با این حال، فعالان اقتصادی و تحلیلگران می‌گویند بانک مرکزی در ماه‌های اخیر بی‌سروصدا معامله‌گران را تشویق کرده منابع مالی خود را از هر طریق ممکن به کشور بازگردانند.

هم‌زمان، دلار در بازار آزاد ۱۸ شهریور با ثبت رکوردی تازه از ۲۳۳ هزار تومان فراتر رفت. یورو نیز از ۲۷۱ هزار تومان و پوند بریتانیا از ۳۱۵ هزار تومان عبور کردند.

تسهیل انتقال ارز و استفاده از رمزارز

فایننشال‌تایمز به نقل از منابع آگاه گزارش داد در چارچوب سیاست جدید، معامله‌گران می‌توانند ارزهای خارجی را به‌جای نرخ‌های مورد تایید دولت در بازار آزاد مبادله کنند. صادرکنندگان نیز اجازه دارند درآمد خود را مستقیما صرف تامین مالی واردات کنند و دیگر ملزم نیستند آن را از نظام رسمی ارزی عبور دهند.

فعالان اقتصادی همچنین می‌توانند از ارزهای دیجیتال، به‌ویژه تتر و بیت‌کوین، برای تسویه معاملات برون‌مرزی از طریق صرافی‌های رمزارزی ایران استفاده کنند.

یکی از مدیران اقتصادی نزدیک به حکومت گفت بانک مرکزی دیگر نمی‌پرسد پول با چه روشی به کشور منتقل شده است. به گفته او، این رویکرد از زمان آغاز جنگ در اسفندماه گسترش یافته است.

علیرضا بزرگمهری، عضو هیات‌مدیره انجمن تحول دیجیتال ایران، نیز تایید کرد بانک مرکزی از سخت‌گیری بر صرافی‌های ارز دیجیتال کاسته و دیگر بر اجرای کامل مقررات «اصرار ندارد». به گفته او، معاملات رمزارزی افزایش یافته، اما بعید است این بازار پاسخ‌گوی نیازهای گسترده اقتصاد ایران باشد.

در مقابل، مقام‌های آمریکایی در ماه‌های گذشته برای محدود کردن دسترسی تهران به شبکه‌های مالی مبتنی بر رمزارز تلاش کرده‌اند و ۱۶ مرداد صرافی‌های ارز دیجیتال مرتبط با شبکه قمار جمهوری اسلامی را تحریم کردند.

عقب‌نشینی از سیاست‌های سخت‌گیرانه

پیش از جنگ، صادرکنندگان موظف بودند بخش بزرگی از درآمدهای ارزی خود را به ایران بازگردانند و در سامانه دولتی با نرخ رسمی، که اغلب بسیار پایین‌تر از بازار آزاد بود، بفروشند.

فایننشال‌تایمز نوشت این سازوکار باعث شد بسیاری از صادرکنندگان منابع خود را در خارج نگه دارند یا بدون اظهار رسمی وارد ایران کنند.

ذبیح‌الله خداییان، رییس سازمان بازرسی کل کشور، پیش‌تر اعلام کرده بود بیش از ۲۰ هزار شخص حقیقی و حقوقی تعهدات خود برای بازگرداندن حدود ۹۴ میلیارد یورو را انجام نداده‌اند.

هرچند صرافی‌های کشورهای همسایه همچنان مسیر اصلی انتقال درآمد کسب‌وکارهای ایرانی هستند، بانک مرکزی با کاهش محدودیت‌ها در پی ایجاد راه‌های بیشتری برای بازگرداندن این منابع است.

میلیاردها دلار گردش رمزارز

بر اساس داده‌های «تی‌آر‌ام لبز»، در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار ارز دیجیتال از طریق ایران جابه‌جا شد.

فایننشال‌تایمز نوشت تتر، که ارزش آن به دلار آمریکا پیوند خورده، در معاملات خارجی ایران نقش ویژه‌ای دارد. شرکت تتر در ماه آوریل ۳۴۴ میلیون دلار از این رمزارز را در کیف پول‌هایی مسدود کرد که مقام‌های آمریکایی آنها را مرتبط با بانک مرکزی جمهوری اسلامی می‌دانستند.

شرکت «الیپتیک» نیز برآورد می‌کند ۴.۵ درصد استخراج بیت‌کوین جهان در ایران انجام می‌شود. به گفته این شرکت، استخراج بیت‌کوین به جمهوری اسلامی امکان داده است صدها میلیون دلار دارایی دیجیتال برای دور زدن تحریم‌ها و تامین هزینه واردات به دست آورد.