ایران وایر - وبسایت «اکسیوس»، روز اول فروردین ۱۴۰۵ گزارش داد که دولت دونالد ترامپ پس از سه هفته جنگ، گفتوگوهای اولیه درباره مرحله بعدی و چشمانداز مذاکرات احتمالی با جمهوری اسلامی را آغاز کرده و شش شرط برای پایان احتمالی جنگ مطرح کرده است.
بر اساس این گزارش، آمریکا از جمهوری اسلامی خواهد خواست برای مدت پنج سال برنامه موشکی خود را متوقف کند؛ غنیسازی اورانیوم را به صفر برساند؛ راکتورهای تاسیسات هستهای نطنز، اصفهان و فردو را برچیند؛ و نظارتهای سختگیرانه بینالمللی بر فعالیتهای مرتبط با سانتریفیوژها را بپذیرد. همچنین واشینگتن خواستار انعقاد معاهدات کنترل تسلیحات با کشورهای منطقه شده که شامل سقف موشکی حداکثر ۱۰۰۰ واحد باشد. توقف حمایت مالی از گروههایی مانند حزبالله، حوثیها و حماس از دیگر شرط ایالات متحده است.
بر اساس گزارش اکسیوس، با وجود آنکه ترامپ روز جمعه از بررسی گزینه «کاهش تدریجی» جنگ خبر داده، مقامهای آمریکایی انتظار دارند درگیریها دستکم دو تا سه هفته دیگر ادامه یابد. در همین حال، مشاوران او در تلاش هستند زمینه را برای آغاز مسیر دیپلماتیک فراهم کنند.
به نوشته اکسیوس، جرد کوشنر و استیو ویتکاف، نمایندگان ترامپ، در این رایزنیها نقش دارند. منابع مطلع گفتهاند هرگونه توافق برای پایان جنگ باید شامل بازگشایی تنگه هرمز، رسیدگی به ذخایر اورانیوم با غنای بالا در ایران و همچنین دستیابی به توافقی بلندمدت درباره برنامه هستهای، موشکهای بالستیک و حمایت جمهوری اسلامی از گروههای نیابتی در منطقه باشد.
این گزارش میافزاید در روزهای اخیر تماس مستقیمی میان آمریکا و جمهوری اسلامی صورت نگرفته، اما کشورهایی مانند مصر، قطر و بریتانیا پیامهایی را میان دو طرف منتقل کردهاند. به گفته منابع، مصر و قطر به آمریکا و اسراییل اطلاع دادهاند که جمهوری اسلامی به مذاکره علاقهمند است، اما شروط سختگیرانهای دارد.
از جمله این شروط میتوان به برقراری آتشبس، ارائه تضمین برای عدم ازسرگیری جنگ در آینده و پرداخت غرامت اشاره کرد. با این حال، یک مقام آمریکایی گفته است واشینگتن این مطالبات را نمیپذیرد و در مقابل، خواستار تعهدات مشخصی از سوی جمهوری اسلامی است.
اکسیوس مینویسد مقامهای ایرانی پیشتر برخی از مطالبات آمریکا را رد کردهاند و تاکید دارند مذاکره با دولتی که سابقه حمله نظامی همزمان با گفتوگو را دارد، دشوار است. در همین حال، عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، اعلام کرده عادیسازی وضعیت در تنگه هرمز منوط به توقف حملات آمریکا و اسراییل و ارائه تضمین برای عدم تکرار آن در آینده است.
در مقابل، ترامپ گفته است با اصل مذاکره مخالف نیست، اما در حال حاضر تمایلی به پذیرش آتشبس ندارد. یک مقام آمریکایی نیز درخواست غرامت از سوی جمهوری اسلامی را «غیرقابل پذیرش» توصیف کرده، هرچند به گفته منابع، ممکن است راهحلی در قالب بازگرداندن داراییهای مسدودشده ایران مورد بررسی قرار گیرد.
به نوشته اکسیوس، یکی از چالشهای اصلی دولت آمریکا در حال حاضر، شناسایی طرف واقعی تصمیمگیر در تهران و همچنین تعیین میانجی مناسب برای مذاکرات است. اگرچه عمان در مذاکرات پیشین نقش میانجی را داشت، اما اینبار واشینگتن بهدنبال گزینهای دیگر، ترجیحا قطر است؛ هرچند منابع میگویند دوحه تمایلی به ایفای نقش رسمی ندارد و بیشتر بهصورت پشتپرده همکاری میکند.
