اینجا نخستین شکاف میان وعده و واقعیت شکل گرفت. رئیس‌جمهوری که با شعار پایان دادن به جنگ‌های پرهزینه و اجتناب از مداخله‌های طولانی به قدرت رسیده بود، اکنون درگیر جنگی شد که پایان آن در افق روشنی قرار نداشت. مسئله فقط طولانی شدن جنگ نبود؛ مسئله تغییر مکرر پیام‌های سیاسی و نظامی درباره آن بود. گاهی از پیروزی قریب‌الوقوع سخن گفت، گاهی پایان عملیات نظامی را اعلام کرد، گاهی آتش‌بس در مرکز توجه قرار می‌گرفت و گاهی احتمال ازسرگیری یا گسترش حملات مطرح می‌شد.

وقتی جنگ از خاورمیانه به سبد خرید آمریکایی‌ها رسید

دومین و شاید ملموس‌ترین عامل، انتقال هزینه جنگ از عرصه نظامی و ژئوپلیتیک به زندگی روزمره شهروندان آمریکایی بود. ترامپ ممکن بود جنگ را در قالب امنیت ملی، مهار تهدیدها یا تغییر موازنه قدرت در خاورمیانه توضیح دهد، اما شهروند آمریکایی پیامدهای آن را در جای دیگری تجربه می‌کرد: هنگام سوخت‌گیری خودرو، پرداخت هزینه حمل‌ونقل، خرید کالا و تنظیم بودجه خانوار.

اختلال در انتقال نفت از خاورمیانه و ناامنی در تنگه هرمز، بازار انرژی را تحت فشار قرار داد. بر اساس گزارش آسوشیتدپرس در ۲۵ مهر/ ۱۷ اکتبر، میانگین قیمت بنزین معمولی در آمریکا به ۴٫۳۳ دلار در هر گالن رسیده بود؛ رقمی که ۴۵ درصد بالاتر از سطح پیش از جنگ بود. قیمت گازوئیل نیز با افزایش ۶۸ درصدی به ۶٫۳۳ دلار رسیده بود. این ارقام صرفاً شاخص‌های اقتصادی نبودند؛ آنها به تجربه روزانه میلیون‌ها شهروند تبدیل شده بودند.

آسوشیتدپرس به نقل از مارک زندی، اقتصاددان ارشد مؤسسه مودیز، برآورد کرده بود که هزینه جنگ برای خانوار متوسط آمریکایی، با احتساب افزایش هزینه انرژی، نرخ بهره و هزینه‌های نظامی، به حدود ۲۰۰۰ دلار رسیده است. این برآورد نشان می‌داد که هزینه یک مناقشه خارجی چگونه می‌تواند به مسئله‌ای ملموس در اقتصاد خانوار تبدیل شود. در چنین شرایطی، شهروندان ممکن است این پرسش را مطرح کنند: اگر قرار بود جنگ تنها چند هفته طول بکشد، چرا باید ماه‌ها هزینه اقتصادی آن را تحمل کنیم؟

بی‌تصمیمی و ناپیگیری؛ هزینه سیاسی یک راهبرد نامشخص

یکی از مشکلات اصلی مدیریت جنگ، فاصله میان اعلام اهداف نظامی و تعریف یک راهبرد سیاسی برای خاتمه آن بود. پیروزی نظامی دقیقاً به چه معنا بود؟ آیا هدف، نابودی توان موشکی رژیم ایران بود؟ تغییر رفتار رژیم حاکم بر ایران؟ پایان دادن به برنامه هسته‌ای؟ بازگشایی تنگه هرمز؟ یا ترکیبی از همه این اهداف؟

وقتی اهداف متعدد و گاه متعارض تعریف می‌شوند، تعیین نقطه پایان جنگ دشوار می‌شود. دولت ممکن است در عرصه نظامی دستاوردهایی کسب کند، اما اگر نتواند این دستاوردها را به توافقی سیاسی و نتیجه‌ای پایدار تبدیل کند، همچنان درگیر مناقشه باقی می‌ماند.

در نتیجه، دولت ترامپ با دو مسئله هم‌زمان روبه‌رو شد: از یک سو نمی‌توانست به‌آسانی از جنگ خارج شود، زیرا خروج بدون دستاورد سیاسی روشن می‌توانست به‌عنوان عقب‌نشینی تعبیر شود؛ از سوی دیگر، ادامه جنگ هزینه‌های اقتصادی و سیاسی آن را افزایش می‌داد. این وضعیت را می‌توان نوعی دام خودساخته راهبردی (Strategic Self-entrapment) دانست؛ وضعیتی که در آن تصمیم‌های اولیه، دامنه انتخاب‌های بعدی را محدود می‌کنند و هر تصمیم تازه، هزینه تصمیم قبلی را افزایش می‌دهد.

برای رأی‌دهنده‌ای که به وعده پایان دادن به جنگ‌های پرهزینه اعتماد کرده بود، مشاهده یک جنگ ۸ ماهه می‌توانست این برداشت را ایجاد کند که رئیس‌جمهور در اجرای تعهداتش موفق نبوده است. البته نباید تصور کرد که همه رأی‌دهندگان صرفاً به دلیل جنگ رأی خود را تغییر داده‌اند. تورم، هزینه مسکن، خدمات درمانی، مهاجرت، نگرانی درباره وضعیت دموکراسی و عملکرد دولت نیز در شکل‌گیری نتیجه انتخابات نقش داشتند.

انتخابات؛ مجازات یک سیاست خارجی پرهزینه؟

نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای نشان داد که دموکرات‌ها توانسته‌اند در چندین ایالت و حوزه انتخاباتی که پیش‌تر پایگاه قابل اتکای جمهوری‌خواهان محسوب می‌شدند، پیروز شوند و اکثریت هر دو مجلس را به دست آورند. بر اساس گزارش فایننشال تایمز (تایمز مالی)، رأی‌دهندگان در گروه‌های سنی مختلف، در مجموع بیشتر با انگیزه مخالفت با ترامپ به نامزدهای کنگره رأی دادند تا حمایت از او.

در میان رأی‌دهندگان ۱۸ تا ۲۹ سال، سهم کسانی که رأی خود را با هدف مخالفت با ترامپ توصیف کردند، به ۶۰ درصد رسید. اقتصاد نیز برای حدود ۴ نفر از هر ۱۰ رأی‌دهنده مهم‌ترین مسئله انتخابات بود. گزارش‌های آسوشیتدپرس نیز از نقش افزایش هزینه‌های زندگی، تورم، نارضایتی از عملکرد دولت و جنگ ایران در نتیجه انتخابات حکایت دارند. در نظرسنجی‌های خروجی، حدود ۶۰ درصد رأی‌دهندگان اقدام نظامی علیه ایران را اشتباه ارزیابی کرده بودند.

این شواهد نشان می‌دهد که جنگ برای بخشی از رأی‌دهندگان به موضوعی فراتر از سیاست خارجی تبدیل شده بود. جنگ به معیاری برای ارزیابی نحوه اداره دولت، کیفیت تصمیم‌گیری و میزان پایبندی رئیس‌جمهور به وعده‌هایش تبدیل شد. اگر جنگ ترامپ به غلبه نظامی به حریف و تسلیم آن ختم می‌شد، طبیعی است که رأی‌دهندگان از آن استقبال می‌کردند. بنابراین نه خود جنگ، بلکه دستاورد سیاسی ناشی از آن و خلف وعده ترامپ او را مغلوب رأی‌دهندگان آمریکایی نمود.

شاید مهم‌ترین درس این انتخابات آن باشد که در دموکراسی، رئیس‌جمهور نمی‌تواند هزینه تصمیم‌های خارجی خود را برای همیشه از حساب زندگی داخلی شهروندان جدا نگه دارد. وقتی وعده پایان جنگ به جنگی طولانی، وعده ثبات به بی‌ثباتی و وعده کاهش هزینه‌ها به افزایش مخارج خانوار تبدیل شود، رأی‌دهندگان ممکن است همان دولتی را که زمانی به آن اعتماد کرده‌اند، با صندوق رأی به چالش بکشند.

ترامپ انتخابات را به خودش باخت.