مهدی خلجی - رهبر در ایران عوض شده؛ اما هنوز معلوم نیست صاحب قدرت چه کسی است. این شاید مهمترین پرسشی باشد که برای فهم جمهوری اسلامی امروز باید مطرح کرد.
انتصابهای اخیر را کنار هم بگذارید: محسن رضایی در مرکز تصمیمگیری امنیت ملی، احمد وحیدی در رأس سپاه، حسین طائب در بسیج، تغییر فرماندهان ارشد نیروهای مسلح، بازآرایی ساختار فرماندهی نظامی؛ و در کنار همه اینها، دیدار طولانی مسعود پزشکیان با مجتبی خامنهای.
اینها چند خبر جداگانه نیستند: معماری تازه قدرت در ایران در حال شکلگرفتن است.
مجتبی خامنهای با مسئلهای اساسی روبهروست: او باید چیزی را که پدرش طی بیش از سه دهه ساخته بود، در زمانی بسیار کوتاه بسازد؛ شبکهای که رهبری را از یک «عنوان» به «قدرت واقعی» تبدیل کند.
اما در این میان یک تناقض بنیادی وجود دارد: مجتبی برای قدرتمند شدن به سپاه نیاز دارد؛ اما برای آنکه واقعاً رهبر باشد، باید نشان دهد که سپاه نیز به او نیاز دارد.
به همین دلیل، بازگشت چهرههای قدیمی سپاه اهمیت دارد. محسن رضایی، احمد وحیدی و حسین طائب صرفاً سه مقام تازه نیستند؛ آنها نمایندگان شبکهای قدیمی از قدرت نظامی و امنیتی جمهوری اسلامیاند.
بنابراین، پرسش اصلی ماههای آینده این نیست که آیا مجتبی خامنهای رهبر است؛ بلکه پرسش این است که آیا او سپاه را به دستگاه قدرت خود تبدیل خواهد کرد، یا خودش به رأس سیاسی دستگاه قدرت سپاه تبدیل خواهد شد؟
برای فهم آینده ایران، باید پاسخ همین پرسش را دنبال کرد.
