تهران-خبرگزاري كار ايران
عصر چهارشنبه 17 دي ماه, در دومين جلسه" نقد كتاب انديشه" در تالار كمال دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران" معماي مدرنيته" با حضور مولف آن دكتر بابك احمدي مورد نقد و بررسي قرار گرفت.
احمدي در ابتدا, طي سخناني پرداختن به واژه مدرنيته را از مشروطه به بعد در ادبيات سياسي ايران امري رايج دانست و گفت: در اين دوره از سادهترين امور زندگي از قبيل نقد و فهم كتاب تا شيوه حكومت، نقد نظام آموزشي و همچنين نقد حكومت و ارتباط با دنياي خارج از آن تاثير گرفته شده است.
دكتر احمدي گفت: عليرغم وقوع انقلابهاي عظيم اجتماعي و دو انقلاب مردمي و همچنين پاگرفتن نهضتهاي ضدامپرياليستي هنوز اين بحث خوب جاي نيفتاده است و جامعيت و كلي بودن اين واژه جاي بحث بيشتري ميطلبد.
اين مدرس دانشگاه به انتشار " مدرنيته و انديشه انتقادي " در سال 72 13 اشا ره كرده و ادامه داد: تا ده سال پيش استفاده و عدم استفاده از واژه مدرنيته محل ترديد بود و در اين مدت انتقادات زيادي نسبت به اين كتاب شد كه قويترين آن, نقد آقاي ميلاني و دكتر داوري است.
وي درمعرفي اين كتاب گفت: اين كتاب كه در هفت فصل نوشته شده و در واقع درسهاي ارائه شده در انجمن حكمت و فلسفه است.
احمدي در باره " معماري مدرنيته " همچنين توضيح داد: بعد از اين كتاب مباحث زيادي درباره مدرنيته مطرح شد و بر اين اساس بايد گفت كتاب" معماي مدرنيته " يك شيوه نگاه و يك دريافت از مساله مدرنيته از ديد مولف است.
دكتر احمدي درباره علل نگارش كتاب فوق اظهار داشت: در بررسي مباحث هنر و مدرنيته به ضرورت پرداختن به مدرنيته در عرصه سياسي پيبردم و" معماي مدرنيته" كه به دنبال " مدرنيته و انديشه انتقادي " نوشته شد , از 9 مقاله تشكيل شد.
اين صاحب نظر فلسفه سياسي در ادامه به معرفي يك يك مقالات اين كتاب پرداخت و سپس به سه رويكرد پا گرفته نسبت به مدرنيته اشاره كرد و گفت: در رويكرد اول كه كاملا موافق شيوه زندگي مدرن غربي است, همه جنبههاي اقتصادي، اجتماعي و سياسي غرب مورد ستايش قرار گرفته و شرط پيشرفت مملكت در اجراي الگوهاي غربي دانسته شده است كه در اين ميان , روشنفكرهاي عصر مشروطه كه معتقد بودند اجتماعي شدن غرب بايد در ايران رايج شود,جزو اين دسته هستند.
وي دراين باره به جمله تاريخي تقيزاده در مورد" غربي شدن از نوك پا تا فرق سر" اشاره كرد و افزود: روشنفكران ايراني با سفر به غرب و مشاهده حكومتهاي پاسخ گو و پيشرفت حيرت انگيز غرب به مقايسه با وضع اسفناك داخلي ميپرداختند. آن ها حداقل توانستند اين تقليد را در حكومت مشروطه و پيريزي پارلمان و محدود كردن قدرت شاه پياده كنند.
احمدي كه در جمع علاقهمندان مباحث مدرنيته در دانشكده ادبيات دانشگاه تهران سخن ميگفت, واردشدن زبان فلسفي امروز توسط مرحوم فروغي راكه مغضوب رضا شاه بود و همچنين پيشرفتهاي حيرت انگيز استبداد رضا شاه در عرصههاي مختلف مملكتي را حاصل اين نوع نگاه دانست و گفت: در مقابل نگاه دسته اول به مدرنيته غرب دسته ديگري پيدا شدند كه به مانند دسته اول افراطي بودند ولي در عكس آن. اين گروه, غرب را كافر، بربر، فاسد و بيدين ميدانست و سعي در تداوم جامعه سنتي و نگه داشتن موازين كهن داشت.
وي در ادامه با اشاره به مخالفت اين گروه با جنبشهاي نوآور تصريح كرد: افرادي از قبيل " شادمان " و مرحوم كاوياني جزو اين دسته بودندكه در اين ميان مواضع بعضي از آن ها نسبت به غرب بدانديشانه نبود تا جايي كه مرحوم آلاحمد و شريعتي نيز چنين ديدگاهي داشتند.
احمدي گرايش سوم را برخواسته از ناتواني دو دسته قبل دانست و ادامه داد: نگاه روشنفكرهاي بعد از انقلاب به مدرنيته, فلسفي, عميق و در عين حال انتقادي بود و با توجه به نكات مثبت مدرنيته غرب نكات منفي آن را نيز مد نظر دارند.
وي در اين باره با اشاره انتقادهايي كه به شيوه حكومتي در غرب مي شود و تولد دموكراسي ديني و سپس پا گرفتن روشنفكري ديني ادامه داد: دسته سوم با صحبت از مقولههايي همچون اصلاح مذهبي, جامعه مدني و دفاع از دموكراسي, ارزشهاي رايج سياسي غرب را تخطئه نكرده و در عين حال مشتاق پرداختن به ايرادات مدرنتيه هستند.
مولف " ساختار و تآويل متن " تصريح كرد: گوهر مدرنيته, انديشه انتقادي است و خرد در انديشه انتقادي معنا پيد ميكند و نگاه انتقادي به غرب به روشنفكرهاي ايراني دسته سوم كمك ميكند تا به طور عقلاني به مدرنيته بپردازند.
احمدي كه در جلسه نقد كتاب خود درجمع دانشجويان سخن ميگفت, ادامه داد: منتقدين ديگر كه در صدر آنها ميلاني قرار دارد, معتقدند كه من در اين كتاب فقط عقايد غربيان را بيان كردهام و اين در صورتي است كه هدف من جز آشنا كردن درون كشور با مباحث مدرن غربي نبوده است.
احمدي در انتها ضمن بيان انتقاد دستهاي ديگر كه عدم وجود منابع غني به فارسي پيرامون مدرنتيه و عدم وجود زمينه اين تفكر را عامل اتوريته فكرميدانند بيان داشت: اولا كتاب حاضر فقط براي امروزيان نمي باشد, بلكه براي آيندگان هم نوشته شده است و ثانيا اميدوارم با دستكم نگرفتن خوانندگان كتاب در روند يادگيري و تسلط بر زبانهاي خارجي مخاطبان طرح اين مباحث, مثمر ثمر باشد.
لازم به ذكر است كه اين نشست به همت جامعه فرهنگي دانشجويي دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران عصر چهارشنبه در تالار كمال اين دانشكده برگزار گرديد.
گفتني است بعد از اتمام سخنان دكتر احمدي حاضران سؤالات خويش را در باره مسائل مطروحه در كتاب با وي در ميان گذاشتد و مولف كتاب نيز به سؤالات حاضران پاسخ گفت.