رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران در گفتگو با یورونیوز گفت که به باور او تنها برنده تفاهمنامه پایان جنگ میان ایران و آمریکا، «رژیم ایران است» و از تمدید آتشبس «برای تجدید قوا و تسلیح مجدد استفاده خواهد کرد.» او با این حال تاکید کرد که «مردم ایران در نهایت جمهوری اسلامی را سرنگون خواهند کرد»
یورونیوز - تفاهمنامه پایان جنگ میان آمریکا و ایران در روز ۱۷ ژوئن در شرایطی امضا شد که سه ماه و نیم از آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و کشتهشدن علی خامنهای، رهبر و تعدادی از مقامات ارشد ایران میگذشت.
این حملات حدود ۵۰ روز پس از سرکوب خونین اعتراضات دیماه در ایران آغاز شد. این اعتراضات که در اوایل دیماه و در پی تشدید بحران ارزی و سقوط ناگهانی ارزش پول ملی آغاز شده بود، پس از فراخوانهای رضا پهلوی گسترش یافت. هزاران هزار معترض در روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه (۸ و ۹ ژانویه) در سراسر ایران به خیابانها آمدند و علیه حکومت جمهوری اسلامی شعار سر دادند. این اعتراضات گسترده با سرکوب خشن نیروهای امنیتی مواجه شد و هزاران کشته بر جای گذاشت.
دولت ایران تعداد کشتهشدگان ایران اعتراضات را سههزار و ۱۱۷ نفر اعلام کرد. سازمان حقوق بشری هرانا طی گزارش اعلام کرد که کشتهشدن هفت هزار و هفت نفر را تایید کرده است. با این حال برخی برآوردهای غیررسمی شمار کشتهشدگان را تا ۴۰ هزار نفر نیز تخمین زدهاند.
👈مطالب بیشتر در سایت یورونیوز
رئیسجمهوری آمریکا در آن زمان از معترضان ایرانی خواست که به اعتراض ادامه دهند و «کنترل نهادهای خود را در دست گیرند.» او همچنین گفت که «کمک در راه است.»
دونالد ترامپ در روز ۲۸ فوریه و نخستین روز حملات به ایران بار دیگر خطاب به مردم ایران گفت که «زمان آزادی شما فرا رسیده است» و از آنها خواست پس از پایان حملات آمریکا حکومت را در دست گیرند. رضا پهلوی نیز در آن زمان طی پیامی گفت: «کمکی که رئیسجمهور ایالات متحده به مردم شجاع ایران وعده داده بود، اکنون رسیده است.»
با این حال، پس از حدود ۴۵ روز حملات بیوقفه آمریکا و اسرائیل به ایران و چندبار تمدید آتشبس، حداقل در ظاهر چنین به نظر میرسد که اهداف آقای ترامپ از این جنگ تغییر کرده باشند و اکنون در پی تفاهمنامه ماه ژوئن، مذاکرات میان ایران و آمریکا در جریان است.
رضا پهلوی در گفتگو با یورونیوز، جمهوری اسلامی را تنها برنده این تفاهمنامه دانست. او در پاسخ به پرسشی در باره برندگان و بازندگان اصلی تفاهمنامه میان ایران و آمریکا با اشاره به اعدام جواد زمانی و ابوالفضل ساعدی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در روز امضای این تفاهمنامه گفت: «[حکومت ایران] درست همان روز که این سند را به نام «صلح» امضا کرد، دو ایرانی را به دلیل شرکت در اعتراضات هشتم و نهم ژانویه اعدام کرد. همین موضوع باید همهچیز را برای شما روشن کند. معامله کردن با رژیمی که بیش از ۴۰ هزار نفر از مردم خود را ظرف دو روز به قتل رسانده، از نظر اخلاقی نادرست و از نظر راهبردی گمراهکننده است.»
آقای پهلوی رژیم ایران را «رو به احتضار» خواند و گفت که این «تفاهمنامه» برای جمهوری اسلامی نقش طناب نجات را ایفا میکند.
او «مردم ایران، منطقه و جامعه بینالمللی» را بازندگان این تفاهمنامه دانست و گفت که زمانی که این توافق شکست بخورد، با پیامدهای آن روبرو خواهند شد. آقای پهلوی گفت: «نگاه رژیم به مردم ایران همواره نگاهی ابزاری برای بقای خود بوده و اکنون نیز بار دیگر از آنها استفاده میکند تا برای خود زمان بخرد.»
فرزند آخرین شاه ایران همچنین بار دیگر با اشاره به کشتهشدن هزاران نفر در اعتراضات دیماه، تاکید کرد که مردم ایران این تفاهمنامه را نخواهند پذیرفت و گفت: «آنها هیچ ترتیبی را که به آن فداکاری خیانت کند، نخواهند پذیرفت. ما ایرانیان همیشه میدانستیم که باید خودمان این رژیم را سرنگون کنیم. توافق میتواند آن روز را به تاخیر بیندازد، اما نمیتواند مانع آن شود.»
«وقفهای برای تجدید قوای جمهوری اسلامی»
بر اساس این تفاهمنامه، آتشبس میان آمریکا و ایران برای ۶۰ روز تمدید شده است و دو طرف باید در این زمان برای دستیابی به توافق نهایی درباره برنامه هستهای ایران تلاش کنند. دو طرف همچنین متعهد شدهاند که در این زمان تنگه هرمز برای تردد کشتیها باز نگه داشته شود و ایالات متحده در این مدت تحریمهای وضع شده بر نفت ایران را به حالت تعلیق درآورده است.
آقای پهلوی هشدار داد که رژیم ایران از این مهلت برای «تجدید قوا» و «تسلیح مجدد» استفاده خواهد کرد و گفت که «با وجود جمهوری اسلامی ثبات در منطقه ناممکن است.»
رضا پهلوی در پاسخ به این پرسش که آیا این توافق پابرجا میماند، گفت: «هر ترتیبی که بقای بقایای رژیم در قدرت را تضمین کند، توافق صلح نیست، وقفهای پیش از جنگ بعدی است. این رژیم دروغ میگوید و فریب میدهد، همانطور که همیشه چنین کرده است. اسناد را امضا میکند تا زمان بخرد. رژیم زخمی، رژیم خطرناکتری است و در نخستین فرصت حمله خواهد کرد.»
او افزود: «اینکه متن توافق ۶۰ روز دوام بیاورد یا تمدید شود، چیزی را درباره واقعیتهای بنیادین تغییر نمیدهد. رژیم تهران بهمحض آنکه بتواند، برنامه هستهای خود را از سر خواهد گرفت، نیروهای نیابتیاش را بازسازی خواهد کرد و منطقه را دوباره به بحران خواهد کشاند.»
شرط برقراری ثبات در منطقه
جیدی ونس، معاون رئیس جمهوری آمریکا پیشتر در گفتگو با سیانان، گفته بود که بند نخست این تفاهمنامه درباره انتظارات از ایران برای تعهد به «صلح و ثبات در منطقه» است. او گفت: « بند نخست توافق در واقع میگوید که ایران، همانند ایالات متحده باید به صلح و ثبات منطقه متعهد شود. بخشی از این موضوع این است که ایرانیها باید تامین مالی سازمانهای تروریستی خشونتطلب را متوقف کنند. باید تامین مالی بیثباتی در منطقه را متوقف کنند.»
آقای پهلوی در گفتگو با یورونیوز تنها شرط بازگشت ثبات به خاورمیانه را «پایان جمهوری اسلامی» دانست و تاکید کرد که «ایدئولوژی رژیم ایران، ساختار قدرت سپاه پاسداران و شبکه نیروهای نیابتی آن» از خود رژیم جداییناپذیر هستند.
فرزند آخرین شاه ایران با اشاره به انتصاب مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی ایران پس از کشته شدن علی خامنهای، گفت: «نمیتوان یک دیکتاتور توسعهطلب و جنگافروز را با دیکتاتوری دیگر جایگزین کرد و نام آن را ثبات گذاشت.»
او افزود: «ثبات واقعی از یک ایران آزاد و دموکراتیک به دست میآید؛ ایرانی که بر پایه منافع ملی خود عمل کند، نه بر اساس صدور انقلاب. این یعنی پایان دادن به تأمین مالی حماس، حزبالله و حوثیها، پایان تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای، صلح با اسرائیل و همکاری با همسایگان ایران. این تنها بنیاد پایدار برای منطقه است. هر چیزی کمتر از این، صرفا شمارش معکوس برای بحران بعدی است.»
آیا جمهوری اسلامی سرنگون خواهد شد؟
رضا پهلوی مردم ایران را «نخستین و دیرپاترین» قربانیان جمهوری اسلامی و در عین حال شجاعترین افرادی دانست که در برابر آن ایستادهاند. او با اشاره به اعتراضات دیماه گفت: «آنها به خیابان آمدند، گلوله را به جان خریدند و آزادی را مطالبه کردند؛ در کشوری که حتی بر زبان آوردن این واژه میتواند حکم مرگ داشته باشد. آنها منتظر اجازه جهان نماندند. آنها دقیقاً میدانند برای چه میجنگند و این مسیر را، با حمایت جهان یا بدون آن، ادامه خواهند داد.»
این چهره اپوزیسیون ایران با ابراز امیدواری نسبت به آینده، گفت: «من فقط امیدوار نیستم؛ من مطمئنم. فارغ از اینکه دیپلماتها در پایتختهای جهان چه تصمیمی بگیرند، مردم این رژیم را سرنگون خواهند کرد.»
فرزند آخرین شاه ایران که نامش به کرات در اعتراضات خیابانی دیماه شنیده شده بود، پیشتر در گفتگوی ویدیویی که اواخر ژوئن در شبکههای اجتماعی منتشر شد، اعتراضات مردم ایران در ماه ژانویه (دیماه) را زمینهساز حملات آمریکا و اسرائیل و کشته شدن علی خامنهای و برخی دیگر از مقامات عالیرتبه جمهوری اسلامی دانسته بود.
رضا پهلوی گفت: «همان حرکت درونی بود که این حمله نظامی پیش آمد که اتفاقا این عوامل را از بین برد که رژیم را تضعیف کند که نهایتا کمکی بود به پایین بردن میزان تلفات [حملات آمریکا و اسرائیل به ایران]، تا این که میتوانست بسیار بیشتر باشد.»
او در گفتگو با یورونیوز گفت: «رژیم در ضعیفترین وضعیت خود است، دچار شکافهای عمیقتری شده، بیش از پیش منزوی شده و مشروعیت خود را بهطور کامل از دست داده است. آزادی در دسترس است و بیعملی جامعه جهانی تنها رنج مردم ایران را طولانیتر میکند.»
آقای پهلوی با اشاره به وضعیت اقتصادی در ایران افزود: «درد اقتصادی که ایرانیان تجربه میکنند، هزینه زنده نگه داشتن این رژیم است، نه هزینه برچیدن آن. ایران آزاد میتواند به کره جنوبی منطقه تبدیل شود؛ کشوری شکوفا و در صلح. قدرت ما در اتحاد مردم است. ما پیروز خواهیم شد.»
موضع اروپا در قبال ایران
رضا پهلوی اروپا را به «مماشات» در قبال رژیم ایران متهم کرد و گفت: «حتی اکنون نیز شاهد شتابی برای تعامل با حکومتی هستیم که دهها هزار نفر از شهروندان خود را به قتل رسانده است.»
آقای پهلوی تصریح کرد: «متحدان مردم ایران کسانی هستند که در کنار مردم میایستند، نه در کنار زندانبانانشان.»
او با اشاره به اقدامات رژیم ایران در خاک اروپا، از جمله تلاش برای ترور مخالفان و همچنین زندانی کردن شهروندان اروپایی در ایران و ارسال پهپاد به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین، گفت که اروپا نباید موضوع رژیم ایران را به عنوان یک مساله «ژئوپلیتیک دوردست» در نظر بگیرد.
رضا پهلوی گفت: «انتخاب پیش روی اروپا، انتخاب میان جنگ و صلح نیست. انتخاب میان رژیمی در حال مرگ است که همه ما را به خطر میاندازد، و ایرانی آزاد که میتواند به شریکی برای ثبات تبدیل شود.»
آقای پهلوی خواستار پایان دادن سیاست مماشات دولتهای اروپایی با رژیم ایران شد و گفت: «[دولتهای اروپایی] باید سفیران رژیم را اخراج کنند و از مشروعیت بخشیدن به هر ترتیبی که ساختار قدرت محور سپاه پاسداران را حفظ کند، خودداری کنند.»
او افزود: «موشکهای جدید رژیم میتوانند بیشتر خاک قاره اروپا را هدف قرار دهند و این رژیم فعالانه در پی تضعیف دموکراسیهای اروپاست.»
آقای پهلوی مدعی شد که اروپا تاکنون «نهتنها در مقابله با این تهدید ناکام بوده، بلکه بارها و بارها در خدمت منافع جمهوری اسلامی عمل کرده است.»
اظهارات آقای پهلوی در حالی بیان میشود که اتحادیه اروپا در ماه فوریه رسما سپاه پاسداران را به فهرست سازمانهای تروریستی اضافه کرد.
با این حال، در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با ایران کشورهای اروپایی صرفا به محکوم کردن حملات ایران به کشورهای همسایه بسنده کردند و بهرغم درخواست آقای ترامپ، از همکاری نظامی مستقیم با ایالات متحده -حداقل در ظاهر- خودداری کردند. همین امر منجر به انتقادات گسترده آقای ترامپ از رهبران اروپایی شد.
این در حالیست که بنا بربرخی گزارشها از جمله اظهارات دبیرکل ناتو، در جریان حملات هوایی آمریکا به ایران، بسیاری از پایگاههای نظامی اروپا در اختیار نیروهای هوایی آمریکا قرار گرفتند.
