در چهار دهه گذشته، دامنه برچسب‌هایی مانند «ضدانقلاب»، «معاند»، «نفوذی»، «عامل بیگانه» و «وطن‌فروش» تنها به گروه‌های مسلح محدود نمانده است. از نهضت آزادی و فعالان ملی ـ مذهبی گرفته تا روزنامه‌نگاران، دانشگاهیان، کنشگران مدنی و حتی بخشی از اصلاح‌طلبان، بارها با چنین اتهاماتی مواجه شده‌اند. آیت‌الله علی خامنه‌ای نیز در مقاطع مختلف برخی مطبوعات و روزنامه‌های منتقد را «پایگاه دشمن» یا بخشی از «جبهه دشمن» توصیف کرده است؛ تعابیری که منتقد را از جایگاه یک رقیب سیاسی به جایگاه یک تهدید امنیتی منتقل می‌کند.

محدودیت فعالیت احزاب، نظارت استصوابی، فشار بر رسانه‌های مستقل و برخوردهای گسترده با اعتراضات اجتماعی نیز نشان می‌دهد که فضای رقابت و نظارت عمومی بر قدرت به‌تدریج محدودتر شده است. در چنین شرایطی، بخشی از جامعه امکان اثرگذاری بر تصمیم‌های سیاسی را از طریق سازوکارهای قانونی و مسالمت‌آمیز از دست می‌دهد و شکاف میان دولت و جامعه عمیق‌تر می‌شود.

دموکراسی فقط حق رأی دادن نیست؛ حق مخالفت کردن نیز هست. جامعه‌ای که مخالفانش را دشمن می‌نامد، به‌تدریج توان مهار قدرت را از دست می‌دهد. پیام اصلی «راه باریک آزادی» نیز همین است: هرگاه مخالف سیاسی به دشمن تبدیل شود، دولت نیرومندتر و جامعه ضعیف‌تر می‌شود؛ و هرچه این شکاف عمیق‌تر شود، جامعه گام‌های بیشتری از راه باریک آزادی دور خواهد شد.
حالا شما استدلال بیاورید و به سایر نکاتی که در متن نیامده اشاره نمایید که چرا «حق مخالفت» شرط لازم آزادی است؟