به نوشته علی همدانی خبرنگار پیشین بیبیسی در جوییش کرانیکل، بیبیسی جهانی برای دسترسی به تهران پذیرفت گزارشهای تهیهشده از مراسم خاکسپاری علی خامنهای از بیبیسی فارسی برای مخاطبان داخل ایران پخش نشود؛ تصمیمی که شماری از کارکنان این شبکه آن را «خیانت» به روزنامهنگاری مستقل توصیف کردهاند
خبرنامه گویا - به گزارش جوییش کرانیکل، در بیبیسی اعتراضهای گستردهای نسبت به توافق این رسانه با مقامهای جمهوری اسلامی شکل گرفته است؛ توافقی که به خبرنگاران "بیبیسی جهانی" اجازه داد مراسم خاکسپاری علی خامنهای را از داخل ایران پوشش دهند.
بیبیسی جهانی برای پوشش این مراسم برای بخش انگلیسی دو گروه خبری جداگانه به ایران اعزام کرده است.
با این حال، هیچیک از گزارشهای تهیهشده از داخل ایران برای مخاطبان ساکن ایران از طریق بیبیسی فارسی پخش نشده اند. بر اساس این توافق، خبرنگاران تنها با این شرط اجازه فعالیت در تهران را داشتند که هیچیک از گزارشهایشان در سرویس فارسی بیبیسی مورد استفاده قرار نگیرد.
شماری از خبرنگاران بیبیسی فارسی در لندن به جوییش کرانیکل گفتهاند که دیگر احساس نمیکنند امکان انجام روزنامهنگاری آزاد و مستقل را دارند و این تصمیم باعث شده است احساس کنند از سوی بیبیسی حمایت نمیشوند.
یکی از خبرنگاران بیبیسی فارسی گفت: «این اتفاق شرمآور است. بیبیسی به جای حمایت از ما، خواستههای دولت ایران را پذیرفت. آنها با یک حکومت خونریز معامله کردند. این یک خیانت بزرگ بود.»
بیبیسی در یکی از برنامههای خود وجود این توافق را تأیید کرد.
چهارم ژوئیه، بن براون، مجری برنامه BBC News at Ten، اعلام کرد که نوال المغافی، خبرنگار ارشد بینالملل بیبیسی، از تهران گزارش تهیه کرده است، «به این شرط که هیچیک از این گزارشها در بیبیسی فارسی پخش نشود.»
بر اساس این گزارش، بخش گردآوری خبر بیبیسی تیمی را عمدتاً برای رسانههای انگلیسیزبان این شبکه، از جمله تلویزیون و رادیوی داخلی، به ایران اعزام کرده بود.
همزمان، سرویس جهانی بیبیسی نیز یک تیم شامل یک خبرنگار و دو تهیهکننده به ایران فرستاد.
در نتیجه این محدودیت، پوشش بیبیسی از داخل ایران عمدتاً به تصاویر منتشرشده از تلویزیون دولتی جمهوری اسلامی و دیگر منابع خارج از ایران محدود شد.
شماری از خبرنگاران بیبیسی فارسی معتقدند این توافق عملاً مانع انجام روزنامهنگاری مستقل شد.
یکی از آنها گفت: «این تصمیم عملاً به راهبرد تبلیغاتی جمهوری اسلامی کمک کرد؛ زیرا بیبیسی با اعتبار برند خود، روایت حکومت را برای مخاطبان بینالمللی، بهویژه در خاورمیانه، بازتاب داد»
بیبیسی در پیامی به جوییش کرانیکل تأیید کرد که شرط مقامهای جمهوری اسلامی را پذیرفته و تأکید کرد در این باره با مخاطبان خود «شفاف» بوده است.
بیبیسی بارها گزارش داده است که خبرنگاران بیبیسی فارسی در بریتانیا با تهدید به مرگ روبهرو بودهاند.
همچنین بستگان آنان در ایران بازداشت، بازجویی و تحت فشار قرار گرفتهاند و شهروندانی که با بیبیسی فارسی گفتوگو میکنند نیز با خطر بازداشت و پیگرد مواجه هستند.
در سال ۲۰۱۷ نیز جمهوری اسلامی داراییهای صدها خبرنگار و همکار بیبیسی فارسی را مسدود و اموال برخی از آنان و خانوادههایشان را توقیف کرد.
یکی از خبرنگاران گفت: «اعضای خانواده ما بازداشت شدهاند، داراییهایمان مسدود شده، حقوق بازنشستگی والدینمان قطع شده و به دلیل همکاری با بیبیسی بارها تهدید به مرگ شدهایم.»
او درباره پوشش مراسم خاکسپاری خامنهای نیز گفت: «بیبیسی خبرنگارانی را برای تولید محتوا برای سرویسهایی مانند اردو، پشتو و عربی اعزام کرد؛ سرویسهایی که مقامهای جمهوری اسلامی علاقهمند بودند پیامشان به مخاطبان آنها برسد. اما بیبیسی فارسی، با وجود تخصص و مخاطبان گستردهاش در ایران، کنار گذاشته شد.»
به گفته او، خبرنگاران بیبیسی فارسی خواستار برگزاری جلسهای با مدیران ارشد شدند تا درباره این تصمیم و نیز اینکه آیا در مذاکرات با مقامهای جمهوری اسلامی، موضوع امنیت و آزار مداوم کارکنان بیبیسی فارسی نیز مطرح شده یا نه، توضیح داده شود، اما به آنان گفته شد چنین جلسهای برگزار نخواهد شد.
مقامهای جمهوری اسلامی مدعی شدهاند میلیونها نفر در مراسم ششروزه خاکسپاری علی خامنهای شرکت کردهاند.
با این حال، جوییش کرانیکل مینویسد تصاویر منتشرشده از این مراسم در بخشهایی از مسیر، فضاهای خالی در میان جمعیت را نشان میداد و بسیاری از رهبران منطقه نیز در این مراسم حضور نداشتند.
این روزنامه همچنین با بررسی پوشش سرویسهای مختلف زبانی بیبیسی گزارش داده است که بیبیسی اردو و بیبیسی عربی پوشش زنده و لحظهبهلحظهای از مراسم ارائه کردند؛ پوششی که از نظر گستردگی، شباهت زیادی به رسانههای دولتی جمهوری اسلامی داشت.
یکی از خبرنگاران بیبیسی فارسی نیز گفت تیمهای اعزامی تقریباً تمام تمرکز خود را بر مراسم خاکسپاری گذاشته بودند و از پرداختن به زمینههای سیاسی و اجتماعی مرگ خامنهای غفلت کردند.
او گفت: «هیچ تلاش محسوسی برای گفتوگو با خانوادههای کشتهشدگان اعتراضات شش ماه قبل یا مخالفان حکومت صورت نگرفت تا زمینه گستردهتر وقایع و مرگ خامنهای برای مخاطبان توضیح داده شود.»
این انتقاد به اعتراضات سراسری ضدحکومتی در ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که بهشدت سرکوب شد.
به گفته این خبرنگار، بسیاری از خانوادههای قربانیان آن اعتراضات، مرگ خامنهای را علناً جشن گرفتند و او را مسئول اصلی سرکوبها میدانستند.
او همچنین این پرسش را مطرح کرد که آیا با وجود محدودیتهای اعمالشده از سوی مقامهای جمهوری اسلامی، اساساً امکان تهیه گزارشی متوازن وجود داشته است؟
وی افزود: «اگر محدودیتها به اندازهای بود که امکان بازتاب این دیدگاهها وجود نداشت، چرا اصلاً بیبیسی تیمی به ایران اعزام کرد؟ و اگر امکان شنیدن این صداها در داخل ایران وجود نداشت، چرا بیبیسی از طریق گفتوگو با مخالفان و کارشناسان خارج از کشور، برای مثال در لندن، توازن لازم را برقرار نکرد؟»
در پاسخ به پرسشی درباره درخواست کارکنان برای برگزاری جلسه پیرامون این توافق، بی بی سی اعلام کرد که مدیران ارشد «بهطور منظم» با کارکنان بیبیسی فارسی دیدار میکنند، اما درباره جلسات داخلی اظهار نظر نخواهد کرد.

سکوتی که از هزار حضور پرمعناتر شد















