جهان دیگر تاب سلطه را ندارد
به جهان بنگریم؛ ظلم و ستم بیداد میکند. جنگها جان انسانهای بیگناه را میگیرند، مادران در سوگ فرزندانشان میگریند، کودکان در میان ویرانهها به دنبال پناه میگردند و میلیونها انسان گرفتار گرسنگی، فقر و آوارگیاند.
اما در آن سوی این رنج عظیم انسانی، صاحبان قدرت همچنان سرگرم تقسیم جهان، گسترش نفوذ و انباشت ثروتاند؛ گویی زمین میراث خانوادگی آنان است و انسانها تنها مهرههایی در بازی قدرت.
امپراتوریهای دیروز با شمشیر و استعمار سرزمینها را تصرف میکردند و قدرتهای سلطهگر امروز با ابزارهای اقتصادی، نظامی و سیاسی برای گسترش نفوذ خود رقابت میکنند.
آمریکا، روسیه و چین، هر یک با روشها و منافع متفاوت، در شکلگیری مناسبات قدرت جهانی نقش دارند. اما پرسش اینجاست: در این رقابت بزرگ، سهم انسان چیست؟
آیا مردم جهان محکوماند میان سلطه شرق و غرب یکی را انتخاب کنند؟ آیا رهایی از وابستگی به یک قدرت باید به معنای گرفتار شدن در دام قدرتی دیگر باشد؟
سلطه، چه از شرق باشد و چه از غرب، هنگامی که حق تعیین سرنوشت ملتها را زیر پا بگذارد، چیزی جز سلطه نیست.
زمین فقیر نیست؛ اما جهانی که ثروت در آن بهشدت نابرابر تقسیم میشود، میلیونها انسان را از ابتداییترین امکانات زندگی محروم کرده است. چه کسی به صاحبان قدرت حق داده است منابع طبیعی، جنگلها، معادن، آب و انرژی را چنان در انحصار خود بگیرند که گویی نسلهای آینده هیچ حقی بر آنها ندارند؟
طبیعت نه شرقی است و نه غربی. زمین خانه مشترک بشریت است، نه غنیمت جنگی امپراتوریها.
تاریخ نشان داده است که هیچ قدرتی جاودانه نیست. امپراتوریها پیش از آنکه از بیرون شکست بخورند، ممکن است از درون، زیر سنگینی فساد، بیعدالتی، خودکامگی و فاصله گرفتن از مردم فرسوده شوند.
امروز نیز صاحبان قدرت نباید تصور کنند که ارتشهای بزرگ، ثروتهای افسانهای و دستگاههای تبلیغاتی میتوانند برای همیشه جای اعتماد و رضایت مردم را بگیرند.
این تنها پایههای زندگی مردمان محروم نیست که زیر فشار فقر و جنگ میلرزد؛ پایههای قدرتهایی نیز میلرزد که بقای خود را بر رنج دیگران بنا کردهاند.
خطاب به صاحبان قدرت در شرق و غرب میگوییم:
از برجهای بلند خود به بیرون نگاه کنید. صدای کودکان گرسنه را بشنوید. اشک مادران داغدار را ببینید. به مردمانی نگاه کنید که نه کاخ میخواهند، نه امپراتوری و نه سهمی از قدرت شما؛ تنها نان، سرپناه، آزادی، امنیت و زندگی شرافتمندانه میخواهند.
هنوز دیر نشده است.
به جای گسترش جنگ، برای صلح تلاش کنید. به جای انحصار ثروت، فرصتهای زندگی را عادلانهتر تقسیم کنید. به جای تصاحب منابع ملتها، حق حاکمیت و استقلال آنان را محترم بشمارید.
اما اگر همچنان چشم بر رنج انسانها ببندید، فراموش نکنید که تاریخ گورستان امپراتوریهایی است که روزی خود را شکستناپذیر میپنداشتند.
ما خواهان ویرانی کشورها و رنج مردم آنها نیستیم. ما خواهان پایان اندیشهای هستیم که انسان را قربانی قدرت میکند.
آگاهی جمعی؛ نیروی سازنده جهان آینده
هیچ تغییر پایداری بدون آگاهی و مشارکت مردم شکل نمیگیرد. سقوط نظامهای سلطه بهتنهایی تضمینکننده تولد جهانی عادلانه نیست؛ زیرا اگر اندیشه سلطه باقی بماند، تنها صاحبان قدرت تغییر خواهند کرد و چرخه بیعدالتی دوباره آغاز خواهد شد.
آنچه میتواند مسیر تاریخ را تغییر دهد، گسترش آگاهی عمومی، همبستگی میان ملتها و شکلگیری ارادهای جهانی برای دفاع از آزادی، عدالت و کرامت انسانی است.
مردم جهان، با وجود تفاوت زبان، فرهنگ و مرزهای جغرافیایی، در یک خواسته مشترکاند: زندگی در جهانی که هیچ انسانی قربانی جاهطلبی انسان دیگری نشود.
آگاهی، نخستین گام رهایی است و همبستگی، نیرویی است که میتواند این آگاهی را به مطالبهای عمومی و تأثیرگذار تبدیل کند. باید به جای دشمنی ملتها با یکدیگر، دست دوستی و همکاری به سوی هم دراز شود و اجازه ندهیم صاحبان قدرت، اختلافات میان مردم را به ابزاری برای ادامه سلطه خود تبدیل کنند.
جهان عادلانه با تعویض پرچم امپراتوریها ساخته نمیشود؛ با تغییر اندیشهای ساخته میشود که انسان را برتر از انسان دیگر میداند.
ما فقط خواهان پایان یک دوره سلطه نیستیم؛ خواهان آغاز دورانی هستیم که در آن عدالت، آزادی، همبستگی و احترام به کرامت انسان، اساس روابط میان ملتها باشد.
زیرا آنچه سرانجام امپراتوریها را به سقوط میکشاند، تنها خشم محرومان نیست؛ غرور و بیعدالتی خود آنهاست.
و بزرگترین پیروزی بشریت، روزی خواهد بود که دیگر هیچ انسانی به نام قدرت، قربانی انسان دیگری نشود.
--------

از شکاف در واشنگتن تا ناامنی در تهران، رضا وضعی


















