رادیو فردا، همزمان با اعلام دادستان عمومی و انقلاب تهران مبنی بر بازداشت چند متهم مرتبط با یک پرونده «جاسوسی در حوزه محیط زیست»، گزارشهای رسیده حاکی است که یک فعال محیط زیست بازداشت شده، دو هفته پس از دستگیری در زندان درگذشته است.
عباس جعفری دولتآبادی روز شنبه ۲۱ بهمن اعلام کرد چند متهم بازداشت شدهاند که به ادعای او، «در قالب اجرای پروژههای علمی و محیط زیستی نسبت به جمعآوری اطلاعات طبقهبندی کشور در حوزههای استراتژیک اقدام میکردند».
او به هویت و تعداد افراد بازداشت شده اشاره نکرده و تنها گفته که یک نهاد امنیتی آنها را شناسایی و دستگیر کرده است. دادستان تهران همچنین اشارهای به مرگ یکی از بازداشتشدگان در زندان نکرده است.
در همین حال، رامین سید امامی پسر کاووس سیدامامی روز ۲۱ بهمن در صفحه توئیتر خود خبر داد که پدرش دو هفته پس از بازداشت، در زندان درگذشته است و مقامهای زندان نیز علت آن را «خودکشی» اعلام کرده اند.
کاووس سیدامامی، دکترای جامعه شناسی و عضو هيئت علمی دانشکده معارف اسلامی و علوم سياسی دانشگاه امام صادق بود. او همزمان مدیرعامل مؤسسه «حیات وحش میراث پارسیان» بود.
به کانال خبرنامه گویا در تلگرام بپیوندید
پسر آقای سیدامامی در توئیت خود نوشته که پدرش روز چهارم بهمن بازداشت شد و «ناگهان از دادسرا مادرم، مریم ممبینی، را جمعه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶ احضار میکنند و خبر مرگ همسرش را به او میدهند. میگویند خودکشی کرده.... هنوز باور نمیکنم، نمیکنیم».
بر اساس اطلاعاتی که دانشگاه امام صادق از کاووس سیدامامی در سایت خود منتشر کرده است، این فعال محیط زیست در دانشگاههای آمریکا تحصیل کرده و در سال ۱۳۷۰ دکترای خود را در رشته جامعهشناسی از دانشگاه اورگان گرفته بود.
او در سالهای گذشته علاوه بر تدریس در دانشگاه امام صادق، ۹ کتاب و دهها مقاله در زمینههای مختلف منتشر کرده بود.
از سوی دیگر، روزنامه کیهان لندن در گزارشی که روز جمعه منتشر کرده است جزئیات بیشتری درباره هویت بازداشتشدگان داده است.
دستگیری بیسابقه ۷ فعال محیط زیست در سکوت خبری: یک ایرانی- آمریکایی بین آنهاست
-اعضای هیات امنای موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» امکان برخورداری از وکیل و ملاقات با خانواده خود را ندارند.
۷ نفر از فعالان محیط زیست در موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» که در بین آنها یک فرد دوتابعیتی ایرانی- آمریکایی نیز وجود دارد، بازداشت و زندانی شدند. این نخستینباری است که جمهوری اسلامی یک فعال محیط زیستی دوتابعیتی و مجموعهای از فعالان عرصه محیط زیست را دستگیر میکند.
برخی منابع خبری کیهان لندن از دستگیری ۷ نفر از اعضای هیات امنای موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» خبر دادهاند که یکی از آنها، مراد طاهباز تاجر و فعال محیط زیست دوتابعیتی ایرانی- آمریکایی است.
بر اساس گزارش رسیده، کاووس سیدامامی مدیرعامل، جامعهشناس و استاد دانشگاه «امام صادق»، هومن جوکار خزانهدار و مدیر پروژه یوز آسیایی، نیلوفر بیانی همسر هومن جوکار و سرپرست فعالیتها و برنامهریزی و مشاور سابق برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، مراد طاهباز فعال محیط زیست و میراث فرهنگی و دو نفر دیگر از همکاران موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» طى دو ماه گذشته در سکوت خبری بازداشت شدهاند.
این نخستینبار است که مجموعهای پرتعداد از فعالان عرصه محیط زیست و اعضای هیات امنای یک موسسه مردمی و غیرانتفاعی دستگیر میشوند که فعالیتی متمرکز بر حفاظت از گونههای در حال انقراض حیات وحش دارند.
بر مبنای اطلاعات رسیده، بازداشتشدگان اجازه ملاقات با اعضای خانواده خود را پیدا نکردهاند و از حق داشتن وکیل نیز بیبهره هستند. ضمن اینکه خانه اعضای هیات امنای موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» تفتیش و جستجو شده و وسایل ارتباطی و کامپیوتر آنها نیز ضبط شده است. همچنین خانههای نزدیکان و دوستان این فعالان محیط زیست نیز مورد تفتیش و بازرسی قرار گرفته است.
برخی فعالیتهای این موسسه در ایران پیش از این نیز خبرساز شده بود؛ سال ۱۳۹۲ سام خسروی فرد (فعال محیط زیست ساکن کانادا) مدعی همکاریهای پنهانی مراد طاهباز تاجر ایرانی- آمریکایی و عضو هیات امنای «حیات وحش میراث پارسیان» با معصومه ابتکار رئیس وقت سازمان حفاظت محیط زیست شد. این همکاری که در رسانههای مخالف دولت روحانی از جمله کیهان تهران و تسنیم نیز منتشر شد، از خریداری مجوز شکار در ایران برای چند آژانس توریستی شکار خبر میداد.
کیهان تهران اسفندماه سال ۱۳۹۳ در یادداشتی از این موسسه به عنوان یک آژانس رسمی ایرانی- آمریکایی نام برد که به صورت رسمی تور گردشگری با مجوز شکار راهی ایران میکند تا هوبره، قوچ لارستان و حتی یوزپلنگ شکار کنند.
تسنیم در گزارشی در سیام مهرماه سال ۱۳۹۵، مراد طاهباز تاجر و فعال محیط زیست ایرانی-آمریکایی را مشاور غیررسمی معصومه ابتکار رئیس وقت سازمان حفاظت محیط زیست خواند که در قبال وعده سالانه حق حفاظتی ۵۰۰ هزار دلاری به دنبال راهاندازی تور شکار در ایران است.
مراد طاهباز تاجر، سرمایهدار و فعال محیط زیست است که لیسانس رشته فلسفه و هنرهای زیبا و فوقلیسانس مدیریت کسب و کار را از آمریکا دریافت کرده است.
علت بازداشت و اتهامات اعضای هیات امنای موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» مطرح نشده ولی احتمالا حواشی پدید آمده و ثبت این موسسه در سال ۲۰۱۰ در آمریکا میتواند از دلایل آن باشد.
وبسایت تابناک نیز هفدهم بهمن ماه امسال، در گزارشی با عنوان «یوزپلنگ و برج میلاد، یهویی»، از دستگیری و بازداشت مسئولان حفاظت از یوز خبر داد و نوشت: «شنیدهها حکایت از دستگیری و بازداشت متولیان حفاظت از یوزپلنگ دارد...»
این در حالیست که هومن جوکار مدیر پروژه یوز آسیایی بارها اعلام کرده بود که کمپین یوز ایرانی به شکل شخصی و توسط هدیه تهرانی و امیرحسین خالقی به راهافتاده است و پروژه حفاظت از یوز آسیایی فقط حامی معنوی آن است.
کمپین یوز ایرانی در حاشیه برنامههای فرهنگی و هنری، از سال ۱۳۹۲ تا کنون ۸۰۰ میلیون تومان از مردم پول جمعآوری کرده تا برای خرید آغلهای پارک ملی توران اقدام کند و دامها را از این محوطه زیستگاه یوز خارج کند.
موسسه «حیات وحش میراث پارسیان» در طول فعالیت خود در ایران همواره به ارتباط با سازمان محیط زیست خصوصا در دوران معصومه ابتکار و استفاده از رانت دولتی متهم بوده است و حتی گفته میشود جابهجایی ابتکار از سوی روحانی نیز به دلیل همین موضوع بوده است. این دوتابعیتی ایرانی- آمریکایی که رسانهها از او به عنوان یک شکارچی قدیمی یاد کردهاند، حتی پس از کنارهگیری دفتر برنامه عمران سازمان ملل متحد از پروژه نجات یوز، به گونهای در مقام تصمیمگیری راجع به به سرنوشت این گونهی جانوری در حال انقراض قرار داشت. چنانکه در بحبوحه جمعآوری کمکهای مردمی از سوی کمپین نجات یوز ایرانی، دفتر برنامه عمران سازمان ملل اعلام کرد که از حمایت مالی این پروژه انصراف داده چرا که دولت نیز باید در این زمینه کمک جدی داشته باشد تا به طور مشترک این کار ادامه یابد.
این موسسه از پستانداران در حال انقراض مانند یوز، خرس سیاه، پلنگ، قوچ و میش ایرانی حمایت میکند و در همکاریهای بینالمللی خود با گری لوئیس هماهنگکننده و نماینده مقیم برنامه عمران سازمان ملل متحد در ایران برنامههای مشترکی از جمله حمایت از یوز ایرانی را اجرا کردند.
در گزارش سالانه این موسسه در سال ۱۳۹۵، حفاظت از حیات وحش ایران با مدیریت منابع آبی، پایش یوزپلنگ و طعمههای آن در ذخیرهگاه زیستکره توران، بررسی مسیرهای زیستی یوز، پروژههای پژوهشی و انتشار کتابهایی مربوط به حیات وحش جزو فعالیتهای آن ذکر شده است.