یاداشت تحلیلی تیتروار تحولات اخیر
روز یکشنبه، ۱۷ خرداد ۱۴۰۵ / ۷ ژوئن ۲۰۲۶، کمی پیش از نیمهشب به وقت ایران، سپاه پاسداران با موقعیتشناسی و در حالی که میداند ترامپ به دلایل مختلف برای حمله نظامی یا ورود به یک جنگ جدید با رژیم، محدودیتها و دستبستگیهایی دارد، به اسرائیل حمله موشکی کرد و پس از پاسخ اسرائیل، موضوع را خاتمهیافته اعلام نمود. چرا؟
به نظر میرسد سپاه در پی قدرتنمایی است و این اقدام چند پیام و پیامد مهم دارد. سپاه می خواهد پیام دهد که؛
- دست بالا را در اختیار دارد،
- ابتکار عمل در دست اوست،
- به نیروهای خود روحیه میدهد،
- به مردم ایران پیام میدهد که «من قدرتمند هستم؛ پس در برابر من کوتاه بیایید»،
- به نیروهای نیابتی اش، از جمله حزبالله، حشدالشعبی، حوثیها و هواداران «چپ جبهه مقاومتی» پیام میدهد که دست بالا با اوست و همزمان به آنها روحیه و خوراک تبلیغاتی میبخشد. این امر میتواند موقعیت حزبالله در لبنان را نیز تقویت کند،
- به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس نشان میدهد که وقتی آمریکا وارد پاسخ نظامی نشده و از اسرائیل دفاع نمی کند، آنها نیز تنها خواهند ماند و آمریکا از آنان حمایت نخواهد کرد. به این ترتیب، این کشورها را به انفعال کشانده و وادار میکند برای رسیدن به توافقی که به سود رژیم است، بر آمریکا فشار بیاورند،
- به اتحادیه اروپا پیام میدهد که در برابر آنچه از نگاه تحلیلگران «دیوانهبازیهای رژیم» تلقی میشود، کوتاه بیاید و سیاست مماشات را ادامه دهد،
- به ترامپ هشدار میدهد که میتواند در آستانه جام جهانی فوتبال و جشنهای دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا، برنامههای او را بر هم بزند؛ بنابراین، بهتر است کوتاه بیاید و شرایط رژیم را بپذیرد،
- و سرانجام در تعادل قوای نیروهایی که بر سر رهبری در درون حکومت درگیر هستند، نشان میدهد که کنترل امور در دست سپاه است و حرف آخر را سپاه میزند.
در چنین شرایطی، سکوت و بیعملی ترامپ میتواند موقعیت او را در داخل آمریکا، در منطقه و در سطح جهان تضعیف کند. او ممکن است به عنوان سیاستمداری که بسیار حرف می زند و ادعاهای بزرگ مطرح میکند، اما در عمل توان چندانی برای تحقق آنها ندارد، معرفی شده و بخشی از اعتبار خود را از دست بدهد.
این وضعیت، فراتر از شخص ترامپ، میتواند به موقعیت ابرقدرتی آمریکا نیز آسیب بزند و باعث شود چین، که نظارهگر این تحولات است، با دست پُرتری در برابر آمریکا ظاهر شود.
اگر تحلیل فوق درست باشد، هدف اصلی این حمله نه آغاز یک جنگ فراگیر، بلکه نمایش قدرت و تغییر محاسبات بازیگران منطقهای و بینالمللی بوده است. در این چارچوب، خودِ عملیات نظامی بیش از آنکه یک اقدام تاکتیکی باشد، یک پیام سیاسی محسوب میشود.
در اساس این اقدام سپاه بیش از آنکه نشانه اعتماد به نفس باشد، تلاشی برای بازیابی بازدارندگی و جبران برخی ضعفهای راهبردی کل رژیم اسلامی حاکم بر ایران تلقی می شود.
مطلب مرتبط:
دلایل کوتاه آمدن ترامپ در مقابل جمهوری اسلامی؛ وظایف ما در این شرایط
