Friday, May 22, 2026

صفحه نخست » ییلدیریم‌هان؛ موشک جدید ترکیه و معادلات جهانی: قدرت‌نمایی و پیامی به غرب

turkey.jpgبی بی سی - رونمایی وزارت دفاع ترکیه از موشک «ییلدیریم‌هان» در نمایشگاه دفاعی ساها ۲۰۲۶، نقطه عطفی در صنایع دفاعی این کشور بود. آنکارا با معرفی این پروژه، برای نخستین‌بار رسماً از هدف خود برای توسعه موشک بالستیک قاره‌پیما سخن گفت؛ اقدامی که بسیاری از کارشناسان آن را فراتر از نیازهای دفاعی ترکیه و نشانه‌ای از جاه‌طلبی ژئوپولیتیک این کشور می‌دانند.

کارشناسانی که با بخش ترکی بی‌بی‌سی گفت‌وگو کرده‌اند، معتقدند ترکیه می‌کوشد از یک بازیگر صرفاً منطقه‌ای فراتر برود و خود را به‌عنوان قدرتی تاثیرگذار در معادلات جهانی معرفی کند. سرهات گوونچ، استاد روابط بین‌الملل دانشگاه کادیر هاس، می‌گوید ترکیه با چنین پروژه‌ای به دنبال «بازدارندگی راهبردی مستقل» است؛ در حالی که فورکان کایا این اقدام را پیامی روشن می‌داند که آنکارا دیگر نمی‌خواهد فقط در سطح منطقه تعریف شود.

معرفی ییلدیریم‌هان برای بسیاری از ناظران غیرمنتظره بود. سیتکی اگه‌لی، کارشناس مسائل راهبردی، می‌گوید تا پیش از این هیچ نشانه علنی از چنین پروژه‌ای وجود نداشت. برد اعلام‌شده ۶۰۰۰ کیلومتری این موشک نیز توجه‌ها را جلب کرده؛ بردی که به گفته کارشناسان بسیار فراتر از نیازهای امنیتی فعلی ترکیه است و می‌تواند برای رقبای بالقوه این کشور پیام‌های سیاسی و نظامی مهمی داشته باشد.

رسانه‌های غربی نیز به‌سرعت به این پروژه واکنش نشان دادند. فایننشال تایمز نوشت ترکیه از موشکی رونمایی کرده که «ادعا می‌شود قادر است خاک آمریکا را هدف قرار دهد». در ویدئوی معرفی این موشک نیز تصاویری دیده می‌شود که به‌نظر می‌رسد حمله به ساحل شرقی آمریکا را شبیه‌سازی می‌کند؛ موضوعی که حتی برخی کارشناسان غربی آن را «تحریک‌آمیز» و «سردرگم‌کننده» توصیف کرده‌اند. مارک فیتزپاتریک، کارشناس موسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی، می‌گوید چنین نمایش‌هایی این پرسش را ایجاد کرده که چرا ترکیه می‌خواهد فراتر از نیازهای دفاعی متعارف خود ظاهر شود.

این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که آینده ناتو و تعهدات امنیتی آمریکا با تردیدهایی روبه‌رو شده است. اظهارات دونالد ترامپ درباره کاهش نقش آمریکا در اروپا باعث شده برخی اعضای ناتو به دنبال بازنگری در راهبردهای دفاعی خود باشند. کارشناسان می‌گویند ترکیه نیز در همین چارچوب تلاش می‌کند ابزارهای بازدارندگی مستقل‌تری برای خود ایجاد کند؛ اقدامی که ممکن است در داخل ناتو این تصور را تقویت کند که آنکارا به سمت یک محور راهبردی مستقل حرکت می‌کند.

پروژه ییلدیریم‌هان همچنین بحث احتمال بلندپروازی هسته‌ای ترکیه را دوباره مطرح کرده است. هرچند آنکارا عضو پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای است و رسماً برنامه‌ای برای دستیابی به سلاح هسته‌ای ندارد، اما برخی کارشناسان می‌گویند توسعه موشک‌های قاره‌پیما معمولاً با بازدارندگی هسته‌ای گره خورده است. در همین حال، افزایش تنش‌های ترکیه و اسرائیل نیز باعث شده برخی تحلیلگران از احتمال تشدید رقابت راهبردی میان دو کشور سخن بگویند.

ییلدیریم‌هان به‌عنوان نخستین موشک ترکیه با سوخت مایع و سرعت هایپرسونیک معرفی شده و گفته می‌شود می‌تواند تا ۲۵ برابر سرعت صوت حرکت کند. با این حال، کارشناسان تاکید می‌کنند این پروژه هنوز در مرحله توسعه قرار دارد و ماکت نمایش‌داده‌شده لزوماً نسخه نهایی موشک نیست. برخی نیز معتقدند اعلام ناگهانی هدف برد ۶۰۰۰ کیلومتری، با توان فعلی صنایع موشکی ترکیه و نیازهای امنیتی این کشور کاملاً همخوانی ندارد. آزمایش‌های میدانی این موشک هنوز آغاز نشده و زمان دقیق آن نیز اعلام نشده است.



Copyright© 1998 - 2026 Gooya.com - سردبیر خبرنامه: [email protected] تبلیغات: [email protected] Cookie & Privacy Policy