رکنا: طرح مالیات بر خانه های خالی سالهاست به تناوب اجرا و معلق شده و در دولتهای مختلف سرنوشت های متفاوتی داشته که بیشتر سلیقه ای اجرا شده و به تازگی به دلیل افزایش بی سابقه قیمت مسکن دوباره بر سر زبانها افتاده است و ظاهرا به زعم دولتمردان در شرایط فعلی مُسکّنی بر بازار افسارگسیخته و بیمار مسکن است.
قانون مالیات بر خانههای خالی در سال ۱۳۶۶ تصویب شد و تا سال ۱۳۸۰ نیز جاری بود ولی به دلایلی از سال ۱۳۸۰ معلق شد. چرا این طرح سالیان سال متوقف ماند؟
طرح مالیات بر خانه های خالی براساس اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم در سال ۹۴ در دستور کار قرار گرفت و از سال ۹۵ لازم الاجرا بود. اما برای اخذ این مالیات نیاز به تهیه سامانه اسکان و املاک برای شناسایی خانههای خالی بود که این سامانه را وزارت راه و شهرسازی باید طراحی و راه اندازی میکرد.
اخیراً براساس اعلام وزیر راه و شهرسازی سامانه اسکان و املاک آماده شده و قرار است در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار گیرد.
در این خصوص رئیس اتحادیه املاک تهران و کشور دلایل توقف این طرح در دولت های گذشته و ساز و کار امروز آن را تشریح کرد:
دلیل توقف این طرح و عدم اجرایی شدن آن در دولت های گذشته
مصطفی قلی خسروی درباره علت توقف این طرح اظهار کرد: خیلی از مصوبات مجلس هست که یا دیر اجرا می شود و یا اصلا اجرا نمی شود و طرح متوقف می ماند. قانون مالیات بر خانه های خالی در همه جای دنیا اجرا شده و به نفع مردم پیاده شده است. من با آقای محمود زاده معاون وزیر صحبت کردم و قرارشد صندوقی به نام "صندوق پشتیبانی مسکن " که از پول مالیات بر خانه های خالی تأمین می شود را برای مردم ایجاد کنند، اما بعد امور مالیاتی اعلام کرد که مصوب کردند در اختیار شهرداری قرار بدهند زیر نظر وزارت کشور.
صاحبان این خانه ها چه کسانی هستند؟
رئیس اتحادیه املاک تهران و کشور درباره علت اجرایی نشدن این طرح گفت: این طرح کمک زیادی می کند. آیا در بین مردم عادی دیده می شود که خانه هایی را خریداری کنند و رها کنند. مردم عادی بیشتر برای سرمایه کمک هزینه فرزندانشان خانه ای را خریداری می کنند ولی احتکار نمی کنند. صاحبان خانه های خالی چه کسانی هستند؟ این خانه ها برای بانک ها و ارگان ها و شرکت های وابسته به دولت است و برای همین طرح مالیات بر این خانه ها اجرا نمیشود. همین است. اگر برای مردم عادی بود تا به امروز اجرا شده بود . آنها تن در نمی دهند. بهره های وام های میلیاردی بانک ها را پرداخت نمی کنند. سرمایه ملی بایستی مدیریت شود. و این طرح حتما باید با ارزش دوبرابر ارزش اجاره محاسبه شود و اجرایی شود.
مصطفی قلی خسروی در پاسخ این سوال که ممکن است دولت به دنبال درآمدزایی باشد؟ گفت: نه ، دولت می خواهد این مصوبه انجام شود. با وجود اتمام دوره دولت به دنبال انجام این طرح هست. و الان هم که درآمد این مالیات قرار است به شهرداری سپرده شود.
طرح مالیات بر خانه های خالی با حق مالکیت شخصی مغایرت دارد؟
از لحاظ شرعی باید از علما پرسید اما از نظر قانونی حق مالکیت شخصی با این طرح مغایرتی ندارد. با مصالح محدود و زمینی که برای خداست بنایی ساختید و مردم هم در مضیقه هستند و این خالی ماندن این خانه ها کار بد و نادرستی است. به گفته خانم سعیدی که گفتند 700 خانه خالی در تهران و بعد گفتند 700 تا در شهر ری این 700 خانه برای کیست؟ از نظر انسانی و از نظر اجتماعی غلط است که بگویم خانه ها را خالی نگه دارم چون حق مالکیت دارم! مردم هم از طرفی اذیت می شوند. مردم در فشار هستند.
این طرح به یک موج اجتماعی منجر می شود
رئیس اتحادیه املاک تهران در ادامه عنوان کرد: با اجرایی شدن این طرح موج ایجاد می شود. به عنوان مثال اگر خانه های خالی در منطقه 1 و 2 و 6 در اختیار مردم قرار بگیرد جابه جایی صورت می گیرد. مردم مناطق پایین تر به مناطق بالاتر نقل مکان می کنند و در ادامه خانه های جنوب شهر خالی می شود برای مردم حومه و قشر ضعیف تر. و این حرکت خوبی است. این جابه جایی به نفع مردم است.
مصطفی قلی خسروی درباره آمار خانه های خالی گفت: وزارت راه و شهرسازی یکبار 1500 خانه و بار دیگر 800 خانه را اعلام کرده است. آمارها ، آمارهای درست و دقیقی نیست، در صورتی که با تکنولوژی امروزی می شود راحت به این آمار دست پیدا کرد. به هر حال خانه های خالی بسیار زیاد است. مالکان این خانه ها مردم عادی نیستند، بلکه محتکرانی هستند مثل محتکران و مالکان گندم و جو. اما در کل نتیجه این طرح به نفع مردم است. و قرار بر این شده اگر بعد از یک سال خانه ای خالی بماند مالیات به آن تعلق بگیرد.
اگر مالیات خانه های خالی را از دانه درشت ها بگیرند چه اتفاقی می افتد؟
رئیس املاک تهران و کشور در پاسخ به این سوال که چرا بازار تمایل به احتکار مسکن دارد گفت: مردم عادی نهایتا یک یا دو خانه دارند که خریدند که کمک هزینه برای خانواده و ادامه تحصیل و آینده فرزندانشان باشد. هرگز مردم عادی این خانه ها را احتکار نمی کنند اما افرادی هستند که وابسته به بانک ها و ارگان ها هستند و برای همین این طرح تا به امروز اجرا نشده است.
مصطفی قلی خسروی در ادامه گفت: مالیات تعیین کننده ثروت هاست و اگر این مالیات ها درست گرفته شود فقر در جامعه به مراتب کمتر خواهد شد و وقتی این مالیات ها به جای گرفتن از دانه درشت ها از دانه ریزها گرفته شود، هیچ وقت به نتیجه نمی رسیم.
ایشان در مورد تأثیر مسکن در اقتصاد ایران اضافه کرد: 184 شغل اقتصادی مربوط به مسکن وجود دارد. وقتی مسکن راه افتاد اقتصاد هم راه خواهد افتاد. در دولت 11 و 12 چه کار کردند؟ آقای آخوندی می خواست مسکن اجتماعی بسازد و آخر هم ما این را ندیدیم و تشریف هم بردند. آقای اسلامی می گوید مسکن ملی و پای کار هم ایستاده و می گوید در پایان دولت تحویل می دهم. مسکن مهرهایی هم که آماده نیست آماده می کنم و تحویل می دهم.
خسروی در مورد تأثیر قیمت ارز و دلار و ساز و کار عرضه و تقاضا بر بازار مسکن گفت: از نظر روانی اثرگذار است،اما بیش از 90 درصد مصالح تولید داخل است و در حقیقت نباید تأثیر عمیقی بگذارد. از طرفی مثلا خودرو را می شود وارد کرد. اما زمین را نمی توان وارد کرد. مالکیت ماشین با مالکیت ملک فرق دارد. برای آرام شدن جو بازار مسکن باید ساخت و سازها بیشتر باشد. این ارقام در بازار واقعی نیست. این اَپ های قماربازی و سایت های قیمت گذاری غیرمجاز هم بر فضای مسکن تأثیر می گذارند و آن را نا آرام می کنند.
مشاوران املاک حق تفحص در زندگی خصوصی مردم را ندارند
رئیس اتحادیه املاک درباره نقش مشاوران املاک در راه شناسایی خانه های خالی گفت: مشاوران املاک حق تفحص در زندگی مردم ندارند. اگر کسی برای خانه مراجعه می کند من حق پرسیدن از زندگی خصوصی کسی را ندارم. مالک می تواند بپرسد ولی مشاوران املاک این حق را ندارند.
ایشان در ادامه درباره قراردادهای صوری برای دور زدن طرح مالیات بر خانه های خالی بین مالک و املاک گفت: اداره آگاهی دنبال این قضایا با همکاری اتحادیه است. قراردادهای صوری هرکجا بسته شود و ما اطلاع پیدا کنیم طبق ماده 27 و 28 برخورد می شود و تحویل اداره آگاهی می دهیم.
خسروی درباره نظارت بر املاک غیر مجاز گفت: در حال حاضر املاک غیرمجاز وجود دارد. در هر منطقه 10 بازرس و در کل تهران 220 بازرس وجود دارد و ما با اداره اماکن در ارتباط هستیم که در صورت دیدن تخلف پلمب می شود.
رئیس اتحادیه املاک تهران و کشور درباره امکان قیمت گذاری و دستوری عمل کردن در بازار مسکن توسط دولت اظهار کرد: این مسأله اصلا امکان پذیر نیست. در صورتی دولت می تواند قیمت گذاری کند که به صورت عینی ساخت و سازهایی صورت بگیرد و با قیمت پایین در اختیار مردم قرار بگیرد. برای مثال بنیاد مسکن پیشنهاد به قوه قضائیه داده است که قیمت ها را کارشناسی کند. هر خیابان و هرکوچه و هر طبقه قیمت خود را دارد . مالکیت محترم است و در اسلام محترم تر است. ستاد کرونا قدرت داشت زیارتگاه ها و مساجد را بست. دادستانی به مصوبات غیراسلامی ایراد گرفت.
قانون باید مثل خورشید بر همه بتابد
خسروی در پاسخ به این سوال که نهایتا این طرح می تواند منجر به عدالت و کمک به اقشار ضعیف شود گفت: اگر دولت عزمش را جزم کند و پاکسازی را به طور جدی از همه شروع کند امکان پذیر است. باید قانون مثل خورشید همه جا را روشن کند.
من فکر می کنم در مجلس یازدهم آقایان قالیباف و نیکزاد نسبت به تجربه کاری که با ایشان داشتم می دانم که اولین دغدغه شان مسکن خواهد بود. چون ایشان اهل عمل و کار هستند.
مصطفی قلی خسروی در پایان مالیات برخانه های خالی و مالیات بر عایدات مسکن و صنعتی سازی ساختمان را راهکاری برای آرام کردن فضای بازار مسکن دانست و گفت: امید دارم که دولت هم در گرفتن مالیات خانه های خالی و هم مالیات عایدات مسکن که بسیار مهم است موفق باشد و وزارت راه و شهرسازی صنعتی سازی را آغاز کند تا ساختمان ها سریع ساخته شود و به مردم واگذار شود. مثل تکنولوژی که چین دارد که در کمترین زمان کار انجام می شود.
اسحاق جهانگیری چندی پیش با اشاره به سخت شدن زندگی مردم خصوصا در بازار مسکن و اجاره بها گفت: ما کشوری بودیم که در یک سال ۱۰۰ میلیارد دلار درآمد نفتی داشتیم اما کل درآمد نفتی کشور در سال ۹۸ حدود ۸ میلیارد دلار بوده که این کاهش درآمد، بر همه بخش ها از جمله بودجه دولت تاثیر میگذارد. جهانگیری گفت: التهابهایی که در بازار مسکن اتفاق میافتد ریشه در بازارهای موازی همانند بازار ارز، دلار، طلا، بورس و دیگر بازارها دارد و برای رفع و ترکیدن حبابهای موجود در بازار همگان باید تأمل؛ تحمل و مکث داشته باشند تا این حباب بترکد.
همچنین بسیاری از فعالان بازار معتقدند که دلیل رشد مسکن در بازار افزایش نرخ دلار است. و برخی دیگر داستان افزایش قیمت مسکن را به موضوع کاهش نرخ سود بانکی باز می گردانند. در ادامه نظر حمید نصیری، کارشناس مسکن در تهران را جویا شدیم:
اگر بازار دلار کنترل شود بازار مسکن هم کنترل می شود
حمید نصیری ، کارشناس زبده مسکن درباره وجود خانه های خالی در تهران و طرح مالیات بر این خانه ها گفت: در همه مناطق، خانه های خالی زیادی وجود دارد. سرمایه گذاران خانه های خالی زیادی دارند. اما طرح مالیات بر خانه های خالی سیاست اشتباه دولت است که نه تنها باعث کنترل بازار مسکن نمی شود بلکه به بالا رفتن بیشتر قیمت ها منجر می شود.
وی در ادامه درباره قراردادهای صوری املاک غیرمجاز برای دور زدن این طرح عنوان کرد: احتمال وجود این قراردادها وجود دارد اما حتی این نوع قراردادها هم شامل مالیات می شود. دارایی به خالی بودن و نبودن ملک کاری ندارد و برآورد هزینه ای انجام می دهد و مالیات ملک را صادر می کند و این قراردادهای صوری تأثیری در روند مالیات ندارد. و نهایتا این طرح در بازار مسکن تأثیری ندارد چون دارایی به هر حال مالیات می گیرد.
این صاحب نظر در امور مسکن ، درباره شناسایی خانه های خالی از سوی مشاورین املاک گفت: مشاوران نمی توانند در این زمینه کمکی کنند چون به جزئیات دسترسی ندارند و حق تفحص در این مورد را ندارند.
نجات بازار مسکن در گرو کنترل بازار دلار
حمید نصیری در جواب این سوال که آینده بازار مسکن را چطور پیش بینی می کنید گفت: بازار مسکن در راستای بازار دلار بالا و پایین می شود. وقتی دلار بالا می رود ، ملک هم رو به رشد است و کسی ملکش را نمی فروشد. نجات بازار مسکن در کنترل دلار است و وقتی قیمت مسکن رو به ثبات می رود و قیمت ها شکسته می شود بازار کنترل شده و راکد می شود که در این صورت این بازار برای سرمایه گذارانی که به دنبال سود بالا هستند مناسب نیست و بازار مسکن آرام می شود.
![1F5E94FC-CF58-4424-B3DB-D36DCAC33AF3.jpeg](https://news.gooya.com/2020/06/20/1F5E94FC-CF58-4424-B3DB-D36DCAC33AF3.jpeg)
پدر، پسر، روحالقدس؛ محمد جواد اکبرین
![putiIRI_061820.jpg](https://news.gooya.com/2020/06/20/putiIRI_061820.jpg)
پایان ماه عسل ایران و روسیه در سوریه؟