مرضیه وحید دستجردی مهم‌ترین عامل کاهش فرزندآوری را که به گفته او بیش از ۷۵ درصد موارد را شامل می‌شود، ارتقای سطح سواد و توسعه اجتماعی بدون توسعه اقتصادی متناسب دانست.

او همچنین تورم، هزینه‌های سنگین مسکن، تحولات فرهنگی، فردگرایی، تاخیر در ازدواج و دشواری ایجاد تعادل میان اشتغال و فرزندآوری برای زنان شاغل را از مهم‌ترین موانع فرزندآوری برشمرد.

به‌گفته دبیر ستاد ملی جمعیت، حدود هفت میلیون و ۳۰۰ هزار مرد مجرد ۲۰ تا ۵۴ ساله و بین شش میلیون و ۵۰۰ هزار تا هفت میلیون زن مجرد ۱۵ تا ۴۹ ساله در ایران زندگی می‌کنند که مجموع آن‌ها حدود ۱۴ میلیون نفر است.

او همچنین از افزایش هفت‌برابری نرخ تجرد قطعی زنان از ۱.۱ درصد در سال ۱۳۷۵ به ۷.۷ درصد خبر داد و گفت تعداد ازدواج‌ها از ۹۰۰ هزار مورد در سال ۱۳۸۹ به ۴۳۱ هزار مورد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است.

دبیر ستاد ملی جمعیت هشدار داد سهم افراد بالای ۶۰ سال از جمعیت ایران، از ۱۳ درصد کنونی به ۳۲ درصد در سال ۱۴۳۰ خواهد رسید و این روند هزینه‌های مراقبت از سالمندان را افزایش می‌دهد و کشور را با کمبود نیروی جوان مراقبت‌کننده روبه‌رو می‌کند.

تاکید رهبران جمهوری اسلامی بر افزایش جمعیت و مشوق‌های فرزندآوری

مجتبی خامنه‌ای، سومین رهبر جمهوری اسلامی، نیز ۲۹ اردیبهشت در پیامی بر «لزوم افزایش جمعیت» و «ترویج فرهنگ فرزندآوری» تاکید کرد و افزایش جمعیت را با دستیابی به اهداف راهبردی حکومت و «خلق تمدن نوین ایران اسلامی» مرتبط دانست.

وحید دستجردی در تشریح اقدامات حمایتی حکومت گفت طرح «کارت امید مادر» با اعتبار ۵۰ هزار میلیارد تومان از ابتدای سال جاری اجرا شده و بر اساس آن، ماهانه دو میلیون تومان اعتبار خرید به مدت ۲۴ ماه برای هزینه‌های کودک به مادرانی که از ابتدای سال صاحب فرزند شده‌اند، اختصاص می‌یابد.

جمهوری اسلامی با تصویب قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و ارائه مشوق‌های اقتصادی نیز تلاش کرده است روند کاهش تولدها را متوقف کند، اما آمارهای رسمی همچنان از کاهش فرزندآوری حکایت دارند.