کیهان لندن - قیمت ارز در بازار ایران در روزهای گذشته با کاهش قابل توجهی روبرو شده و قیمت هر دلار آمریکا بعد از مدتها به کانال ۱۷۴ هزار تومانی وارد شده است. کارشناسان اما معتقدند کاهش قیمت ارز موقتی است و قیمت دلار امکان دارد تا سقف ۲۵۰ هزار تومان افزایش پیدا کند.
کاهش قیمت ارز در بازار آزاد ایران طی روزهای گذشته با مانور شدید رسانههای حکومتی روبرو شده است و حتی برخی رسانهها از تیترهایی چون «برای کاهش قیمت دلار کمربندها را ببیندید!» استفاده کردهاند.
قیمت دلار نسبت به متوسط قیمتها در اردیبهشت، با کاهش حدود ۱۰ هزار تومانی روبرو شده است. هر دلار آمریکا روز سهشنبه ۱۲ خردادماه ۱۴۰۵ در کانال ۱۷۴ هزار تومان معامله شد. قیمت یورو نیز به کانال ۲۰۳ هزار تومانی و قیمت پوند به کانال ۲۳۵ هزار تومانی ریزش کرده است.
با اینهمه بسیاری از تحلیلگران روند کاهش قیمتها در بازار ارز ایران را، بهویژه در صورت حاصل نشدن توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی، ادامهدار ارزیابی نمیکنند بلکه معتقدند قیمت ارز در صورت تداوم شرایط «نه جنگ، نه صلح» یا بدتر شدن روابطهای خارجی جمهوری اسلامی یا ازسرگیری حملات نظامی افزایش خواهد یافت.
تحلیلگران بازار ارز توضیح میدهند که بازار دلار همچنان در وضعیت انتظار برای تعیین تکلیف مذاکرات، ادامه گفتوگوها و نهایتاً پایان جنگ یا ادامه درگیریها و آتشبس قرار دارد. در چنین شرایطی معاملهگران ترجیح میدهند پیش از روشنتر شدن سرنوشت مذاکرات ایران و آمریکا، از انجام معاملات پرریسک خودداری کنند.
به گفته تحلیلگران بازار ارز اگر اخبار مذاکرات با جدیت بیشتری دنبال شود و یا سیگنالهای مثبتی از آن برسد، فشار عرضه میتواند مانع از افزایش قیمت دلار شود و دلار را در همان محدوده ۱۷۸ تا ۱۸۱ هزار تومانی تثبیت کند. در مقابل، اگر سیگنالهای منفی از مذاکرات برسد یا ابهام در ادامه آن باشد، احتمال بازگشت تقاضا و افزایش قیمت دلار وجود دارد.
در این میان شماری از اقتصاددانان تأکید دارند بانک مرکزی با مداخله در بازار ارز قیمتها را کاهشی کرده است و در صورت حل مشکلاتی که پول ملی را با فشار روبرو و رشد اقتصادی را منفی کرده است، قیمتها در بازار ارز همچنان افزایش خواهد یافت.
در همین رابطه آلبرت بغزیان اقتصاددان گفته «نرخ ارز در اختیار بانک مرکزی است، نه بازار. در واقع بازار ارز تابع میزان عرضهای است که بانک مرکزی انجام میدهد. پیش از این، بخشی از این سازوکار از طریق شبکههایی در امارات فعال بود که اکنون متوقف شده و احتمالاً این روند در مناطقی مانند هرات و سلیمانیه در حال جایگزینی است. بنابراین، این بانک مرکزی است که نقش تعیینکننده در تغییر نرخ ارز دارد.»
او افزوده «در دورههایی که دولت با کسری بودجه مواجه بوده، همزمان شاهد افزایش نرخ ارز نیز بودهایم و این شائبه مطرح شده که دولت برای تأمین مالی، اقدام به افزایش نرخ ارز میکند.»
این اقتصاددان با اشاره به اینکه اقتصاد ایران در حال حاضر هنوز وارد دوره پساجنگ نشده است گفت «هزینههای بازسازی و جبران خسارات، اگر با آزادسازی منابع ارزی همراه نشود، میتواند دولت را به سمت چاپ پول یا افزایش نرخ ارز سوق دهد.»
آلبرت بغزیان تأکید کرده «اگر اینترنت به شرایط عادی بازگردد و کسبوکارها ارتباطات خود را از سر بگیرند و همچنین واردات از مبادی جایگزین امارات انجام شود، تقاضا برای ارز افزایش خواهد یافت. در چنین شرایطی، با وجود محدودیت منابع ارزی، نرخ ارز مستعد افزایش خواهد بود.»
او گفته «بازار سرمایه با توجه به حمایتهای انجامشده و حذف شرکتهای زیانده، روندی سبز را تجربه میکند و عملاً جایگزین جدی دیگری برای جذب نقدینگی وجود ندارد. بازار مسکن نیز افزایش قیمتی ناگهانی را تجربه کرده و خودرو نیز شرایط مشابهی دارد. این مجموعه عوامل نشان میدهد که نرخ ارز همچنان ظرفیت افزایش دارد. از سوی دیگر، با توجه به اینکه واردات در شرایط فعلی سودآورتر شده، انتظار میرود نرخ ارز به سمت تعدیل افزایشی حرکت کند.»
آلبرت بغزیان همچنین گفته «اکنون نمیتوان عدد مشخصی را به عنوان پیشبینی قیمت دلار گفت، اما در حال حاضر برخی کالاها بر اساس نرخی قیمتگذاری میشوند که واردکنندهها با آن خرید انجام میدهند؛ این نرخ در برخی موارد معادل دلار بالای ۲۵۰ هزار تومان برآورد میشود.»
این کارشناس اقتصادی گفته «در بازار مسکن نیز متوسط قیمتها پیش از این در محدوده ۱۶۰۰ تا ۱۷۰۰ دلار به ازای هر متر مربع بود، اما طبق اعلام بانک مرکزی، اکنون قیمتها بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد افزایش یافته و این موضوع نیز نشاندهنده آن است که نرخ ارز همچنان مستعد رشد است.»
