ایران اینترنشنال - گلفنیوز در گزارشی با مقایسه وضعیت کنونی تنگه هرمز با بحران موشکی کوبا در دوران جنگ سرد، از شکلگیری «بنبستی خطرناک» میان جمهوری اسلامی و ایالات متحده خبر داده و نوشته است که تهران در حال تبدیل کنترل این آبراه راهبردی به ابزاری برای اعمال فشار سیاسی، نظامی و اقتصادی است.
این گزارش میگوید اکنون همان پرسشی که در اوج بحران موشکی کوبا ذهن جان اف. کندی را مشغول کرده بود - «چه کسی اول عقبنشینی میکند؟» ـ- بر فضای تقابل حکومت ایران و آمریکا در تنگه هرمز سایه انداخته است.
بر اساس تحلیل سیانان که گلفنیوز به آن استناد کرده، جمهوری اسلامی عملاً عبور عادی کشتیهای تجاری از تنگه هرمز را محدود کرده و از کشتیها میخواهد از مسیرهای تحت کنترل ایران عبور کنند و از سامانه تازه تعیین مسیر و پرداخت عوارض تبعیت کنند.
در مقابل، آمریکا نیز با اعمال محاصره علیه بنادر ایران هشدار داده است اگر تهران حملونقل جهانی را مختل کند، خود ایران نیز از دسترسی عادی به مسیرهای دریایی محروم خواهد شد.
گلفنیوز این وضعیت را «بنبست بزرگ تنگه» توصیف کرده؛ شرایطی که در آن هر دو طرف تصور میکنند زمان و فشار به سود آنها عمل میکند و همین مساله احتمال مصالحه را کاهش داده است.
تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان محسوب میشود و پیش از آغاز جنگ، حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از این مسیر عبور میکرد.
تلاش تهران برای بازتعریف کنترل هرمز
گزارش همچنین با استناد به نیویورکتایمز مینویسد جمهوری اسلامی دیگر تنها به تهدید بستن تنگه هرمز بسنده نمیکند، بلکه در حال بازتعریف عملی نحوه اداره و عبور و مرور در این آبراه است.
محمد اکبرزاده، از مقامهای نیروی دریایی سپاه پاسداران، گفته است جمهوری اسلامی اکنون تنگه هرمز را منطقهای میداند که «از سواحل جاسک و سیریک تا فراتر از جزیره تنب بزرگ» امتداد دارد؛ تعریفی که حوزه عملیاتی مورد ادعای تهران را بهطور چشمگیری گسترش میدهد.
بر اساس این گزارش، جمهوری اسلامی بهطور فزایندهای از کشتیها میخواهد برای عبور مجوز بگیرند، از مسیرهای تعیینشده توسط ایران استفاده کنند و احتمالاً عوارض ترانزیت بپردازند.
گلفنیوز همچنین به اظهارات مقامهای ایرانی اشاره کرده که کنترل تنگه هرمز را نهفقط یک ابزار نظامی، بلکه فرصتی اقتصادی میدانند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه که در این مطلب به آن استناد شده، محمد اکرمینیا، سخنگوی نظامی جمهوری اسلامی، گفته است نظارت تهران بر هرمز میتواند «درآمد اقتصادی قابل توجهی» ایجاد کند و حتی درآمد نفتی ایران را دو برابر سازد.
او گفته سپاه پاسداران کنترل بخش غربی تنگه را در اختیار دارد و نیروی دریایی ایران بر بخش شرقی نظارت میکند.
گلفنیوز مینویسد این اظهارات نشانهای از تلاش جمهوری اسلامی برای عادیسازی سامانهای تازه در هرمز است؛ سامانهای که شامل عبور کنترلشده، تعیین مسیر اجباری و دریافت عوارض از کشتیهای تجاری میشود.
ماه گذشته نیز حمیدرضا حاجیبابایی، نایبرییس مجلس شورای اسلامی، مدعی شده بود حکومت ایران نخستین درآمدهای خود از عوارض ترانزیت کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را دریافت کرده است.
مقایسه با بحران موشکی کوبا
گلفنیوز در بخش دیگری از گزارش خود با اشاره به بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲، وضعیت کنونی را یکی از خطرناکترین رویاروییهای ژئوپلیتیک دهههای اخیر توصیف کرده است.
این گزارش یادآوری میکند همانگونه که بحران کوبا جهان را تا آستانه جنگ هستهای پیش برد، اکنون نیز خطر محاسبه اشتباه یا تشدید ناگهانی تنش در تنگه هرمز وجود دارد.
بر اساس تحلیل سیانان، در حالی که جمهوری اسلامی بر اعمال کنترل بر تنگه تاکید دارد، آمریکا نیز حاضر نیست الگویی را بپذیرد که میتواند سایر آبراههای راهبردی جهان، از جمله تنگه تایوان، را نیز با چالش مشابه مواجه کند.
گلفنیوز مینویسد گزینه نظامی نیز برای هر دو طرف پرهزینه و خطرناک است، زیرا حتی در صورت اقدام نظامی آمریکا برای تضمین عبور کشتیها، تهدید موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی که از عمق خاک ایران شلیک میشوند، همچنان پابرجا خواهد بود.
این گزارش همچنین یادآوری میکند جمهوری اسلامی بارها تهدید کرده در صورت تشدید درگیریها، زیرساختهای انرژی کشورهای عربی خلیج فارس را هدف قرار خواهد داد.
سانسور پرچم حزب الله در مراسم بدرقه تیم ملی
