فرزانه روستایی
پوتین و پزشکیان در مدت کمتر از دو ماه برای دومین بار یکدیگر را ملاقات کردند که امری عادی نیست. این دیدار در ترکمنستان انجام شد. هر دو کشور درگیر جنگی هستند که برایشان به باتلاقی مرگ آور تبدیل شده است.
تفاوت پوتین و پزشکیان در این است که پوتین رئیس نظامی های روسیه است، اما رئیس جمهور ایران ماشین امضای نظامی ها و امنیتی هاست و نیز این مسئولیت را بر عهده دارد که نگذارد غارت کشور از سوی طبقات حاکم زیادی علنی و باعث ابروریزی بیشتر نظام شود. اساسا مقام های ایران زیاد از روسیه دیدار می کنند و این ملاقات ها بقدری زیاد است که می شود گفت بدون اجازه روسیه آب نمی خورند.
درست است که جواد ظریف با افشای نقش روسیه در معادلات ایران و هم پیمانی میدان و روسیه تا حدودی انتحار کرد، اما ناگفته نماند که او در جریان برجام و در دوران وزارت حارجه خود ۳۰ بار به روسیه سفر کرد و تو گویی به غیر از مسئولیت وزارت خارجه ایران، رئیس میز ایران در کرملین نیز بوده است.
آینده ایران از مسآئل مهم روسیه است. زیرا ایران اهرم فشاری است که به صورت هماهنگ مورد استفاده قرار میگیرد تا کرملین راهی برای معامله با غرب بر سر جنگ اکراین پیدا کند. پزشکیان سواد سیاسی این را ندارد تا درک کند چگونه گردانندگان سپاه و آپاراتچی های نظام دارند سرنوشت کشور را با روسیه معامله می کنند، هر چند مردم با دقت رفتار او را زیر نطر دارند.
در هر حال، رابطه دمکراسی و انتخابات آزاد و آزادی های سیاسی در ایران با منافع و سیاست های خاورمیانه ای روسیه مانند جن و بسم الله است. روسها ایران را آشفته می خواهند و به هم ریخته. هر قدر پر اعتشاش تر برای روسها بهتر. هر قدر ایران و غرب بر سر مسايل هسته ای با هم درگیر شوند برنده نهایی روسیه است، زیرا هم ایران را تضعیف کرده است و هم آمریکا را درگیر جنگی پرهزینه، و از همه مهمتر اینکه درگیری بزرگ با ایران موضوع اکراین را از اولویت اول غرب حذف می کند.
از این زاویه اگر رابطه جمهوری اسلامی و کرملین را ارزیابی کنیم می شود درک کرد که چرا در هفته دهها هواپیما پر از مقام های نطامی از ایران به روسیه پرواز می کنند آموزش می بینند و باز می گردند.
اما مهمترین مساله این است که مواضع دو کشور همسایه آبی ایران در مورد آینده ایران بشدت به هم نزدیک است هر چند رابطه منطقی چندانی با هم ندارند: این دو کشور قطر است و روسیه.
قطری ها ماندگاری جمهوری اسلامی را می خواهد تا ایران سر و سامان نگیرد و به علت تحریم های بین المللی هیچگاه نتواند از دخائر فوق عظیم گازی خود در پارس شمالی بهره برداری کند. قطری ها با تکنیک های جدید به جای ایران دارند پارس جنوبی را می مکند و می فروشند و دهها میلیارد دلار سود می کنند.
روسها هم به سه دلیل خواهان به خاک افتادن ایرانند. در درجه اول منابع بزرگ گاز ایران است که رقیب آینده روسیه در بازار جهانی گاز است. دوم اینکه ایران با دارا بودن رتبه سوم جهانی ذخاير نفت، رقیب نفتی روسیه هم هست. اما از همه مهمتر این است که ایران یک مرکز تمدنی استثنایی و ریشه دار در منطقه خلیج فارس است که پتانسیل تبدیل شدن به یک غول و ابرقدرت منطقه ای در کل غرب آسیا را دارد . این همان چیزی است که روسها حاضرند هر هزینه ای را بپردازند تا چنین معادله ای در ایران شکل نگیرد و سایه هیچ مرکز تمدنی ریشه داری، نظام روسها را تحت الشعاع قرار ندهد.
هر چند به نظر می رسد با ادامه جنبش مردم ایران این اتفاق در حال رخ دادن است.
***
حمام خون در فرودگاه ریاض
