‌ی حرفه‌يی بسيار بيشتری می‌داشت، چون حاتمی می‌توانست تهيه کنندگان و مسوولان دولتی و سينمايی را وادار به افزايش امکانات کند.

سينايی با اشاره به دشواری‌های فراوان ساخت شهرک سينمايی گفت: ساخت اين شهرک يک شاهکار بود و تا به امروز برای ساخت فيلم های تاريخی به آن مراجعه می‌کنيم.

اين کارگردان با گراميداشت خاطره‌ی هنرمندانی همچون مهرداد فخيمی ، روح الله امامی، و ... عنوان کرد: اين هنرمندان با جان و دل برای سينمای ما کار کردند، اما مطبوعات ما در جنجال ستاره سازی آنان را فراموش می‌کنند.

او در بخش ديگری از سخنان خود يکی از بزرگترين دستاوردهای علی حاتمی را پرداختن به سينمای ايرانی دانست و گفت: علی حاتمی مدل‌های فيلم‌های خود را از اين جا و آن جا نمی‌گرفت، او به دنبال سينمای اصيل ايرانی بود.

سينايی يادآور شد: سال‌ها پيش به يکی از مسوولان سينمايی گفتم ما نسلی هستيم که قبل و بعد از انقلاب را آگاهانه تجربه کرده‌ايم، اگر به دليل محدوديت‌ها نسل ما نتواند تاريخ پيش از انقلاب را آنگونه که بوده منعکس کند، بخشی از تاريخ ما نابود می‌شود.

به گفته‌ی او نسل‌های جوان که از تاريخ پيش از انقلاب آگاهی ندارند بر اساس ذهنيت خودشان کار می‌کنند و اينجا است که ارزش علی حاتمی و هم نسلان او نبايد فراموش شود.

سينايی سخنان خود را اينگونه پايان داد: نسل علی حاتمی يکی يکی خواهند رفت و اينها قبل از انقلاب را به ياد داشتند و ماجراهای فراوانی می‌دانستند که قابليت فيلم شدن داشت و می توانست به حفظ تاريخ ما کمک کند.

در ادامه‌ی اين مراسم شاپور عظيمی به عنوان منتقد سينما طی سخنانی ديالوگ‌های آثار حاتمی را بسيار پربار دانست و گفت: در نگاه اول اين ديالوگ‌ها به نوعی ما را فريب می‌دهد، چون سينمای او را در نوشتن ديالوگ های زيبا و غنی خلاصه می‌کنيم و اين چنين است که يکی از نقاط ارزشمند سينمای حاتمی برای ما مغفول مانده است که همان نوع رضايت و قصه گويی است.

او با اشاره به اينکه شخصيت‌های آثار علی حاتمی بسيار ملموس هستند ياد آور شد: سريال «هزاردستان» در زمان خود با ديگر سريال‌ها فاصله داشت و امروزه در تلويزيون کمتر شاهد چنين روايت‌های عميق ،‌پيچيده و سهل و ممتنعی هستيم.

عظيمی ادامه داد: علی حاتمی در روايت‌ها، شخصيت‌پردازی و به ويژه ديالوگ‌نويسی‌اش مانند نت‌های تزيينی استفاده می‌کرد که رنگ و بوی خاصی به آن اثر می‌داد.

او روايت‌های حاتمی را شرقی توصيف کرد و گفت: اين روايت‌ها برای مخاطب ايرانی بسيار باورپذير است و خوشحالم هيچ يک از فيلم‌های او در آن سوی آب‌ها درک نمی‌شود چرا که مصداق بسيار درستی برای سينمای ملی ما است و نشانگر شناخت عميق اين فيلم ساز از مخاطب ايرانی است.

عظيمی تاکيد کرد: هرگز نمی‌توان از فيلم‌سازی مانند علی حاتمی گذشت و به همين دليل دوازده سال پس از مرگ او هنوز سينمای او که بسيار حساب شده و ماهرانه است برای ما زنده و جاری است. او در سينمای خود يک هدف را دنبال می‌کرد که همان مخاطب است.

اين منتقد سينما سخنان خود را اين گونه به پايان برد: علی حاتمی با مهارت تمام رد پای خود را در آثارش محو می‌کند تا مخاطب بدون واسطه با اثر او ارتباط درونی برقرار کند.

در بخش ديگری از اين مراسم طهماسب صلح‌جو ديگر منتقد حاضر در برنامه نسل موج نو سينمای ايران را بی همتا توصيف کرد و گفت: علی رغم حضور چهره‌های مستعد در ميان نسل جوان هنوز فيلم سازان موج نو بی همتا هستند،فيلم سازانی که بدون موعظه بر ما تاثير گذاشتند.

به گفته‌ی او سينمای حاتمی شاخصه‌ی مهمی دارد که ما را به ياد گذشته و رگ و ريشه‌هايمان می‌اندازد. در تمام فيلم‌های او شيوه‌ی روايت و انتخاب موضوع ما را با گذشت‌ها درگير می‌کند و اهميت اين نگاه امروز بيشتر به نظر می‌رسد. زيرا در دوره‌يی به سر می‌بريم که فراموشی به يک بيماری مزمن تبديل شده است.

صلح جو متذکر شد: امثال علی حاتمی ديگر به وجود نمی‌آيند، فيلم سازانی که نه تنها در سينما که بر فرهنگ اجتماعی ما تاثيرگذار بودند و به ما ياد دادند بهترين الگوها نزديک‌ترين افراد به ما هستند.

به اعتقاد اين منتقد، علی حاتمی در سينمايش به گويش تهرانی هويت داد، ديالوگ های شعر گونه‌ی او برگرفته‌ از گويش و زبانی است که از ذهنيت او عبور کرده و قدری پالوده‌تر شده است و اگر قرار باشد درباره‌ی گويش تهرانی پژوهشی انجام شود، آثار حاتمی تنها نمونه‌ی موجود در سينما است.

صلح‌جو در پايان سخنانش گفت: در آثار علی حاتمی زندگی حال در گذشته رخ می‌دهد و به اين باور می‌رسيم که ما هم در گذشته زندگی می‌کنيم و تنها نشانه‌های زندگيمان تغيير کرده است. بنابراين سينمای حاتمی برای نسل جوان هم می‌تواند خاطره ساز باشد و شايد از طريق اين سينما بتوان بيماری فراموشی را که گريبان اين نسل را گرفته است درمان کرد.