تحلیلی روان‌شناختی و اجتماعی
اهدای جایزه آزادی سال ۲۰۲۶ بنیاد فریدریش ناومن به مردم ایران بازتابی از به رسمیت شناختن مبارزات ملی است که در طی ۴۷ سال گذشته برای بازیابی کرامت انسانی و حقوق از دست‌رفته خود تلاش کرده است؛ ملتی که به ویژه در دو سال گذشته و پس از قیام سراسری ۱۸ و ۱۹ دی ماه، مسئولیت دستیابی به آزادی و حقوق انسانی خود را با عزمی تازه بر دوش گرفته است.
هم‌زمان با این رویداد، طیف گسترده‌ای از ایرانیان، از نسل‌های گوناگون، پیر و جوان، مرد و زن، دانشجو و دانش‌آموز، کارگران و کارآفرینان، سیاست‌مداران و حامیان فرهنگ و هنردر گردهمایی ملی فرانکفورت شرکت کردند. این حضور با شکوه، جلوه‌ای از اعتماد به شاهزاده رضا پهلوی به عنوان شخصیتی شایسته، توانا، امین و برگزیده بخش بزرگی از جامعه ایران بود؛ اعتمادی که هم جایگاه سیاسی او و هم نقش هدایتگر و پدرانه‌اش را آشکارتر ساخت.
حضور جمع کثیری از ایرانیان در شهر فرانکفورت آلمان، در روزی که شاهزاده رضا پهلوی جایزه آزادی را به صورت امانی از جانب مردم ایران دریافت کرد و خود به این نکته اشاره کرد که این جایزه «متعلق به خود شماست»، تصویری از جامعه ایران به مثابه یک «خانواده ملی» ارائه داد که با وجود نیازها، احساسات، اختلاف‌نظرها و تجربه‌های متفاوت در جستجوی اعتماد، همبستگی و مسیری مشترک برای آینده خود و آینده ایران بوده است. این گردهمایی بیانگر آن بود که او برای اکثریت قریب‌به اتفاق جامعه ایران در شرایط کنونی، تنها شخصیت برخوردار از چنین سطحی از اعتماد و قابلیت راهبری می‌باشد.
بایستی خاطرنشان ساخت که چنین اعتمادی یک‌روزه به دست نمی‌آید و نمی‌توان آن را به‌آسانی با تنگ‌نظری یا تلاش برای ایجاد شکاف در جامعه از میان برد. نقش رهبری پدرانه او، در این نگاه، صرفاً در بُعد سیاسی تعریف نمی‌شود، بلکه در ساحت‌های عاطفی، روانی و فرهنگی نیز معنا می‌یابد؛ نقشی که در تجربه، شناخت، درک و آگاهی جامعه ایران و ایرانیان برون مرز ریشه دارد.
برگزیدگی شاهزاده رضا پهلوی به عنوان شایسته‌ترین فرد و نماینده جامعه ایران پس از کشتار جمعی دی ماه و در امتداد یاد همه جانباختگان راه آزادی آینده روشن، دریافت این جایزه به دست شاهزاده رضا پهلوی، فراتر از یک مراسم رسمی بود. برگزیدگی او برای دریافت امانی جایزه مردم ایران با باور به شایستگی او برای نمایندگی این مبارزات پیوند دارد. فارغ از تعصب و با وجود کینه‌ورزی‌ها و دشمنی‌های سازمان‌یافته، نمی‌توان جایگاه او را در میان بخش بزرگی از جامعه ایران نادیده گرفت؛ بخشی که در او نه به عنوان شخصیتی نجات‌بخش، بلکه راهبری دانا، توانا، آگاه و خردمند می‌بیند.
اهدای این جایزه به مردم ایران در کلیسای پاول فرانکفورت، مکانی که در سال ۱۸۴۸ میزبان نخستین مجلس ملی آلمان و یکی از نمادهای تاریخ دموکراسی این کشور بود، معنایی نمادین نیز دارد. این رویداد می‌تواند بار دیگر نور امید را در جامعه متبلور سازد و همچون نوری که در دل تاریکی «همچون شیر به پاخیزد و همچون خورشید بدرخشد» تا بتواند «برظلمت جمهوری اسلامی پیروز» شود.
بدین جهت، بیش از هر زمان دیگری یک درک و پذیرش ضروری است؛ شناخت این واقعیت که بخش بزرگی از جامعه، در شاهزاده رضا پهلوی صرفا یک چهره سیاسی نمی‌نگرد، بلکه به توانایی‌های او و قابلیت مدیریت خردمندانه‌اش باور دارد. اگر هدف دیگر گروه‌های سیاسی نیز همسو با خواست اکثریت جامعه، دستیابی به دادخواهی و استقرار حکومتی ملی، سکولار و دموکراتیک است، انتظار می‌رود به این انتخاب و اعتماد اجتماعی احترام بگذارند؛ و چنانچه هدفی جز دوست داشتن میهن و ساختن آینده‌ای بهتر برای ایران نیست، احترام به این گرایش اجتماعی نیز باید در رفتار و مناسبات سیاسی آنان بازتاب یابد.
آنچه که در خیابان‌های شهر فرانکفورت برای نخستین بار و با چنین شکوهی شکل گرفت، تصویرساز ظرفیت جامعه متکثر و رنگارنگ ایران برای همکاری و همبستگی جمعی بود. این حضور نشان داد که می‌توان با وجود اختلاف نظرها و دیدگاه‌های گوناگون، بر سر هدفی مشترک همکاری کرد و تصمیم‌گیری درباره شکل و نوع حکومت آینده ایران را به رأی آزاد مردم و صندوق‌های رأی سپرد.
دکتر محمد طباطبایی، روانشناس بالینی، روانکاو و عضو انجمن پزشکان میهن دوست ایران
سیاست؛ معیشت، امنیت، حیثیت و منزلت، حسین عرب
از شکاف در واشنگتن تا ناامنی در تهران، رضا وضعی
