دانش جعفری: دولت بايد خود را برای سقوط قيمت نفت آماده کند، ايلنا

تهران- خبرگزاری کار ايران
وزير سابق امور اقتصاد و دارايی گفت: دولت بايد خود را برای مواجهه با سقوط قيمت نفت که به دليل کاهش قيمت آن همين امروز هم دچار کسری بودجه است، آماده کند.

به گزارش خبرنگار ايلنا، داود دانش جعفری عصر امروز در ميزگردی که از سوی دانشکده عمران دانشگاه اميرکبير درباره بررسی بحران اقتصاد آمريکا برگزار شد، اظهار داشت: اگر دورنمای اقتصادی را مد نظر قرار دهيم با شرايط فعلی حتماً سقوط قيمت‌‏ها در بازارهای نفتی اتفاق می‌‏افتد اما با توجه به اينکه بورس ايران و بخش مالی ما با دنيا مرتبط نيست، اين بخش دچار آسيب نخواهد شد.
وی افزود: اما اگر کاهش قيمت نفت ادامه يابد، درآمد دولت کاهش يافته و در نتيجه دولت بايد خود را برای درآمدهای کمتر آماده کند.

تبليغات خبرنامه گويا	advertisement@gooya.com

وی در پاسخ به سؤالی که نظر وی را درباره احتمال حمله آمريکا به ايران با توجه به کاهش قيمت نفت، جويا شد، عنوان داشت: احتمال حمله وجود ندارد، زيرا اين کار هزينه می‌‏برد، دولت آمريکا با کسری بودجه روبروست. اگر قرار باشد جنگ ديگری اتفاق بيفتد، بايد هزينه‌‏های ديگری بپردازد از همين رو بعيد می‌‏دانم چنين اتفاقی رخ دهد.
وزير سابق امور اقتصادی و دارايی با اشاره به اينکه نسبت معاملات کاغذی نفت از معادله ۳ به يک به ۱۰ برابر تا پيش از بحران اقتصادی آمريکا رسيد، خاطرنشان ساخت: اين اتفاق در کنار سياست کاهش ارزش دلار که به نوعی دولت آمريکا بدان دامن زد، موجب شد تا ميزان صادرات اين کشور در يک دوره افزايش يابد.
وی راهکارهايی که برای ايجاد رونق تا پيش از ايجاد بحران در اين کشور انتخاب شد را شامل چند مکانيزم عنوان کرد و تصريح کرد: دولت آمريکا ابتدا تصميم گرفت تا مخارج دولت را بالا ببرد، زيرا در اقتصاد اگر دولت هزينه‌‏ها را بالا ببرد، تقاضای کل افزايش می‌‏يابد.
وی افزود: دولت آمريکا اگر سفارش‌‏های نظامی را بيشتر کند، کارخانه‌‏های توليدکننده ادوات نظامی بيشتر توليد می‌‏کنند و در نتيجه باعث رونق بيشتری برای اقتصاد اين کشور می‌‏شوند.در چنين شرايطی بود که دو جنگ اتفاق افتاد؛ جنگ افغانستان و ديگری عراق. هزينه جنگی مثل عراق باعث شد که واحدهای توليدی نظامی تدارکات جنگ عراق را تامين کنند.
دانش جعفری سياست ديگر دولت آمريکا را پيش از بروز بحران سياست کاهش نرخ بهره عنوان کرد و يادآور شد: اين سياست وسعت بيشتری يافت و موجب شد تا در دوره‌‏ای سياست‌‏های اقتصادی دولت آمريکا کارآمد جلوه کند. بايد گفت در دوره کلينتون نرخ بهره به حدود ۵ يا ۶ درصد رسيده بود، دولت بوش تصميم گرفت با کاهش نرخ بهره و سياست‌‏های انبساطی و تزريق پول به اقتصاد آمريکا رونق ايجاد کند تا به تعبيری تحولی در سرمايه‌‏گذاری و رشد اشتغال ايجاد شود.
او اضافه کرد: در نتيجه تصميم به کاهش نرخ بهره با شيب تندی از ۶ درصد به يک درصد اخذ شد. هدف اين بود که افزايش سرمايه‌‏گذاری صورت بگيرد. دولت بوش به دنبال اين بود که با در پيش گرفتن سياست‌‏های انبساطی، هزينه تامين پول را کاهش داده تا سرمايه‌‏گذاری افزايش يابد. البته اين سياست موجب شد تا امکان دريافت وام از بانک‌‏ها افزايش يابد.
وزير امور اقتصادی و دارايی سياست سوم دولت آمريکا برای جلوگيری از رکود را افزايش صادرات اعلام کرد و گفت: اين سياست از طريق اتخاذ سياست انبساط پولی و تضعيف دلار دنبال شد. اما از آنجايی که تضعيف دلار ممکن بود خطرات امنيتی برای اقتصاد آمريکا به دنبال داشته باشد، اين سياست به صورت محدود دنبال شد که حاصل آن افزايش ۱۲ درصدی صادرات آمريکا بود.
وی ادامه داد: موضوع ديگری که بر دامنه بحران اقتصادی آمريکا افزود، نقش صندوق‌‏های رهنی (MBS) مسکن در امريکا بود.
استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبايی در توضيح کارکرد اين صندوق‌‏ها با ذکر اين مثال ضروری عنوان داشت: فرض کنيد شخصی از يکی از بانک‌‏های خصوصی ايران در سال ۸۶ درخواست وام ۱۰۰ ميليون تومانی برای خريد مسکن می‌‏کند. اين وام با شرايط بازپرداخت ۱۰ ساله به او تعلق می‌‏گيرد. حال شخص ديگری به همان بانک مراجعه کرده و اعلام می‌‏کند که حاضر است تسهيلات پرداخت شده را با سود مختصر باز گرداند، به شرط آنکه بانک اسناد مربوط به بازپرداخت تسهيلات داده شده را در اختيار او قرار دهد.
او ادامه داد: در چنين شرايطی شخص متقاضی اسناد به يک پروژه سرمايه‌‏گذاری سودآور دسترسی پيدا کرده است زيرا ۱۰۰ ميليون تومان خود را با نرخ ۲۵ درصد بازگشت سرمايه می‌‏تواند پس بگيرد. منافع بانک در اين کار اينگونه است که می‌‏تواند منابع جديدی را برای دادن تسهيلات دست و پا کند. حال اگر همين مثال را در مورد هزاران نفر با اين شرايط تعميم بدهيم که با اين شرايط تسهيلات بانک‌‏ها را دريافت کرده‌‏اند، در واقع منابع بزرگی متوجه بانک‌‏ها خواهد شد.
دبير کميسيون اقتصاد کلان مجمع تشخيص مصلحت نظام با اشاره به اينکه کارکرد اين صندوق‌‏ها ايجاد جريان درآمد سرمايه‌‏گذاری بلندمدت سودآور بود، گفت: شيوه تامين پول در اين صندوق‌‏ها چاپ اوراق سهام است و کسانی اين اوراق را می‌‏خرند که به دنبال سود مطمئن باشند.
دانش جعفری تصريح کرد: ويژگی ديگر اين صندوق‌‏ها اين بود که هزاران ميليارد دلار با اين روش به سيستم بانک وارد کردند. يعنی هم صندوق‌‏های رهنی و هم وامی که بانک‌‏ها با بهره پايين پرداخت کردند، به پشتوانه اين سرمايه‌‏گذاری کار شيرينی را در اقتصاد آمريکا آغاز شد. اين اتفاق در حالی افتاد که به تدريج بهای دلار در بازارهای جهانی پايين می‌‏آمد. همه دنبال اين بودند که در جايی سرمايه‌‏گذاری کنند که ريسک کمتری داشته باشد.
به گفته وی، وقتی انبساط پولی رخ می‌‏دهد انتظار بر اين است که ارزش پول کاهش يابد.
او گفت: در آمريکا هم اين اتفاق افتاد و ارزش دلار کم شد. با اين حال دولت آمريکا تا حدودی از اين اتفاق راضی بود. چون اگر تا حدودی ارزش دلار نسبت به يورو کاهش پيدا می‌‏کرد موجب افزايش صادرات اين کشور می‌‏شد.