Sunday, Nov 8, 2026

صفحه نخست » «فریزریسم»! مسعود نقره‌کار

mnbanner.jpgفریزر وسیله‌ای است سرمایشی برای انجماد هر آنچه در آن قرار می‌دهند.

فریزریسم را از واژه «فریزر» گرفتم تا بتوانم منظورم را به اختصار درباره برخی از جریان‌های فکری و سیاسی بیان کنم، جریان‌هایی که از موانع دستیابی مردم میهنمان به آزادی، رفاه و عدالت اجتماعی بوده و هستند. البته دگماتیسم و جزم‌اندیشی را می‌توان مترادف فریزریسم استفاده کرد، اما به تجربه نشان داده شده که فریزریسم جان‌سخت‌تر از دگماتیسم و جزم‌اندیشی است!

برای روشن‌تر شدن معنی این واژه از خودم شروع می‌کنم.

نزدیک به ۵۵ سال است که با سیاست سروکار دارم، اما هرگز، حتی در دوران ناپختگی‌های نوجوانی و جوانی با اندیشه سیاسی و فعالیت‌های سازمانی، فریزری و ماسیده برخورد نکردم، هر هنگام به این نتیجه رسیدم که سیاست و سازمان مورد قبولم در مسیری است که با خواست و تمایل و آرمان‌هایم همخوانی ندارد، عطایش به لقایش بخشیده‌ام.

سیاست را از سال ۱۳۴۹ با هواداری از سازمان چریک‌های فدائی خلق ایران شروع کردم تا به «جمعیت سوسیال دموکراسی برای ایران» رسیدم، و امروز سوسیال‌دموکراتی خواهان و پایبند به یک نظام پارلمانتاریستی مبتنی بر حقوق بشر هستم. فعالیت‌های تشکیلاتی را از سازمان‌پرستیِ فرقه‌گرایانه و سکتاریستی شروع کردم، اما امروز کنشگر و خواستار گفت‌وگو، همکاری، ائتلاف و رقابت سالم و سازنده و گسترده بین طیف‌های سیاسی چپ دموکرات، سوسیال دموکرات، ملی‌گرایان (یا مصدقی‌ها) و راست میانه (لیبرال دموکرات) و مشروطه‌خواهان هستم.

در عرصه فعالیت ادبی (ادبیات داستانی و رمان) نیز از دیدگاه و تکنیکِ به‌اصطلاح مکتب رئالیسم سوسیالیستی به‌تدریج فاصله گرفتم و به تکنیک جریان سیال ذهن و «نئورئالیسم جادویی» و ادبیات «ذهن‌گرا» و روان‌شناختی روی آوردم، که البته این دگرگونی به درک و فهم من از پاولوف‌گرائی، فرویدیسم، روان‌شناسی یونگ و خواندن نیچه ارتباط دارد.

در کارهای پژوهشی‌ام نیز سعی کرده‌ام از نگاه و روشِ پژوهشی «ایدئولوژیک» و جانبدارانه به رویکردی همه‌جانبه‌نگر، واقع‌بینانه و علمی روی آورم.

به دلیل باورمندی به چنین روش و منشی در حرف و عمل، یعنی باورمند به تغییر و تغییرپذیری و اینکه اصلی ثابت و قطعی و تغییرناپذیر نداریم، از سوی «فریزریست»ها فحش‌ها خورده‌ام، تهمت‌ها شنیده‌ام و ترور شخصیت شده‌ام که البته خیالی نبوده و نیست. وقتی به فحاشان و تهمت‌زنان و تروریست‌ها می‌نگرم و درمی‌یابم چیزی جز معنابخشِ حقارت و پلیدی نیستند، به حقانیت و درستی راه و تصمیم‌ام باورمندانه‌تر پی می‌برم.

خوب می‌دانید که تغییر و تحول از ویژگی‌هایی است که برخی افراد و جریان‌های فکری و سیاسی با برچسب «فرصت‌طلبی» و «عضو حزب باد» بودن به سراغش آمده‌اند، که البته تعجب‌آور هم نیست چون جزم‌اندیشان و مذهبیون فهمشان از مفاهیم پراگماتیسم، اومانیسم و رابطه این دو با آزادی و دموکراسی ناقص است.

این‌ها را نوشتم تا برسم به اصطلاحی که فکر می‌کنم برای تعریف و تبیین جزم‌اندیشی، با اندکی تفاوت، مناسب‌تر و واقعی‌تر باشد، یعنی: «فریزریسم».



Copyright© 1998 - 2026 Gooya.com - سردبیر خبرنامه: [email protected] تبلیغات: [email protected] Cookie & Privacy Policy