وقتی «دشمن» پاسخ هر گرانی است
حکومتی که دهههاست هر ناکامی اقتصادی را به حساب دشمن مینویسد، حالا به فرمولی رسیده که هم پیروزی و هم قربانیبودن را میفروشد. دشمن شکست خورده و همان دشمن مقصر ارز و تورم است
محمدرضا گلسار - هم وطن*
عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، روز ۲۶ آبان در مجلس گفت ائتلاف آمریکا، اسرائیل و متحدانشان پس از ناکامی در دستیابی به اهداف نظامی، فشار را به عرصه اقتصاد منتقل کردهاند. او در همان جلسه گفت فشار بر منابع ارزی و بودجه به رشد نقدینگی دامن زده و اقدامات بانک مرکزی آهنگ این رشد را در ماه گذشته کند کرده است. در این روایت، ناکامی نظامی دشمن به حساب حکومت نوشته میشود و فشار اقتصادی به حساب دشمن. سهم تصمیمهای خود دولت و بانک مرکزی در تورم و بیثباتی ارز کجاست؟
جنگ و تحریم دسترسی به ارز را محدود میکنند و هزینه مبادله را بالا میبرند. همین فشارها اهمیت تصمیمهای داخلی را بیشتر میکنند. اگر دولت کسری بودجه را از مسیر افزایش پایه پولی تأمین کند، بخشی از هزینه آن بهصورت گرانی به مردم منتقل میشود. اشاره همتی به فشار بودجه سؤال مشخصی پیش میکشد. دولت کسری خود را چگونه تأمین کرده و بانک مرکزی برای مهار اثر تورمی آن چه کرده است؟
در مهر ۱۴۰۵، طبق اعلام مرکز آمار، قیمت کالاها و خدمات خانوارها بهطور متوسط ۸۸٫۷ درصد بالاتر از مهر سال قبل بود.
شبکه بانکی هم بخشی از همین کارنامه است. وقتی بانکی برای ادامه فعالیت به اضافهبرداشت از بانک مرکزی متکی میشود، ناترازی آن میتواند به رشد پایه پولی دامن بزند.
در بازار ارز، چندنرخی بودن به کسانی که به ارز ارزانتر دسترسی دارند امتیاز میدهد و تغییر ناگهانی نرخ ترجیحی میتواند هزینه خرید کالا را برای خانوارها بالا ببرد. وقتی دسترسی به ارز محدود میشود، دولت باید روشن کند ارز ارزان به چه کسانی میرسد، صرف واردات چه کالاهایی میشود و چه بخشی از این یارانه به مصرفکننده میرسد.
قیمت نان تابع سخنرانیهای سیاسی نیست. مردم کارنامه اقتصادی حکومت را با قیمتها و قدرت خرید دستمزدهایشان میسنجند. حکومتی که پیروزی را به حساب خودش میگذارد، باید درباره نتیجه تصمیمهای خودش در بودجه، بانکها و بازار ارز هم پاسخ بدهد. تا وقتی پاسخ هر گرانی «دشمن» است، این سؤال پابرجاست که مسئولان برای حفظ قدرت خرید مردم چه کردهاند؟
*خبرنامه گویا ــ این مقاله برای رعایت معیارهای تحریریه دربارهٔ حجم و خوانایی مطالب، کوتاه و ویرایش شده و بخشهایی از آن بازنویسی شده است. متن کامل مقاله را میتوانید از طریق این لینک بخوانید

حافظه تاریخی با محسن رضایی از سال ۶۹

همه زنان ایرانی دختر قوچانی هستند!

















