حجم نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند به دو سوم پیش از جنگ آمریکا و ایران بازگشت
یورونیوز - در حالی که تنشهای امنیتی و تهدید علیه کشتیرانی در تنگه هرمز ادامه دارد، نشانهها حاکی از افزایش تدریجی حجم نفتی است که از این آبراه عبور میکند؛ تحولی که به مهار قیمت جهانی نفت کمک کرده است.
به گزارش بلومبرگ، برآورد معاملهگران و فعالان بازار نفت نشان میدهد اکنون روزانه حدود ۶ تا ۸ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور میکند. این میزان پس از حملات ماه ژوئیه به نفتکشها و افزایش خطرات کشتیرانی بهشدت کاهش یافته بود.
با این حال، درباره حجم واقعی عبور نفت اختلاف قابل توجهی میان منابع مختلف وجود دارد. برخی ردیابهای نفتکش و مقامهای آمریکایی ارقام بالاتری ارائه میکنند و «گلدمن ساکس» نیز برآوردی دارد که میتواند تصویر متفاوتی از وضعیت تنگه هرمز ارائه دهد.
تحلیلگران این بانک سرمایهگذاری میگویند صادرات نفت از خلیج فارس اکنون به حدود دو سوم سطح پیش از جنگ بازگشته است. به برآورد گلدمن ساکس، مجموع صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی منطقه با افزایش عبور محمولهها از تنگه هرمز به روزانه ۱۵ تا ۱۶ میلیون بشکه رسیده است.
نفت چگونه از تنگه خارج میشود؟
یکی از دلایل افزایش جریان نفت، درآمدهای بیسابقه در بازار ابرنفتکشهاست که مالکان کشتیها را به پذیرش خطر عبور از تنگه ترغیب میکند. همزمان، تولیدکنندگان منطقه و شرکتهای کشتیرانی روشهای تازهای برای انتقال محمولهها به کار گرفتهاند.
بخشی از نفت با نفتکشهای شاتل از خلیج فارس خارج و سپس در نزدیکی عمان یا امارات به کشتیهای دیگری منتقل میشود که نمیخواهند وارد تنگه هرمز شوند. اکنون همه تولیدکنندگان بزرگ منطقه بهجز ایران، امکان تحویل بخشی از نفت خود در خارج از تنگه را فراهم کردهاند.
جورجیو ساکلاریو، تحلیلگر حملونقل دریایی در شرکت سیگنال، میگوید به نظر میرسد در روزهای اخیر نفت بیشتری از تنگه هرمز خارج شده است. به گفته او، اگر این روند ادامه پیدا کند، میتواند قیمت نفت را پایین نگه دارد.
قراردادهای آتی نفت برنت روز پنجشنبه حدود ۸۸ دلار در هر بشکه معامله شدند و در مسیر ثبت بزرگترین افت هفتگی خود از اواخر ژوئن قرار گرفتند.
گلدمن ساکس میگوید افزایش عبور کشتیها با شیوههای کمتر آشکار و گسترش انتقال نفت از کشتی به کشتی نشان میدهد تولیدکنندگان و شرکتهای کشتیرانی خود را با شرایط جنگی تطبیق دادهاند. به ارزیابی این بانک، ادامه چنین روشهایی میتواند حتی در صورت طولانی شدن تنشهای خاورمیانه، فشار افزایشی بر قیمت نفت را کاهش دهد.
افزایش فعالیت نفتکشها در خلیج فارس
تصاویر ماهوارهای گردآوریشده توسط بلومبرگ نیز از افزایش فعالیت در پایانههای نفتی منطقه حکایت دارد. عربستان سعودی روز سهشنبه بیشترین تعداد نفتکش طی چند هفته گذشته را در تأسیسات صادراتی خود در منطقه داشت و فعالیت بارگیری در بنادر عراق نیز برای مدتی از سطح پیش از جنگ فراتر رفت. قطر، کویت و امارات نیز فعالیت صادراتی خود را افزایش دادهاند.
عراق برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ به خریداران اجازه داده است برخی محمولههای نفت خام را در خارج از خلیج فارس تحویل بگیرند. شرکت دولتی بازاریابی نفت عراق، «سومو»، نفت بصره را برای ماه سپتامبر با امکان انتقال کشتیبهکشتی در نزدیکی سواحل عمان عرضه کرده است.
سلیم الرکابی، سخنگوی وزارت نفت عراق، گفته است دولت با شرکتها توافق کرده نفت خام این کشور از «مسیرهای امن» برای فروش در خارج از تنگه هرمز منتقل شود.
قطر و کویت نیز که پیش از جنگ در مجموع روزانه حدود دو میلیون بشکه نفت صادر میکردند، بنا بر گفته معاملهگران، صادرات خود را به حدود ۷۰ درصد سطح پیش از جنگ رساندهاند.
با این حال، همه دادهها تصویر مشابهی ارائه نمیکنند. وبسایت TankerTrackers که محمولهها را پس از عبور از خط محاصره آمریکا جزء عرضه جهانی محسوب میکند، رقم بسیار پایینتری ارائه داده است. سمیر مدنی، یکی از بنیانگذاران این مجموعه، میگوید جریان نفت در هفت روز گذشته تنها حدود ۳.۷ میلیون بشکه در روز بوده است.
در مورد ایران، صادرات نفت همچنان متوقف گزارش شده و بلومبرگ دلیل آن را محاصرهای میداند که آمریکا پس از فروپاشی آتشبس دوباره اعمال کرده است.
چالش دیگر صادرات فرآوردههایی مانند گازوئیل و سوخت جت است. بر اساس دادههای IIR Energy، حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز از ظرفیت پالایشی منطقه همچنان از مدار خارج است.
در نتیجه، اگرچه تنگه هرمز هنوز به شرایط عادی پیش از جنگ بازنگشته و برآوردها درباره حجم واقعی صادرات اختلاف زیادی دارند، افزایش بارگیری، انتقال کشتیبهکشتی و استفاده از روشهای جایگزین نشان میدهد تولیدکنندگان خلیج فارس در حال یافتن راههایی برای رساندن نفت خود به بازار جهانی هستند؛ روندی که تاکنون مانع جهش دوباره قیمت نفت شده است.
