خطاب این نوشته به سیاستمداران و نظامیان جمهوری اسلامی نیست؛ آن‌ها سال‌هاست نشان داده‌اند که برای حفظ قدرت، حتی از قربانی کردن جان انسان‌ها نیز ابایی ندارند. خطاب من به شماست: علمای دین، مراجع تقلید، استادان حوزه‌های علمیه، روحانیون و کسانی که هنوز خود را پاسداران شریعت و اخلاق اسلامی می‌دانند.
به داد اسلام برسید؛ پیش از آنکه سکوت شما به نام اسلام نوشته شود.
در دی‌ماه گذشته، مردم ایران در خیابان‌ها به اعتراض برخاستند و پاسخ اعتراضشان گلوله، بازداشت، شکنجه و کشتار بود. ابعاد این فاجعه چنان گسترده بود که هنوز هم شمار دقیق قربانیان و سرنوشت بسیاری از بازداشت‌شدگان روشن نیست. حکومت نه حقیقت را به‌طور شفاف اعلام کرده، نه سازوکاری مستقل برای تحقیق درباره این کشتار فراهم آورده و نه مسئولان آن را در برابر افکار عمومی و خانواده‌های قربانیان پاسخ‌گو کرده است.
حتی هنوز پرسش‌های ابتدایی بی‌پاسخ مانده‌اند: چه کسانی دستور شلیک دادند؟ چه کسانی سلاح به سوی مردم گرفتند؟ چه کسانی مسئول جان‌باختن انسان‌ها هستند؟ کدام مقام یا مأمور به‌خاطر این کشتارها محاکمه و مجازات شده است؟ در برابر این پرسش‌ها، سکوت و انکار جای حقیقت و عدالت را گرفته است.
اما ماجرا به همین‌جا ختم نشد. پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، حکومت فضای امنیتی و شرایط جنگی را به بهانه‌ای تازه برای تشدید سرکوب داخلی تبدیل کرد. بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه، یکی پس از دیگری با اتهام‌های سنگین امنیتی و احکام اعدام و حبس‌های طولانی روبه‌رو شده‌اند.
ما هر روز صبح چشم باز می‌کنیم و روزمان را با خبر اعدام تنی چند از هم‌وطنانمان آغاز می‌کنیم. علمای اسلام، شما چگونه شب‌ها سر بر بالین می‌گذارید، وقتی می‌دانید جان انسان‌هایی در معرض طناب دار است که در دادگاه‌های غیرعلنی، بدون برخورداری از ابتدایی‌ترین تضمین‌های دادرسی عادلانه، محاکمه شده‌اند؟ در بسیاری از این پرونده‌ها حتی ضوابط و تشریفات دادرسی مقرر در قوانین خود جمهوری اسلامی نیز رعایت نشده است؛ چه رسد به معیارهای شناخته‌شده بین‌المللی. چگونه می‌توان در چنین محاکمه‌هایی از کشف حقیقت و احراز عادلانه اتهام سخن گفت؟ چگونه می‌توان حکم مرگ انسانی را صادر و اجرا کرد، بی‌آنکه فرصت واقعی دفاع، دسترسی به وکیل مستقل و رسیدگی منصفانه برای او فراهم شده باشد؟
شما که هر روز بر منبر از حق‌الناس، عدالت، تقوا و حرمت خون انسان سخن می‌گویید، آیا این خبرها را نمی‌شنوید؟ آیا صدای مادرانی را که هر لحظه در انتظار خبر فرزندانشان هستند نمی‌شنوید؟ آیا هیچ‌یک از این جان‌های ازدست‌رفته، هیچ‌یک از این خانواده‌های داغدار، وجدان دینی شما را به پرسش نمی‌گیرد؟
در چنین شرایطی، پرسش از حوزه‌های علمیه و روحانیون دیگر یک پرسش سیاسی نیست؛ پرسشی درباره وجدان دینی و مسئولیت اخلاقی آنان است. چگونه می‌توان از عدالت اسلامی سخن گفت و در برابر چنین روندی سکوت کرد؟ چگونه می‌توان بر منبر از حرمت جان انسان‌ها گفت، اما وقتی جان جوانان این سرزمین در معرض طناب دار قرار می‌گیرد، صدایی از بسیاری از منبرها شنیده نمی‌شود؟
اگر شما مدعی پاسداری از اسلام هستید، دست‌کم یک‌بار از خود بپرسید: این چه مسلمانی است که در برابر ریختن خون انسان‌های بی‌پناه سکوت می‌کند؟ این چه عدالت اسلامی است که پیش از روشن شدن حقیقت، بازداشت‌شدگان را به اعدام محکوم می‌کند؟ و این چه دینداری‌ای است که برای حفظ قدرت سیاسی، حرمت جان انسان را به فراموشی می‌سپارد؟
اسلام، اگر قرار است برای مردم معنایی داشته باشد، نمی‌تواند به نام قدرت و در سایه سکوت در برابر ظلم تعریف شود. عدالت، مسئولیت‌پذیری و حرمت جان انسان‌ها نباید به مصلحت حکومت‌ها وابسته باشد. اگر یک روحانی در برابر ظلم سکوت کند، دست‌کم نمی‌تواند انتظار داشته باشد که مردم همچنان سخنان او را به‌عنوان صدای اخلاق و عدالت بشنوند.
شما سال‌ها شاهد خالی شدن مساجد از جوانان بوده‌اید. نسلی که باید در مسجد و نهادهای دینی احساس امنیت، امید و معنویت می‌کرد، به‌تدریج از آن‌ها فاصله گرفته است. آیا هنوز متوجه نشده‌اید که این فاصله فقط محصول تغییر سبک زندگی نیست؟ بخش مهمی از آن نتیجه پیوند خوردن دین با قدرت، اجبار، تبعیض و سرکوب است.
مساجد را از جوانان خالی کردید؛ کاری نکنید که میراث شما در حافظه نسل‌های بعد، خشم و نفرت از نهادهای دینی باشد. کاری نکنید که نسل‌های آینده به‌جای دیدن مسجد به‌عنوان خانه عبادت و آرامش، آن را نماد حکومتی بدانند که به نام دین بر آنان ستم کرده است. هیچ جامعه‌ای را نمی‌توان برای همیشه با زور از پرسشگری بازداشت و هیچ نهاد دینی‌ای نمی‌تواند با تکیه بر قدرت سیاسی، احترام ازدست‌رفته را بازگرداند.
به اروپا نگاه کنید؛ در بسیاری از کشورهای اروپایی، کلیساها و نهادهای مسیحی با وجود کاهش نفوذ سنتی دین، همچنان از احترام اجتماعی برخوردارند؛ زیرا در حافظه تاریخی مردم، نهادهای دینی می‌توانند فراتر از دستگاه قدرت سیاسی و در کنار جامعه مدنی تعریف شوند. اما اگر روحانیت در ایران تمام اعتبار خود را به سرنوشت یک حکومت گره بزند، چه چیزی از سرمایه اخلاقی و اجتماعی آن باقی خواهد ماند؟
تاریخ بارها نشان داده است که ایستادگی در برابر خواست عمومی، سرکوب مطالبات مردم و نادیده گرفتن کرامت انسانی، سرانجامی جز انباشت خشم و فروپاشی اعتماد عمومی ندارد. هیچ قدرتی ابدی نیست و هیچ نهاد دینی‌ای نیز از داوری نسل‌های آینده مصون نخواهد ماند.
علمای اسلام! هنوز برای سخن گفتن دیر نشده است. از اعدام بازداشت‌شدگان اعتراضات دی‌ماه جلوگیری کنید. خواهان توقف فوری احکام اعدام، رسیدگی علنی و عادلانه به پرونده‌ها، آزادی زندانیان بی‌گناه و تشکیل یک سازوکار مستقل برای روشن شدن حقیقت کشتار دی‌ماه شوید. از حکومت بخواهید به خانواده‌های قربانیان پاسخ دهد و عاملان کشتار مردم را، فارغ از مقام و جایگاهشان، در برابر عدالت قرار دهد.
سکوت شما ممکن است امروز برایتان هزینه‌ای نداشته باشد؛ اما فردا، وقتی مردم درباره نقش روحانیت در این روزهای سیاه داوری کنند، هیچ‌کس نمی‌تواند به جای شما پاسخ دهد. به عنوان فردی که در خانواده مذهبی بزرگ شده اما مذهبی نیست از شما می خواهم به داد اسلام برسید؛ اسلام را با قدرت سیاسی یکی نکنید و اجازه ندهید خون مردم ایران به نام دین بر زمین ریخته شود.
چگونه ترامپ به خودش باخت؟ احمد علوی
