مقایسه «داور» است و تلاش او برای نظم بخشیدن به نظام قضائی و خارج کردن آن از دست آخوندها، با وضعیت فاجعه‌بار امروز دستگاه قضائی جمهوری اسلامی و استقرار اژه‌ای‌ها. مقایسه تلاش دکتر یگانه پاک‌دست و عاشق ایران است در راه‌اندازی سازمان برنامه و بودجه، با انحلال آن برای تاراج بی‌نظارت جهت باز کردن دست دزدان، رانت‌خواران و چپاول‌گران سیری‌ناپذیر شکل‌دهنده حکومت اسلامی.

دموکراسی تنها به معنای دفاع از آزادی بیان نیست. دموکراسی یعنی توانایی دیدن واقعیت‌ها، شنیدن صدایی که شاید مورد پسند ما نباشد. یعنی پذیرفتن این حقیقت که مردم ممکن است انتخابی متفاوت از انتخاب ما داشته باشند. اگر امروز هزاران و هزاران ایرانی در داخل و خارج کشور به رضا پهلوی اعتماد می‌کنند، یک دموکرات واقعی باید نخست این واقعیت را ببیند و بفهمد که «چرا»؟ سپس درباره آن داوری کند.

به باور من، مهم‌ترین وظیفه امروز همه آزادی‌خواهان، صرف‌نظر از گرایش‌های فکری‌شان، پایان دادن به حکومت جمهوری اسلامی و فراهم کردن شرایط یک انتخابات آزاد است. در آن روز، جمهوری‌خواهان، مشروطه‌خواهان، سوسیال‌دموکرات‌ها، لیبرال‌ها و ملی‌گرایان همگی خواهند توانست برنامه و دیدگاه خود را به رأی مردم بگذارند.

اما تا آن زمان، خرد سیاسی حکم می‌کند که بزرگ‌ترین ظرفیت‌های موجود برای بسیج افکار عمومی و جلب حمایت ملی را به رسمیت بشناسیم. هیچ جنبش موفقی با انکار واقعیت‌های موجود به پیروزی نرسیده است.

مسئله امروز ایران، انتخاب میان جمهوری و پادشاهی نیست. مسئله امروز، انتخاب میان استبداد و آزادی است!

چنین نگاهی است که امروز بر ضرورت شکل‌گیری یک ائتلاف فراگیر میان نیروهای اپوزیسیون تأکید می‌کند. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که حکومت‌های اقتدارگرا معمولاً زمانی عقب‌نشینی می‌کنند که در برابر خود یک جبهه گسترده و متحد ببینند. چنین جبهه‌ای الزاماً به معنای یکسان بودن دیدگاه‌ها نیست. برعکس، ارزش آن دقیقاً در تنوع درونی آن است.

ائتلاف ملی مورد نیاز ایران، نه اتحاد عقیدتی بلکه اتحاد سیاسی حول چند اصل اساسی است: پایان دادن به جمهوری اسلامی، استقرار حکومتی مبتنی بر رأی مردم، جدایی دین از حکومت، حفظ تمامیت ارضی ایران، تضمین حقوق بشر و برگزاری انتخابات آزاد برای تعیین شکل نظام آینده.

اشتباه بزرگی خواهد بود اگر هر جریان سیاسی تصور کند به تنهایی قادر به رهبری و پیشبرد این مبارزه است. نه جمهوری‌خواهان به تنهایی از چنین ظرفیتی برخوردارند، نه مشروطه‌خواهان، نه ملی‌گرایان و نه هیچ جریان سیاسی دیگر. پیروزی بر استبداد، نیازمند گرد آمدن همه نیروهایی است که به آزادی، دموکراسی و حق حاکمیت مردم باور دارند.

در چنین چارچوبی، رضا پهلوی نیز نه به‌عنوان مالک یک جنبش، بلکه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های سیاسی این مبارزه قابل ارزیابی است. همان‌گونه که دیگر شخصیت‌ها، فعالان مدنی، کنشگران سیاسی، زندانیان سابق، خانواده‌های دادخواه و نسل جوان معترض هر یک بخشی از سرمایه ملی این جنبش هستند. هیچ فرد یا جریانی به تنهایی ایران را آزاد نخواهد کرد.

اگر امروز بخشی از نیروهای سیاسی به‌جای جست‌وجوی نقاط مشترک، تمام انرژی خود را صرف برجسته کردن اختلافات می‌کنند، در حقیقت به تداوم وضع موجود یاری می‌رسانند. اختلاف نظر درباره آینده ایران طبیعی و حتی ضروری است، اما این اختلافات نباید مانع همکاری برای رسیدن به هدف مشترک شود.

دموکراسی آینده ایران از همین امروز ساخته می‌شود؛ از توانایی ما برای همکاری با کسانی که در همه مسائل مانند ما فکر نمی‌کنند. هنر سیاست در یک جامعه متکثر، حذف رقیب نیست، بلکه یافتن راهی برای همکاری با او در مسیر منافع ملی است.

آینده ایران نه از دل انحصارطلبی، بلکه از دل یک ائتلاف گسترده ملی میان همه نیروهای آزادی‌خواه و دموکرات متولد خواهد شد. من با تمام وجودم برای شکل‌گیری این ائتلاف تلاش می‌کنم. تیر ملامت بسیار دوستان بر تن می‌نشیند، اما مهر ایران آزاد و سربلند مانع از رنجیدن در این طی طریق است.