تهران مذاکرات را فرصتی برای عبور از دوره ترامپ میداند
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، اجرای طرح حملهای گسترده به ایران را موقتاً متوقف کرده تا مذاکرات درباره تنگه هرمز و برنامه هستهای جمهوری اسلامی ادامه یابد. تهران و واشینگتن از پیشرفت گفتوگوها سخن میگویند، اما هنوز توافقی حاصل نشده است.
رابرت هاروارد، دریادار بازنشسته نیروی دریایی آمریکا و معاون پیشین فرمانده سنتکام، در گفتوگو با رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت جمهوری اسلامی تعویق حمله را فرصتی برای خرید زمان و فرسوده کردن اراده سیاسی آمریکا میبیند.
هاروارد که بخشی از دوران کودکی خود را در ایران گذرانده است، گفت رهبران جمهوری اسلامی بلندمدت و راهبردی فکر میکنند و با سازوکار سیاسی آمریکا، از جمله تأثیر انتخابات و اختلافات داخلی بر سیاست خارجی، آشنا هستند.
او افزود: «هرچه این وضعیت طولانیتر شود، بیشتر احساس میکنند که میتوانند دوام بیاورند.» به گفته او، حکومت ایران امیدوار است مذاکرات را تا انتخابات میاندورهای آمریکا یا حتی پایان ریاستجمهوری ترامپ ادامه دهد و از فشارهای کنونی عبور کند.
واشینگتن در پی افزایش فشار سیاسی و اقتصادی
این مقام پیشین نظامی آمریکا گفت اتکای عمده واشینگتن به قدرت نظامی تاکنون نه به بازگشایی تنگه هرمز انجامیده و نه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را مهار کرده است. به باور او، دولت ترامپ اکنون میکوشد همزمان از ابزارهای نظامی، سیاسی و اقتصادی استفاده کند.
هاروارد گردهمایی اعضای کابینه آمریکا در کمپ دیوید و گفتوگوهای واشینگتن با کشورهای عربی و دیگر متحدانش را نشانه افزایش فشار دیپلماتیک بر تهران دانست. او همچنین به تلاش ائتلافهای بینالمللی برای تأمین امنیت تنگه هرمز و مقابله با تهدیدهای منطقهای جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی آن اشاره کرد.
به گفته هاروارد، ترامپ امیدوار است فشار اقتصادی سرانجام جمهوری اسلامی را وادار کند در مورد تنگه هرمز و برنامه هستهای با خواستههای آمریکا کنار بیاید؛ رویکردی که هدف آن مقابله با تصور تهران مبنی بر «قرار داشتن زمان در جبهه جمهوری اسلامی» است.
عقبنشینی برای حکومت یک تهدید وجودی است
هاروارد کانون اصلی قدرت و تصمیمگیری در جمهوری اسلامی را سپاه پاسداران توصیف کرد و گفت حکومت نمیتواند بهآسانی از ابزارهای اصلی قدرت خود عقبنشینی کند، زیرا چنین اقدامی در داخل کشور نشانه ضعف تلقی خواهد شد.
او افزود مقامهای جمهوری اسلامی نگراناند که تضعیف ساختار قدرت، زمینه پاسخگو کردن آنان در قبال سرکوب معترضان، اعدامها و کشتار شهروندان را فراهم کند. به همین دلیل، از نگاه آنان عقبنشینی صرفاً یک شکست سیاسی نیست، بلکه میتواند بقای کل نظام را به خطر بیندازد.
این دریادار بازنشسته همچنین گفت یکی از عوامل مهمی که در محاسبات غرب کمتر مورد توجه قرار گرفته، مخالفت بخش بزرگی از جامعه ایران با جمهوری اسلامی است. به گفته او، ترامپ درباره ظرفیت داخلی برای تغییر حکومت سخن گفته، اما هنوز سیاست یا برنامه روشنی برای حمایت از آن ارائه نکرده است.
هشدار درباره توافقی محدود و موقت
هاروارد هشدار داد که توافقی محدود درباره تنگه هرمز یا برنامه هستهای لزوماً تهدید بلندمدت جمهوری اسلامی را از میان نخواهد برد. به اعتقاد او، حکومت ایران از هر توافق برای کاهش فشار و بازسازی توانمندیهای خود استفاده خواهد کرد.
او برجام را نمونهای از این روند دانست و مدعی شد جمهوری اسلامی در کنار اجرای تعهدات رسمی خود، توسعه زیرساختهای هستهای و توان موشکی و پهپادی را ادامه داد. این در حالی است که مقامهای جمهوری اسلامی همواره نظامی بودن برنامه هستهای خود را رد کردهاند.
به گفته هاروارد، مذاکرات جدید نیز اگر برنامه موشکی، پهپادی و فعالیتهای منطقهای جمهوری اسلامی را در بر نگیرد، ممکن است تنها بحران را به آینده منتقل کند.
«مردم ایران خواهان ادامه فشار هستند»
هاروارد در پایان گفت ایرانیانی که همچنان با آنان در تماس است، حکومت را مانع پیشرفت و رفاه کشور میدانند و خواهان ادامه فشار آمریکا برای تغییر ساختار سیاسی ایران هستند.
او تأکید کرد که این دیدگاهها بر پایه گفتوگوهای شخصی اوست و لزوماً بازتابدهنده نظر همه جامعه ایران نیست. به گفته هاروارد، مخاطبان ایرانی او خواهان حکومتی هستند که منابع کشور را به جای صدور انقلاب اسلامی، صرف توسعه ایران و بهبود زندگی مردم کند.
