خبرنامه گویا - در برنامه «میدان» صدای آمریکا، فهیمه خضر حیدری در گفتوگو با عرفان قانعیفر درباره اتهامهای شکنجه در ساواک از او پرسید:
بسیاری از شاکیان ساواک میگویند با کتک، شلاق، قرار گرفتن در وضعیتهای دردناک بدنی، شوک الکتریکی، شکنجه موسوم به «آپولو»، آویزان شدن از مچ دست، آویزان کردن وزنه از اندام تناسلی و حتی تجاوز جنسی شکنجه شدهاند. اینکه این ادعاها تا چه اندازه درست یا نادرست است، بحث دیگری است؛ اما پاسخ شما به این اتهامها چیست؟
عرفان قانعیفرد: عرض کنم، درباره این ادعای آویزان کردن وزنه از اندام جنسی، من از تمام زیستشناسان کشور دعوت میکنم که بگویند مگر این عضو بدن جرثقیل است، طناب کوهنوردی است، خرطوم فیل آفریقایی است یا لوستر چرخان؟
کسی که این ادعا را مطرح کرده، رضا براهنی است. حتی احمد شاملو هم درباره او مطالبی گفته است. من این حرفها را نگفتهام؛ شاملو گفته است.
شما از عدالت صحبت میکنید و من هم مطلقاً مخالف عدالت نیستم. اما فرض کنید برای ۳۰ ثانیه رئیس ساواک هستید. با گروههایی مانند فداییان اسلام، مؤتلفه اسلامی، چریکهای فدایی خلق، پیکار و دیگر گروههای مسلح چه میکنید؟ به آنها کرم کارامل یا کاپوچینو میدهید؟ با کسانی که بمبگذاری میکردند و دست به اقدامات مسلحانه میزدند، چه برخوردی باید صورت میگرفت؟
پرسش اساسی من این است که چرا هنگام بازخوانی تاریخ، درباره بمبگذاران، سارقان مسلح و عاملان ترور و تصفیههای درونگروهی سکوت میکنیم؟ مگر قربانیان خشونت آنها انسان نبودند؟ چرا مأمور امنیتی باید پاسخگو باشد، اما عامل خشونت مسلحانه نه؟
نمیشود تاریخ را به دادگاه یکطرفه تبدیل کرد. کسانی که سالهاست میگویند زندانی سیاسی بودهاند و شکنجه شدهاند، باید درباره اقدامات خودشان هم پاسخ بدهند.
پرسش درباره شکنجه جنسی در ساواک؛ پاسخ غیرمنتظره عرفان قانعیفرد https://t.co/ACwiAlRIfF
-- gooya (@gooyanews) October 15, 2026
فهیمه خضر حیدری: اما این همان چیزی است که جمهوری اسلامی هم به مخالفانش میگوید؛ اینکه اگر نمیخواستید زندانی یا شکنجه شوید، فعالیت سیاسی نمیکردید و در خانه مینشستید.
عرفان قانعیفرد: اتفاقاً منتظر چنین پرسشی بودم. در این بحث نباید عدالت را فراموش کرد. تروریسم و بمبگذاری، فارغ از اینکه چه حکومتی بر سر کار باشد، باید مورد بررسی قرار گیرد. نمیتوان درباره خشونت گروههای مسلح سکوت کرد و تنها عملکرد دستگاه امنیتی را زیر سؤال برد.

















