شکست جمهوریخواهان و از دستدادن اکثریت هر دو مجلس کنگره، رأیی علیه شیوهٔ زمامداری ترامپ نیز بود. نارضایتی اقتصادی زمینهٔ این شکست را فراهم کرد، اما خطای سیاسی ترامپ آن بود که تصور کرد با جنجال، حمله به مخالفان و تکیه بر هواداران وفادار، میتوان اعتماد عمومی را حفظ کرد. رأیدهندهای که زیر فشار هزینههای زندگی است، نتیجه میخواهد؛ نمایش قدرت و تکرار ادعای موفقیت، پاسخ او نیست.
ترامپ با شخصیکردن قدرت، فاصلهٔ میان منافع حزب و خواستههای خود را از میان برد. در چنین وضعی، نامزدهای جمهوریخواه ناچار شدند پاسخگوی مجموعهٔ رفتارها و تصمیمهای او باشند. رهبران حزب نیز با پرهیز از نقد و مهار اشتباهات رئیسجمهور، مسئولیت این شکست را با او تقسیم کردند. خطای تعیینکننده، اشتباهگرفتن وفاداری پایگاه حزبی با اعتماد اکثریت جامعه بود.
جمهوری اسلامی بیتردید این نتیجه را دستمایهٔ تبلیغات خود قرار خواهد داد تا شکست جمهوریخواهان را پیروزی خویش و نشانهٔ پایان فشارها جا بزند. هدف حاکمان روشن است: روحیهدادن به نیروهای فرسودهٔ حکومت، دلسردکردن مخالفان و فروختن این توهم که با تحمل فشار و خریدن زمان، راه نجات از واشنگتن باز خواهد شد. اما صندوق رأی آمریکا، صندوق نجات جمهوری اسلامی نیست. نارضایتی رأیدهندگان آمریکایی از ترامپ، نه تأیید کارنامهٔ حاکمان ایران است، نه حکم لغو تحریمها و نه تضمین بقای آنان. تغییر اکثریت کنگره نیز بحران مشروعیت، ناکارآمدی و شکاف عمیق میان ملت و حکومت را درمان نمیکند. حکومتی که برای بقای خود به شکست یک حزب در کشوری دیگر امید بسته است، بیش از آنکه از پیروزی سخن بگوید، بنبست خود را آشکار میکند.
تغییر اکثریت کنگره میتواند قدرت مانور ترامپ را محدود کند و اختلاف بر سر سیاست خارجی را افزایش دهد؛ اما محدودشدن اختیارات ترامپ، به معنای بازشدن راه نجات جمهوری اسلامی نیست. تهران ممکن است بکوشد از این اختلافها برای خریدن زمان و فرسودن فشارها بهره ببرد، ولی فرصت مانور سیاسی را نباید با رفع بحرانهای حکومت اشتباه گرفت. نه تحریمها با جابهجایی کرسیهای کنگره خودبهخود لغو میشوند و نه منافع آمریکا تابع آرزوهای حاکمان ایران است. جمهوری اسلامی شاید از شکافهای واشنگتن مهلت وقتکشی بگیرد، اما از آن مشروعیت، اعتماد ازدسترفتهٔ مردم و تضمین بقا به دست نخواهد آورد.
ترامپ با خودمحوری و نادیدهگرفتن نارضایتی عمومی، حزب خود را در هزینهٔ اشتباهاتش شریک کرد. جمهوری اسلامی نیز اگر شکست جمهوریخواهان را پیروزی خود بداند، آرزو را جای واقعیت نشانده است. جابهجایی قدرت در کنگره، شکاف میان مردم ایران و حکومت را پُر نمیکند و برای این کالت حاکم اعتبار نمیسازد. حکومتی که چشم امید به نتیجهٔ انتخابات آمریکا دوخته است، آشکارا اذعان میکند که پاسخی برای بحرانهای خود ندارد؛ چون شکست دیگران، درمانِ بنبست آن نیست.

جاودانه ایران، م.سحر


















