Saturday, Nov 21, 2026

صفحه نخست » مادرم می‌داند، پدرم نه؛ زندگی پنهانی زنان جوان در ایران

doost.jpgهومن عابدی - ایران اینترنشنال

برخی زنان جوان در ایران بخش‌هایی از زندگی خصوصی خود، از روابط عاطفی و جنسی گرفته تا سقط جنین و حتی انتخاب لباس زیر، را از خانواده پنهان می‌کنند؛ در شرایطی که فشار اقتصادی امکان زندگی مستقل را از آنان گرفته و جمهوری اسلامی نیز برای برخی انتخاب‌های شخصی‌شان مجازات تعیین کرده است.

مادر لادن می‌داند دخترش دوست‌پسر دارد، اما پدرش از این موضوع بی‌خبر است.

وقتی لادن ۲۱ ساله برای دیدن دوست‌پسرش از خانه بیرون می‌رود، مادرش گاهی به پدر می‌گوید او با دوستان دانشگاهش بیرون رفته است.

این رازی است که مادر و دختر در آن با یکدیگر شریک‌اند. اما لادن راز دیگری هم دارد که حتی مادرش از آن خبر ندارد. او می‌خواهد پیش از ازدواج با دوست‌پسرش رابطه جنسی داشته باشد.

لادن به ایران‌اینترنشنال گفت: «مادرم می‌داند دوست‌پسر دارم، اما اگر بفهمد می‌خواهم با او رابطه جنسی داشته باشم، احتمالا واکنش خیلی متفاوتی نشان می‌دهد. خانواده‌ام نمی‌فهمند چرا باید برای چیزی صبر کنم که شاید هیچ‌وقت اتفاق نیفتد.»

در خانواده لادن، داشتن دوست‌پسر موضوعی است که مادر می‌تواند بی‌سروصدا با آن کنار بیاید، به شرط آنکه پدر چیزی نداند. اما رابطه جنسی موضوع دیگری است.

به‌گفته لادن، در خانواده‌هایی مانند خانواده او، باکرگی دختر همچنان با آبروی خانواده گره خورده است. رابطه‌ای که والدین شاید با اکراه آن را بپذیرند، اگر تصور کنند به رابطه جنسی رسیده، می‌تواند به اختلافی جدی تبدیل شود.

لادن می‌گوید بسیاری از دوستانش دیگر باکرگی را معیاری برای ارزش‌گذاری زنان نمی‌دانند. از نظر آنان، رابطه جنسی تصمیمی شخصی است و لزوما نباید تا زمان ازدواج به تعویق بیفتد.

اما قوانین جمهوری اسلامی چنین نگاهی ندارند. بر اساس قانون مجازات اسلامی، رابطه جنسی خارج از ازدواج جرم است.

لادن همچنین نگران پیشگیری از بارداری و احتمال بارداری ناخواسته است؛ آن هم در کشوری که قانون «حمایت از خانواده و جوانی جمعیت» مصوب سال ۱۴۰۰، توزیع رایگان وسایل پیشگیری از بارداری در خدمات بهداشتی عمومی را متوقف و محدودیت‌های پیشین سقط جنین را تشدید کرده است.

نگرانی دیگر او واکنش خانواده است. مادرش بخشی از زندگی خصوصی او را پذیرفته و کمک می‌کند آن را از پدر پنهان نگه دارد، اما لادن می‌ترسد آشکار شدن بخش دیگر این زندگی، حمایت مادر را هم از او بگیرد.

لادن یکی از پنج زن جوان ساکن تهران است که در گفت‌وگو با ایران‌اینترنشنال از بخش‌هایی از زندگی خود گفته‌اند که آن از خانواده‌هایشان پنهان می‌کنند.

این زنان به شرط محفوظ ماندن هویتشان حاضر به گفت‌وگو شدند. نام‌ها و برخی جزئیات شخصی آنان تغییر کرده است.

رازهای این پنج زن متفاوت است، اما همگی میان انتظارات خانواده، قوانینی که در زندگی خصوصی آنان دخالت می‌کند و شرایط اقتصادی که امکان زندگی مستقل را از آنان گرفته، گرفتار شده‌اند.

هزینه داشتن حریم خصوصی

یاسمن ۲۴ سال دارد. کار می‌کند و درآمد خودش را دارد، اما هنوز نمی‌تواند از خانه پدری جدا شود.

مادرش مدام می‌پرسد چرا ازدواج نمی‌کند. پاسخ یاسمن ساده است: پولش را ندارد.

اما پرسش دیگری هم وجود دارد که کسی در خانه مطرح نمی‌کند: تکلیف نیاز او به رابطه عاطفی و جنسی پیش از ازدواج چیست؟

یاسمن به ایران‌اینترنشنال گفت: «من هم نیاز دارم با کسی رابطه عاطفی داشته باشم و به او نزدیک باشم. اما نه شرایط ازدواج دارم و نه فضای خصوصی که بتوانم بدون نگرانی با کسی که دوستش دارم وقت بگذرانم.»

در ایران، زندگی جوانان مجرد با والدین امری رایج است. برای بسیاری از زنان، این وضعیت هم نتیجه انتظارات خانوادگی است و هم هزینه بالای زندگی مستقل.

با تورمی نزدیک به ۸۹ درصد و افزایش اجاره‌بها، درآمدی مانند حقوق یاسمن برای تامین هزینه خانه‌ای مستقل کافی نیست. در خانواده‌های سنتی‌تر، جدا شدن دختر از خانه پدری پیش از ازدواج نیز می‌تواند پرسش‌برانگیز باشد.

پاسخ حکومت به نیاز جوانان، ازدواج است. جمهوری اسلامی با وعده پرداخت وام ازدواج و تشویق زوج‌ها به فرزندآوری، درصدد است این مسیر را ترویج ‌کند.

اما یاسمن نمی‌خواهد صرفا برای داشتن رابطه جنسی ازدواج کند و در عین حال، توان مالی تشکیل یک زندگی مشترک را هم ندارد.

او می‌خواهد بدون آنکه به ازدواجی زودهنگام تن دهد، رابطه عاطفی و جنسی داشته باشد.

با این حال، حتی از پس هزینه داشتن فضایی خصوصی برای چنین رابطه‌ای برنمی‌آید.

برای یکی دیگر از این زنان، مشکل فقط پیدا کردن مکانی خصوصی برای دیدار با شریک عاطفی نیست.

او حتی نمی‌تواند به خانواده‌اش بگوید عاشق چه کسی است.

بیشتر از یک دوست

خانواده بهار نزدیک‌ترین دوست دختر او را می‌شناسند. این دوست مرتب به خانه آنان رفت‌وآمد می‌کند و یکی از مهم‌ترین افراد زندگی بهار است.

اما پدر و مادر بهار نمی‌دانند که این دو زن با یکدیگر رابطه عاطفی و جنسی دارند.

بهار ۲۷ ساله است و خانواده‌اش همچنان از او می‌پرسند چرا برنامه‌ای برای ازدواج ندارد.

بهار به ایران‌اینترنشنال گفت: «مادرم همیشه می‌پرسد چرا دوست‌پسر ندارم. نمی‌توانم به او بگویم دوست‌دختر دارم. من هم می‌خواهم عاشق شوم و با کسی که دوستش دارم زندگی کنم. اما کسی که دوستش دارم یک زن است.»

والدین بهار آینده‌ای را برای او تصور می‌کنند که در آن با مردی آشنا می‌شود و ازدواج می‌کند. اما بهار می‌خواهد با زنی زندگی مشترک بسازد که خانواده‌اش او را از قبل می‌شناسند.

بهار ابتدا برای گفت‌وگو مردد بود و تنها پس از صحبت درباره چگونگی حفاظت از هویتش پذیرفت تجربه خود را بازگو کند.

او و شریک عاطفی‌اش هر دو با خانواده‌هایشان زندگی می‌کنند و هیچ‌کدام توان مالی اجاره خانه‌ای مستقل را ندارند.

حتی پیدا کردن چند ساعت فرصت برای با هم بودن، بدون نگرانی از ورود ناگهانی یکی از اعضای خانواده، برایشان دشوار است.

قوانین جمهوری اسلامی نه‌تنها رابطه آنان را به رسمیت نمی‌شناسد، بلکه برای آن مجازات تعیین کرده است.

بر اساس قانون مجازات اسلامی، رابطه جنسی میان زنان می‌تواند مجازات داشته باشد. ازدواج همجنس‌گرایان نیز در ایران به رسمیت شناخته نمی‌شود.

برای بهار، آشکار شدن رابطه‌اش می‌تواند به معنای رویارویی با انتظارات خانواده باشد، بی‌آنکه توان مالی ترک خانه را داشته باشد.

بهار گفت: «اگر آن‌قدر درآمد داشتم که خانه خودم را داشته باشم، شاید مجبور نبودم همه‌چیز را پنهان کنم. اما الان اگر خانواده‌ام بفهمند، حتی نمی‌دانم کجا باید بروم.»

زنی که بهار می‌خواهد آینده‌اش را با او بسازد، می‌تواند به خانه خانواده او رفت‌وآمد کند، اما از نگاه پدر و مادر بهار، باید فقط یک دوست باقی بماند.

رازی که نمی‌شد گفت

ترانه ۲۵ سال دارد و شاغل است. سال گذشته، وقتی عادت ماهانه‌اش به تاخیر افتاد، آزمایش بارداری داد.

نتیجه مثبت بود.

ترانه ازدواج نکرده بود و دوست‌پسرش هم شغل ثابتی نداشت. هیچ‌کدام آمادگی بچه‌دار شدن را نداشتند.

اما پیش از آنکه بتواند درباره خود بارداری فکر کند، به پدرش فکر کرد.

ترانه به ایران‌اینترنشنال گفت: «وقتی نتیجه آزمایش را دیدم، اولین چیزی که به ذهنم رسید این بود که اگر پدرم بفهمد چه می‌شود. بعد شروع کردم به فکر کردن درباره اینکه پول سقط جنین را از کجا بیاورم.»

او تصمیم گرفت بدون اطلاع خانواده به بارداری پایان دهد.

پول کافی برای پرداخت هزینه سقط جنین نداشت و ناچار شد از یکی از دوستانش قرض بگیرد.

در ایران، سقط جنین تنها در موارد محدودی، از جمله خطر جدی برای جان مادر یا ناهنجاری شدید جنین و با دریافت مجوز رسمی، قانونی است.

قانون جوانی جمعیت مصوب سال ۱۴۰۰، دسترسی به همین موارد محدود را نیز دشوارتر کرده است.

زنانی در موقعیت ترانه ممکن است ناچار شوند به مراکز فاقد مجوز یا قرص‌هایی که در بازار سیاه فروخته می‌شود روی بیاورند، بی‌آنکه در صورت بروز مشکل، امکان مراجعه آسان برای دریافت کمک داشته باشند.

برای یک زن مجرد، درخواست کمک در مواجهه با بارداری ناخواسته می‌تواند به معنای آشکار شدن رابطه‌ای جنسی‌ باشد که خانواده از آن خبر ندارد و قانون نیز برای آن مجازات تعیین کرده است.

ترانه در نهایت مخفیانه به بارداری پایان داد.

پس از آن، مدتی نگران وضعیت جسمی خود بود، اما همچنان نتوانست موضوع را با مادرش در میان بگذارد.

مادرش همیشه به او گفته بود که می‌تواند هر مشکلی را با او مطرح کند.

اما این بار درخواست کمک به معنای آشکار کردن رابطه، بارداری و سقط جنین بود.

ترانه گفت: «اگر می‌توانستم با مادرم حرف بزنم، شاید این‌قدر احساس تنهایی نمی‌کردم. اما آن لحظه فقط می‌خواستم هیچ‌کس نفهمد.»

خانواده ترانه هرگز از آنچه گذشته بود باخبر نشدند؛ حتی زمانی که او نگران سلامت خود بود.

کشویی که نباید باز شود

همه رازها پیامدهایی به سنگینی تجربه ترانه ندارند.

برای سارا، ۲۰ ساله، پنهان‌کاری از موضوعی به‌مراتب کوچک‌تر آغاز می‌شود: لباس زیر.

سارا با خانواده‌اش زندگی می‌کند و به لباس زیرهای فانتزی علاقه دارد.

او می‌گوید این موضوع صرفا به سلیقه شخصی‌اش مربوط است و لزوما ارتباطی با داشتن شریک جنسی ندارد.

اما مادرش نگاه دیگری دارد.

سارا گفت: «حتی برای خرید چیزی که زیر لباس‌هایم می‌پوشم هم باید مراقب باشم. مادرم فکر می‌کند این نوع لباس زیر فقط برای زن‌های متاهل است، اما من می‌خواهم خودم تصمیم بگیرم چه بپوشم.»

مادر سارا گاهی هنگام مرتب کردن اتاق، کشوها و کمد لباس او را می‌گردد.

به همین دلیل، سارا بعضی وسایل شخصی‌اش را در جاهایی نگه می‌دارد که مادرش کمتر سراغشان می‌رود.

او بارداری یا رابطه‌ای را پنهان نمی‌کند. تنها می‌خواهد بدون آنکه مجبور به توضیح دادن باشد، خودش انتخاب کند چه بپوشد.

در کشوری که حکومت برای پوشش زنان در فضای عمومی قانون تعیین می‌کند، سارا تلاش می‌کند دست‌کم در حریم شخصی خود اختیار داشته باشد؛ حتی اگر این حریم تنها کشویی باشد که کسی بدون اجازه آن را باز نکند.

سنگینی سکوت

زندگی روزمره در خانه‌های این پنج زن ادامه دارد.

والدین از دخترانشان می‌پرسند کجا می‌روند، چه زمانی ازدواج می‌کنند و چه برنامه‌ای برای آینده دارند.

دختران پاسخ می‌دهند، اما نه همیشه با تمام حقیقت.

برای بعضی، سکوت راهی برای محافظت از یک رابطه عاطفی است. برای برخی دیگر، وسیله‌ای برای پنهان کردن تصمیمی درباره رابطه جنسی، تجربه‌ای پزشکی یا حتی یک لباس زیر.

از زمان اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱، بسیاری از زنان جوان ایرانی آشکارا از قوانین حکومت درباره پوشش و شیوه زندگی سرپیچی کرده‌اند.

اما در خانه، این کشمکش شکل کم‌صداتری دارد.

بعضی مادران تا حدی با انتخاب‌های دخترانشان همراه شده‌اند؛ برایشان پوشش درست می‌کنند، رازهایشان را نگه می‌دارند و به آنان اطمینان می‌دهند که می‌توانند هر مشکلی را با مادر در میان بگذارند.

با این حال، هر یک از این پنج زن همچنان باید تصمیم بگیرد چه مقدار از زندگی خصوصی خود را می‌تواند با کسانی که زیر یک سقف با آنان زندگی می‌کند، در میان بگذارد.

گاهی همان کسی که بیش از همه به کمکش نیاز دارند، کسی است که نمی‌توانند حقیقت را به او بگویند.



Copyright© 1998 - 2026 Gooya.com - سردبیر خبرنامه: [email protected] تبلیغات: [email protected] Cookie & Privacy Policy