"تنها مشکل ایران، رژیم است، جامعه ایران ظرفیت تبدیل‌شدن به یکی از نیروهای ثبات و پیشرفت خاورمیانه را دارد"
خبرنامه گویا ـ ویدیویی از یک گفت‌وگوی سال ۲۰۱۸ با دان شوفتان، استراتژیست و پژوهشگر اسرائیلی حوزه امنیت ملی، بار دیگر در شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است؛ ویدیویی که در آن او با لحنی کم‌سابقه درباره جامعه ایران سخن می‌گوید و میان مردم ایران و جمهوری اسلامی مرزی روشن می‌کشد.
شوفتان در پاسخ به این پرسش که «بهترین سناریو برای آینده ایران چیست؟»، می‌گوید تغییر حکومت پیش از هر چیز نه برای اسرائیل، بلکه «برای خود مردم ایران» ضروری است. او جامعه ایران را «بسیار تأثیرگذار» و ایرانیان را در بلندمدت، در کنار اسرائیل، از بزرگ‌ترین امیدهای خاورمیانه توصیف می‌کند. به گفته او، حتی چهار دهه حکومت جمهوری اسلامی نیز نتوانسته عناصر تکثرگرا و ظرفیت‌های مدرن جامعه ایران را از میان ببرد. متن ویدیوی اصلی این سخنان را تأیید می‌کند.
او سپس تصویری کاملاً متفاوت از آینده ایران ترسیم می‌کند: ایرانی که پس از جمهوری اسلامی می‌تواند به گفته او به نیرویی برای ثبات و مدرن‌شدن خاورمیانه تبدیل شود و به کشورهای منطقه در مواجهه با چالش‌های قرن بیست‌ویکم کمک کند.
In 2018, Israeli strategist Dan Schueftan was asked what the best case scenario for Iran would look like.
-- Open Source Intel (@Osint613) October 2, 2026
Schueftan argued that regime change was necessary first and foremost for the Iranian people, describing Iranian society as one of the Middle East's greatest long term hopes.... pic.twitter.com/FtvDf6XKOr
جمله محوری او شاید همان عبارتی باشد که امروز، سال‌ها پس از ضبط این گفت‌وگو، دوباره توجه‌ها را جلب کرده است: «من از جامعه ایران فقط انتظارهای خوب دارم؛ تنها چیزی که در ایران مشکل دارد، رژیم است.»
با این حال، شوفتان صریحاً با ایده «تغییر حکومت از خارج» مخالفت می‌کند. وقتی مجری می‌پرسد آیا این تغییر باید از داخل ایران صورت گیرد، پاسخ او بدون ابهام است: تلاش برای تغییر رژیم از بیرون «کار نمی‌کند». او تجربه اسرائیل در لبنان در سال ۱۹۸۲ و حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ را به‌عنوان نمونه‌هایی از شکست چنین رویکردی مطرح می‌کند.
در بخش دیگری از گفت‌وگو، او در عین حال معتقد است فشار اقتصادی خارجی می‌تواند در طول زمان به عاملی کمکی تبدیل شود. به گفته شوفتان، چنین فشاری ممکن است در مرحله نخست حتی باعث انسجام بیشتر حکومت شود، اما اگر نارضایتی‌های عمیق‌تری از پیش در جامعه وجود داشته باشد، فشار اقتصادی می‌تواند در نهایت نقش «جرقه» را بازی کند. او در همین چارچوب سقوط اتحاد شوروی را نیز تا حدی نتیجه فشار اقتصادی انباشته‌شده دوران رونالد ریگان می‌داند.
اهمیت دوباره این ویدئو در آن است که این سخنان نه پس از تحولات امروز ایران، بلکه هشت سال پیش بیان شده‌اند. شوفتان در آن زمان نیز استدلال می‌کرد که آینده متفاوت ایران باید از ظرفیت‌های خود جامعه ایرانی برخیزد و نه از مهندسی سیاسی خارجی. اصل مصاحبه بیش از دو ساعت است.
شوفتان از چهره‌های شناخته‌شده حوزه امنیت ملی اسرائیل است. دانشگاه حیفا او را از مدیران و پژوهشگران ارشد مرکز مطالعات امنیت ملی معرفی کرده و می‌گوید طی چند دهه با تصمیم‌گیران ارشد اسرائیلی و مقام‌های امنیتی و سیاسی در اسرائیل، آمریکا و اروپا همکاری و مشورت داشته است.
