مأموریت امنیتی سه کشور در تهران؛ تلاش برای مهار جنگ و فشار بر جمهوری اسلامی
خبرنامه گویا ـ سفر هم‌زمان وزیر دفاع عربستان سعودی، فرمانده ارتش پاکستان و رئیس سازمان اطلاعات ترکیه به تهران، در شرایطی انجام می‌شود که حملات حوثی‌های مورد حمایت جمهوری اسلامی، امنیت عربستان و تعهدات دفاعی دو شریک آن را مستقیماً به چالش کشیده است. جلوگیری از بازگشت جنگ گسترده و احیای مذاکرات تهران و واشینگتن، از اهداف اعلام‌شده این دیدارهاست؛ اما مجموعه تحولات نشان می‌دهد مهار پیامدهای سیاست‌های منطقه‌ای جمهوری اسلامی نیز از نگرانی‌های اصلی کشورهای اعزام‌کننده است.
خالد بن سلمان، عاصم منیر و ابراهیم کالین روز دوشنبه چهارم آبان برای گفت‌وگو با مقام‌های جمهوری اسلامی به تهران می‌روند. حضور مقام‌های دفاعی و اطلاعاتی، به‌جای محدود ماندن هیئت به دیپلمات‌ها، بیانگر وزن امنیتی این مأموریت است؛ هرچند جزئیات پیام‌ها و پیشنهادهای احتمالی آنان هنوز علنی نشده است. ابراهیم کالین نیز صرفاً نماینده دولت ترکیه نیست؛ او ریاست دستگاه اطلاعاتی این کشور را بر عهده دارد.
برای ریاض، مسئله فوری حفاظت از فرودگاه‌ها، تأسیسات نفتی و مسیرهای صادرات است. گزارش‌های تازه از حملات حوثی‌ها به ایستگاه‌های خط لوله شرق به غرب و فرودگاه ریاض، نشان می‌دهد هزینه درگیری از مرزهای ایران و یمن فراتر رفته است.
پاکستان و ترکیه نیز با مسئله‌ای فراتر از میانجی‌گری روبه‌رو هستند. پیمان دفاعی مکه، امضاشده در مرداد، حمله به یک عضو را حمله به همه اعضا می‌داند؛ بنابراین ادامه حملات به عربستان، اعتبار این تعهد را می‌آزماید.
با این حال، این پیمان به معنای تصمیم خودکار برای حمله به ایران یا ورود به جنگ یمن نیست. ترکیه و پاکستان ماهیت آن را دفاعی توصیف کرده‌اند و کمک‌های مورد بررسی شامل پدافند هوایی، جنگ الکترونیک و پشتیبانی فنی است. آنکارا نیز اعزام نیرو برای جنگ با حوثی‌ها در خاک یمن را رد کرده است. این محدودیت‌ها نشان می‌دهد دو کشور می‌کوشند تعهد دفاعی خود را بدون گشودن جبهه‌ای تازه اجرا کنند.
نگرانی اقتصادی نیز پشت این تحرک دیپلماتیک قرار دارد. اختلال در تردد از تنگه هرمز و افزایش هزینه انرژی، برای کشورهای منطقه مسئله‌ای مشترک است. به گزارش فایننشال‌تایمز، تلاش میانجی‌ها بر توافقی موقت برای بازگشایی هرمز و ازسرگیری مذاکرات متمرکز است؛ اما اختلاف بر سر ترتیب امتیازدهی، محاصره بنادر ایران و پرونده هسته‌ای همچنان مانع توافق است.
تهران هدف نشست را گفت‌وگو درباره امنیت منطقه اعلام کرده، اما ادامه حمایت از گروه‌های مسلح و بن‌بست مذاکرات، راهبرد جمهوری اسلامی برای کاهش تنش را زیر سؤال می‌برد. پرسش اصلی این است که آیا مقام‌های عربستان، پاکستان و ترکیه می‌توانند تهران را به تغییر تصمیم‌هایش ترغیب کنند؟ بدون تغییر عملی، این سفر نیز ممکن است به رایزنی دیگری بدون نتیجه تبدیل شود؛ در حالی که مردم ایران و کشورهای منطقه همچنان هزینه ادامه بحران را می‌پردازند.
