خلاصه مقاله نشریه آلمانی "دای راینپفالز"
ترجمه خبرنامه گویا
رمان نخست جینا خیّر، نویسنده و روزنامهنگار ایرانیتبار ساکن آلمان، با نام «در قلب گربه» منتشر شد؛ اثری که با روایتگری پرتنش خود خواننده را تا پایان با خود همراه میکند. این رمان که در ایران میگذرد، داستانی آمیخته با تجربههای شخصی نویسنده و اعتراض زنان ایرانی علیه حکومت مردسالار را به تصویر میکشد.
عنوان کتاب اشارهای نمادین دارد: «گربه» نامی است که نویسنده برای ایران برگزیده، زیرا شکل این کشور روی نقشه شبیه گربه دیده میشود. راوی داستان که مانند نویسنده «جینا» نام دارد، عکاسی است که در جنوب فرانسه زندگی میکند.
او پس از دیدن تصاویر اعتراضات زنان ایران در شبکههای اجتماعی - که در پی جانباختن جینا (مهسا) امینی بر اثر ضربوشتم گشت ارشاد شکل گرفت - تصمیم میگیرد به تهران سفر کند.
تماس او با خواهرش، رؤیا، که از یک تجمع اعتراضی بازگشته و همراه دیگر زنان روسریهایشان را به آتش کشیدهاند، جرقه آغاز داستان است. رؤیا سالها پیش در پاریس ازدواج کرده بود اما به امید بازگشت به ریشههایش به ایران برگشته و حالا در میان فشار و محدودیتها گرفتار شده است.
نویسنده با فلشبکهایی دقیق، بخشهایی از تاریخ معاصر ایران را مرور میکند؛ از دوره پهلوی و اصلاحات رضاشاه - از جمله حق رأی زنان و حذف حجاب اجباری - تا به قدرت رسیدن آیتاللهها و بازگشت کنترل شدید بر زندگی و بدن زنان.
جمله یکی از خویشاوندان جینا، جوهر این وضعیت را فریاد میزند: «تن ما مال خودمان نیست؛ اول مال پدر است، بعد مال شوهر، و در نهایت مال حکومت.»
در ادامه، جینا سفری پرحادثه را در ایران تجربه میکند. راهنمای او دختری به نام ایمان است که برای فرار از سرکوب حکومت، مجبور میشود خود را به شکل مرد درآورد. آنها از شهرهای تاریخی همچون تختجمشید و مکانهای مرتبط با آیین زرتشتی دیدن میکنند.
اوج داستان زمانی است که جینا و رؤیا در یک کاروان اعتراضی پس از مرگ حسینعلی منتظری شرکت میکنند.
نیروهای امنیتی خودروها را محاصره میکنند، اما نویسنده عمداً پایان این بخش را ناتمام رها میکند.
پس از بازگشت جینا به فرانسه، تماس تکاندهندهای از نیکا، یکی از زنان فعال در تهران، همه چیز را تحتالشعاع قرار میدهد. نیکا خبر میدهد که در مراسم خاکسپاری یکی دیگر از منتقدان حکومت، آرمیتا گراوند، بازداشت شده است. او اجازه خروج از کشور را دارد اما میگوید: «نمیروم. ارادهام از فولاد است. آزادی پیروز خواهد شد.»
رمان «در قلب گربه»، که با زبان تصویری و احساسی نوشته شده، روایتی انسانی از شجاعت، ترس، امید و مبارزه زنان ایرانی است؛ روایتی که مرز میان زندگی شخصی و تاریخ معاصر را از بین میبرد.
***

از «شاهزاده» تا فقط «شاهزاده»
















