یورونیوز - اندیشکدهای آمریکایی از شناسایی تاسیسات زیرزمینی و مستحکم در مجتمع هستهای نطنز خبر داده که در حملات سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هدف قرار نگرفته است؛ تاسیساتی با ظرفیتی بهمراتب بیشتر از نیاز فعلی ایران که میتوانسته برای ذخیرهسازی مواد مرتبط با غنیسازی در مقیاس بزرگ مورد استفاده قرار گیرد.
موسسه «علوم و امنیت بینالملل» در تازهترین ارزیابی خود از مجتمع هستهای نطنز، یک ساختمان مستحکم و تا حدی زیرزمینی را شناسایی کرده که احتمالا برای ذخیرهسازی هگزافلوراید اورانیوم (UF6) و پشتیبانی از فعالیتهای گسترده غنیسازی طراحی شده است.
این اندیشکده میگوید این تاسیسات ظاهراً در هیچیک از حملات نظامی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هدف قرار نگرفته و تصاویر ماهوارهای از زمان جنگ ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون، تردد قابلمشاهدهای در اطراف آن نشان نمیدهد.
تاسیساتی بسیار بزرگتر از نیاز فعلی ایران
به نوشته این موسسه، ساختمان شناساییشده حدود ۱۵۰۰ مترمربع فضای داخلی دارد و شامل چندین محفظه و سالن بزرگ، ورودی ویژه خودرو و تجهیزاتی برای جابهجایی مخازن بزرگ هگزافلوراید اورانیوم است.
نکته مهم این است که ظرفیت ساختمان بسیار بیشتر از میزان مواد هستهای بود که ایران در آستانه جنگ ۲۰۲۵ در اختیار داشت.
برآورد این اندیشکده نشان میدهد ذخایر اورانیوم کمغنیشده و تهیشده ایران در آن زمان در مجموع تنها به حدود ۱۵۰ مترمربع فضای ذخیرهسازی نیاز داشت؛ یعنی تقریبا ۱۰ درصد کل فضای ساختمان.
به اعتقاد کارشناسان، این اختلاف میتواند نشان دهد که ساختمان صرفا برای ذخیرهسازی موجودی وقت ایران طراحی نشده، بلکه هدف آن پشتیبانی از افزایش قابلتوجه ظرفیت غنیسازی در آینده بوده است.
ارتباط با برنامه افزایش ظرفیت غنیسازی ایران
موسسه علوم و امنیت بینالملل میگوید ساخت این سازه بین سالهای ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۷ انجام شده و بخش عمده آن در فاصله ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۷ تکمیل شده است.
این زمانبندی از آن جهت اهمیت دارد که بر اساس برنامه بلندمدت مرتبط با برجام، ایران قرار بود پس از پایان تدریجی برخی محدودیتها، ظرفیت غنیسازی خود را به شکل چشمگیری افزایش دهد.
بر اساس اسنادی که در سال ۲۰۱۶ منتشر شد، ایران در نظر داشت تا سال ۲۰۳۰ ظرفیت غنیسازی خود را به حدود ۱۰۰ هزار سو در سال برساند.
این اندیشکده معتقد است فضای تاسیسات شناساییشده با چنین سناریویی همخوانی دارد و میتواند برای ذخیره محصول و پسماند غنیسازی طی چندین سال مورد استفاده قرار گیرد.
برآوردهای موسسه نشان میدهد فضای ذخیرهسازی میتوانسته حدود ۵۰۰ تا ۶۸۰ سیلندر نوع 30B یا تعداد قابلتوجهی سیلندر بزرگتر را در خود جای دهد؛ ظرفیتی که با میزان اورانیوم ایران پیش از جنگ تناسب چندانی ندارد و بیشتر با سناریوی افزایش شدید تولید و انباشت مواد حاصل از غنیسازی مطابقت دارد.
آیا این ساختمان در جنگ سالم مانده است؟
موسسه علوم و امنیت بینالملل میگوید این ساختمان در حملات سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ هدف قرار نگرفته، اما نمیتواند با قطعیت بگوید این سازه پیش از جنگ ۲۰۲۵ دقیقا چه استفادهای داشته یا پس از آن چه نقشی ایفا کرده است.
کارشناسان همچنین احتمال دادهاند ایران بخشی از ذخایر خود را پیش یا پس از حملات ژوئن ۲۰۲۵ به تاسیسات دیگری، از جمله مجموعهای تونلی در نزدیکی نطنز، منتقل کرده باشد.
بنابراین سالم ماندن ساختمان بهتنهایی اثبات نمیکند که ایران همچنان در آن فعالیت هستهای انجام میدهد؛ اما پرسشهایی درباره میزان واقعی خسارت به زیرساخت هستهای ایران و ظرفیتهای باقیمانده ایجاد میکند.
منوچهر بختیاری، به ۱۰ سال حبس محکوم شد
