اکسیوس به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داد که استیو ویتکاف، نماینده ویژه آمریکا، آخر هفته گذشته دیداری محرمانه با رضا پهلوی داشته است
ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
اکسیوس - به گفته یک مقام ارشد آمریکایی، استیو ویتکاف، فرستاده کاخ سفید، آخر هفته گذشته بهطور محرمانه با رضا پهلوی، ولیعهد پیشین ایران که در تبعید بهسر میبرد، دیدار کرده است. محور این دیدار، اعتراضات گسترده و جاری در ایران بوده است.
اهمیت موضوع: این نخستین دیدار در سطح بالا میان اپوزیسیون ایران و دولت ترامپ از زمان آغاز اعتراضات، یعنی حدود ۱۵ روز پیش، محسوب میشود. رضا پهلوی تلاش دارد خود را بهعنوان یک رهبر «گذار» در صورت سقوط جمهوری اسلامی مطرح کند.
آنچه خبر را جلو برد: کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد تیم امنیت ملی آمریکا صبح سهشنبه جلسهای درباره گزینههای واکنش به اعتراضات ایران برگزار کرده است. دونالد ترامپ در این جلسه حضور نداشت.
اعتراضات روز سهشنبه نیز در شهرهای مختلف ایران ادامه یافت. برآوردها از شمار کشتهشدگان بهطور چشمگیری افزایش یافته، هرچند آمارها بسیار متفاوتاند. به گفته یک مقام آمریکایی، اسرائیل ارزیابی خود را در اختیار واشینگتن گذاشته و اعلام کرده که دستکم ۵ هزار معترض کشته شدهاند.
این مقام افزود: «رژیم در حال اجرای سرکوبی گسترده است.»
ترامپ روز سهشنبه از مردم ایران خواست به اعتراضات ادامه دهند و «نهادهای حکومتی را در دست بگیرند» و تأکید کرد که «کمک در راه است».
جزئیات بیشتر: رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران که در انقلاب اسلامی ۱۳۵۷ سرنگون شد، از آمریکا یکی از جریانهای اپوزیسیون را رهبری میکند.
در دو هفته گذشته، او بارها در شبکههای تلویزیونی آمریکا حاضر شده و از دولت ترامپ خواسته است از اعتراضات حمایت کند.
نکته قابلتوجه: در آغاز اعتراضات، دولت ترامپ رضا پهلوی را بازیگر سیاسی مهمی نمیدانست.
ترامپ هفته گذشته در گفتوگو با برنامه «هیو هویت» از حمایت صریح از او خودداری کرد.
اما یک مقام ارشد آمریکایی گفت دولت از این موضوع غافلگیر شد که در بسیاری از تجمعات، معترضان نام رضا پهلوی را شعار میدهند.
به گفته این مقام: «جایگاه رضا پهلوی در حال صعود است. در بسیاری از شهرها نام او بهطور خودجوش در تظاهرات شنیده میشود.»
تحلیل: کریم سجادپور، تحلیلگر ارشد بنیاد کارنگی، به آکسیوس گفت رضا پهلوی برای معترضان یک نقطه تمرکز وحدتبخشِ ملیگرایانه فراهم میکند؛ در تضاد با رادیکالیسم اسلامگرایانه حاکم.
او افزود: «بیشتر این معترضان پس از انقلاب ۱۹۷۹ به دنیا آمدهاند و نسبت به دورانی که هرگز تجربه نکردهاند حس نوستالژی دارند؛ دورانی با رشد اقتصادی، آزادی اجتماعی و تصویر مثبت بینالمللی. برای بسیاری از ایرانیان، رضا پهلوی بیش از هر فرد دیگری نماد آن میهندوستی و نوستالژی رو به آینده است.»
راز زیمت، مدیر برنامه ایران در مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل (INSS)، گفت نام رضا پهلوی با بسامد قابلتوجهی در اعتراضات دیده میشود، اما تشخیص اینکه این موضوع نشاندهنده حمایت گسترده در کل جامعه باشد، دشوار است.
او افزود حتی اگر باور عمومی به «توان رهبری» رضا پهلوی فراگیر نباشد، ممکن است بسیاری از ایرانیان حاضر باشند او را دستکم بهطور موقت بپذیرند؛ صرفاً به این دلیل که او را بهتر از وضعیت کنونی میدانند.
