نگاهی دقیق‌تر:

در مراحل اولیه مذاکرات، آمریکا آماده بود ۶ میلیارد دلار برای خرید مواد غذایی، دارو و سایر اقلام بشردوستانه در اختیار جمهوری اسلامی قرار دهد، اما تهران رقم ۲۷ میلیارد دلار را مطرح کرده بود.

اکنون رقم مورد بحث به ۲۰ میلیارد دلار رسیده است. یکی از مقامات آمریکایی این رقم را پیشنهاد واشینگتن دانسته، در حالی که مقام دیگری گفته ایده «پول در برابر اورانیوم» تنها یکی از چندین گزینه مطرح روی میز است.

در همین حال، آمریکا خواستار انتقال کامل مواد هسته‌ای جمهوری اسلامی به خارج ترجیحاً به آمریکا شده، اما تهران تنها با «رقیق‌سازی» (کاهش سطح غنی‌سازی) در داخل کشور موافقت کرده است. بر اساس یک طرح مصالحه، بخشی از اورانیوم با غنای بالا به یک کشور ثالث منتقل می‌شود و بخشی دیگر تحت نظارت بین‌المللی در داخل ایران رقیق خواهد شد.

نکات حساس توافق:

این یادداشت تفاهم سه‌صفحه‌ای همچنین شامل یک توقف «داوطلبانه» در غنی‌سازی اورانیوم توسط جمهوری اسلامی است.

آمریکا خواستار توقف ۲۰ ساله شده، در حالی که تهران پیشنهاد ۵ سال را مطرح کرده است و میانجی‌ها همچنان در تلاش برای کاهش این فاصله هستند.

بر اساس این توافق، جمهوری اسلامی اجازه خواهد داشت راکتورهای تحقیقاتی برای تولید ایزوتوپ‌های پزشکی داشته باشد، اما متعهد می‌شود تمامی تأسیسات هسته‌ای آن روی زمین (نه زیرزمینی) باشند و تأسیسات زیرزمینی فعلی از مدار خارج شوند.

این توافق همچنین به موضوع تنگه هرمز می‌پردازد، هرچند هنوز اختلافات جدی در این بخش باقی است.

مشخص نیست که آیا این توافق به برنامه موشک‌های بالستیک جمهوری اسلامی یا حمایت آن از نیروهای نیابتی منطقه‌ای نیز می‌پردازد یا نه. اسرائیل و جمهوری‌خواهان تندرو در واشینگتن پیش‌تر خواستار گنجاندن این موضوعات در هر توافقی با تهران شده بودند.

همچنین جمهوری‌خواهان از جمله خود ترامپ در گذشته از دولت اوباما به‌دلیل آزادسازی ده‌ها میلیارد دلار دارایی ایران در توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ انتقاد کرده بودند. به همین دلیل، دولت ترامپ ممکن است بر محدود کردن نحوه استفاده از دارایی‌های آزادشده تأکید کند.

مواضع طرفین:

یکی از مقامات آمریکایی گفته: «جمهوری اسلامی حرکت‌هایی داشته، اما کافی نیست. باید دید چه چیزی آن‌ها را به جلو هل می‌دهد.»

او افزود: «جمهوری اسلامی به‌وضوح به دنبال ۲۰ میلیارد دلار و حتی بیشتر است. می‌خواهد نفت خود را بدون تحریم و با قیمت آزاد بفروشد و به نظام مالی جهانی بازگردد. اما در عین حال می‌خواهد برنامه هسته‌ای‌اش را حفظ کند و از گروه‌هایی مانند حماس حمایت مالی کند. آن‌ها حاضر نیستند به اندازه‌ای امتیاز بدهند که پیشنهادهای ما را به دست آورند.»

ترامپ همچنین اعلام کرده که جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات پذیرفته تعهدی «بسیار قوی» بدهد مبنی بر اینکه به سلاح هسته‌ای دست پیدا نکند. او افزود تهران با تحویل «گرد هسته‌ای» اشاره به ذخایر اورانیوم غنی‌شده به آمریکا موافقت کرده است.

ترامپ تأکید کرد: «ما بسیار به توافق نزدیک هستیم. اگر توافقی حاصل نشود، درگیری‌ها از سر گرفته خواهد شد.» او همچنین احتمال تمدید آتش‌بس فراتر از ۲۱ آوریل را مطرح کرد.

چه باید دید:

قرار است روز جمعه، میانجی‌های پاکستانی، مصری و ترک در حاشیه یک نشست دیپلماتیک در ترکیه، با مقامات سعودی دیداری چهارجانبه برگزار کنند؛ نشستی که تمرکز آن بر تلاش‌ها برای دستیابی به توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی خواهد بود.