خبرنامه گویا - اگر گزارش اختصاصی نیویورکتایمزدقیق باشد، یکی از عجیبترین عملیاتهای اطلاعاتی سالهای اخیر نه درباره یک فرمانده نظامی یا مقام امنیتی، بلکه درباره محمود احمدینژاد، رئیسجمهور پیشین جمهوری اسلامی، طراحی شده بود. این روزنامه مدعی است اسرائیل طی چند سال کوشید احمدینژاد را به یک دارایی اطلاعاتی و حتی گزینهای برای دوران پس از جمهوری اسلامی تبدیل کند؛ پروژهای که به گفته این گزارش، در نهایت با آغاز جنگ و شکست تلاش برای انتقال او به یک خانه امن اسرائیلی ناکام ماند.
بر اساس گزارش نیویورکتایمز، هنوز مشخص نیست نخستین تماسهای موساد با احمدینژاد دقیقاً از چه زمانی آغاز شده است. با این حال، مقامهای ایرانی آگاه از این پرونده به این روزنامه گفتهاند که دستکم بخشی از این ارتباطات ادعایی به سال ۲۰۲۳ و سفر احمدینژاد به گواتمالا بازمیگردد؛ سفری که به دعوت دولت گواتمالا و برای شرکت در کنفرانسی درباره محیطزیست انجام شد. گواتمالا از جمله کشورهای آمریکای لاتین است که روابط نزدیکی با اسرائیل دارد.
به نوشته نیویورکتایمز، همین سفر نیز بدون حاشیه نبود. احمدینژاد در فرودگاه تهران از سوی نیروهای امنیتی از خروج از کشور منع شد و کارت پرواز در اختیارش قرار نگرفت. او در اعتراض، چند ساعت در فرودگاه تحصن کرد؛ اقدامی که به سرعت در شبکههای اجتماعی بازتاب یافت. احمدینژاد در این مدت با مسافران و کارکنان فرودگاه عکس گرفت و ویدئوهایی از محل منتشر کرد. در نهایت، مقامهای جمهوری اسلامی با خروج او موافقت کردند و وی راهی گواتمالا شد.
احمدینژاد در یکی از ویدئوهای منتشرشده از آن سفر گفته بود: «بعضیها به من گفتند به گواتمالا نرو، اما من گفتم برادرم، وزیر محیطزیست، از من دعوت کرده است. گواتمالا کشور بسیار مهمی در آمریکای لاتین است.» نیویورکتایمز مدعی است همین سفر، دستکم از نگاه برخی مقامهای ایرانی، یکی از نخستین فرصتهای تماس غیرعلنی با طرفهای اسرائیلی بوده است؛ هرچند جزئیات این بخش از ماجرا همچنان تأیید مستقل نشده است.
به گزارش نیویورکتایمز، مرحله بعدی این پروژه در سال ۲۰۲۴ و در اروپا رقم خورد. رئیس دانشگاه خدمات عمومی لودوویکا در بوداپست میگوید یکی از مقامهای بلندپایه دولت مجارستان از او خواست کنفرانسی درباره تغییرات اقلیمی برگزار کند و از محمود احمدینژاد دعوت به عمل آورد. اما بعدها به او گفته شد که این کنفرانس تنها پوششی برای دیدارهای محرمانه احمدینژاد با مأموران اطلاعاتی اسرائیل بوده است. او میگوید با وجود نگرانی از آسیب به اعتبار خود و دانشگاه، این همکاری را با این امید پذیرفت که شاید بتواند به کاهش تنشها و نجات جان انسانها کمک کند.
این روزنامه همچنین مینویسد احمدینژاد در جریان همان سفر به بوداپست، با دیوید بارنئا، رئیس وقت موساد، دیدار کرده است. آمیت سگال، روزنامهنگار اسرائیلی، نیز با استناد به همین گزارش نوشته است که بارنئا شخصاً برای این دیدار به بوداپست سفر کرده بود. به ادعای منابع آمریکایی، اسرائیل طی سالهای اخیر هزینه برخی سفرها و محل اقامت احمدینژاد را نیز بهصورت محرمانه تأمین کرده و مأموران موساد چندین بار در خارج از ایران با او ملاقات داشتهاند. این ادعاها تاکنون بهطور مستقل تأیید نشدهاند.
نیویورکتایمز همچنین به نقش مجارستان در این روایت اشاره میکند. در آن زمان، دولت ویکتور اوربان از نزدیکترین دولتهای اروپایی به اسرائیل به شمار میرفت و روابط شخصی اوربان و بنیامین نتانیاهو بسیار نزدیک توصیف میشد. نتانیاهو نیز در آوریل ۲۰۲۵ در همان دانشگاه لودوویکا سخنرانی کرد و از این دانشگاه جایزه خدمات عمومی دریافت کرد؛ موضوعی که از نگاه این روزنامه، اهمیت انتخاب بوداپست بهعنوان محل این دیدارهای ادعایی را پررنگتر میکند.
بخش دیگری از این گزارش به تغییرات رفتاری و سیاسی احمدینژاد پس از پایان ریاستجمهوری او میپردازد. به نوشته نیویورکتایمز، او بهتدریج از ادبیات تند ضداسرائیلی فاصله گرفت، از عملکرد نیروهای امنیتی و فساد در جمهوری اسلامی انتقاد کرد، در حوزههای فرهنگی فعالتر شد، ظاهر خود را تغییر داد و حتی یادگیری زبان انگلیسی را آغاز کرد. این روزنامه مدعی است این تغییرات تنها تحولاتی شخصی نبود، بلکه بخشی از روندی بود که میتوانست او را به گزینهای قابلقبولتر برای آینده سیاسی ایران تبدیل کند.
یادداشت تحریریه خبرنامه گویا: خوانندگان باید در ارزیابی این گزارش در نظر داشته باشند که نیویورکتایمز هویت، سمت سازمانی و موقعیت دقیق منابع آمریکایی و ایرانی خود را مشخص نکرده است. بنابراین روشن نیست منابع ایرانی از مقامهای فعلی جمهوری اسلامی، چهرههای سابق حکومت یا افراد نزدیک به یکی از جناحهای درون نظام بودهاند و چه انگیزهای از انتقال چنین روایتی داشتهاند.
درباره منابع آمریکایی نیز معلوم نیست آنان مقامهای دولت یا نهادهای اطلاعاتی آمریکا، مقامهای سابق، پژوهشگران یا افراد مرتبط با سازمانهای سیاسی و لابیگری فعال در حوزه ایران، از جمله گروههایی مانند نایاک، بودهاند؛ در نتیجه هیچیک از این احتمالات را نمیتوان بر پایه متن گزارش تأیید کرد.
یکی از نویسندگان این گزارش فرناز فصیحی، خبرنگار ایرانیتبار نیویورکتایمز در حوزه ایران و سازمان ملل است؛ چهرهای شناختهشده و در عین حال مناقشهبرانگیز در میان بخشهایی از جامعه ایرانیان خارج از کشور که شیوه پوشش خبری او در سالهای گذشته با انتقادهایی از سوی برخی مخالفان جمهوری اسلامی روبهرو شده است.
آمریکا محاصره دریایی ایران را از سر گرفت
هواپیمای "روز قیامت" روسیه در تهران چه می کند؟
