خبرنامه گویا - سیمور هرش، روزنامهنگار تحقیقی سرشناس آمریکایی، در گزارشی تازه از جریان داشتن مذاکرات محرمانه میان واشنگتن و تهران خبر داده و نوشته است که این گفتوگوها، با وجود پیشرفتهای محدود، نگرانی عمیقی در اسرائیل ایجاد کرده است. به گفته او، وخامت وضعیت اقتصادی ایران، رهبران جمهوری اسلامی را برای دستیابی به توافقی هستهای با آمریکا تحت فشار قرار داده است.
هرش در گزارش روز هشتم اکتبر خود، به نقل از منابع آمریکایی و اسرائیلی نوشته است که گروهی از کارشناسان نظامی و هستهای اسرائیل، در واکنش به مذاکرات پشت پرده، سندی با عنوان «نظام راستیآزمایی هستهای کاملاً نفوذناپذیر در ایران» تهیه کردهاند. هدف این سند، تعیین شروطی سختگیرانه برای جلوگیری از احیای مخفیانه فعالیتهای هستهای جمهوری اسلامی است.
بر اساس این سند که هرش میگوید نسخهای از آن را دریافت کرده، اسرائیل خواستار بازرسیهایی بسیار فراتر از مقررات معمول آژانس بینالمللی انرژی اتمی است؛ از جمله دسترسی بازرسان ظرف ۲۴ ساعت به تمامی تأسیسات هستهای، نظامی و غیرنظامی ایران، بدون امکان پنهانسازی یا پاکسازی شواهد.
یکی دیگر از شروط مطرحشده، تعیین تکلیف کامل ذخایر اورانیوم غنیشده ۶۰ درصدی جمهوری اسلامی است. بر اساس این پیشنهاد، ذخایر یادشده باید یا از ایران خارج شوند یا غنای آنها به میزان قابلقبولی کاهش یابد.
اما مهمترین بخش گزارش هرش، نگرانی اسرائیل از دستیابی دولت دونالد ترامپ به توافقی است که بدون برچیدن کامل تواناییهای تسلیحاتی هستهای جمهوری اسلامی، به کاهش فشارها بر تهران منجر شود.
یک کارشناس آمریکایی که هرش با او گفتوگو کرده، معتقد است اسرائیلیها ترجیح میدهند مذاکرات راستیآزمایی شکست بخورد تا از دستیابی به توافقی که به نابودی کامل برنامه تسلیحاتی هستهای ایران منجر نمیشود، جلوگیری شود.
به گفته این کارشناس، پیشرفت مذاکرات با تهران همچنان محدود است و واشنگتن نباید پیش از دستیابی به توافقی قطعی و قابلراستیآزمایی، فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی را کاهش دهد. او هشدار داده است که حکومت ایران ممکن است از مذاکرات برای خرید زمان، بهبود وضعیت اقتصادی و بازسازی تواناییهای هستهای خود استفاده کند.
هرش همچنین به نگرانی اسرائیل از احتمال شتاب دولت ترامپ برای دستیابی به توافق پیش از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر آمریکا اشاره کرده است. به نوشته او، تهیهکنندگان سند اسرائیلی معتقدند تهران ممکن است با وعدههای دیپلماتیک، واشنگتن را فریب دهد و پس از کاهش فشارها، مواضع سختگیرانه پیشین خود را از سر بگیرد.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که مقامهای اسرائیلی نگراناند جمهوری اسلامی در صورت عبور از بحران اقتصادی و نظامی کنونی، بار دیگر دفاع از تأسیسات هستهای نطنز، فردو و اصفهان را تقویت کند.
با این حال، گزارش هرش نشان میدهد که اگرچه مذاکرات محرمانه ادامه دارد، اختلاف بر سر میزان دسترسی بازرسان، سرنوشت اورانیوم غنیشده و تضمین جلوگیری از بازسازی برنامه هستهای جمهوری اسلامی همچنان از موانع اصلی دستیابی به توافق است.

















