توضیح: آقای شهرام همایون صبح امروز درباره نحوه بازتاب سخنانش در این مطلب توضیحی برای خبرنامه گویا ارسال کرده است. متن اصلی منتشرشده دیشب و ویدیوی برنامه بدون تغییر در ادامه آمده و توضیح کامل آقای همایون نیز در پایین مطلب، پس از ویدیو، منتشر شده است.

حمله همزمان حکومت و براندازان به لاله مرزبان، هر دو راه را اشتباه می‌روید

شهرام همایون در برنامه کانال یک به حاشیه‌های حضور لاله مرزبان در جشنواره ونیز پرداخت. مرزبان پس از دریافت جایزه بخش «افق‌ها»، درباره محدودیت‌های زنان ایرانی سخن گفت و تأکید کرد هر زن به اندازه توان خود برای یک قدم پیشرفت تلاش می‌کند.

به گفته همایون، مرزبان همزمان هدف حملات هواداران جمهوری اسلامی و شماری از مخالفان حکومت قرار گرفت؛ یک طرف او را به نادیده‌گرفتن زنان حامی حکومت متهم کرد و طرف دیگر خواستار موضع‌گیری صریح‌تر درباره مهسا امینی، اعدام‌ها و سرکوب زنان شد. همایون این واکنش‌ها را نمونه‌ای از فضای دوقطبی «یا با ما یا علیه ما» خواند.

توضیحی درباره بازتاب سخنان من در «گویا»

از رسانه «گویا» سپاسگزارم که بخشی از سخنان مرا درباره فضای دوقطبی حاکم بر جامعه و واکنش‌ها به اظهارات خانم لاله مرزبان بازتاب داده است. بااین‌حال، تیتر انتخاب‌شده ــ با این مضمون که من خطاب به دو طرف گفته‌ام «هر دو راه را به اشتباه می‌روید» ــ دقیقاً بیانگر مقصود من نیست.

سخن من قضاوت درباره افراد و صدور حکم درست یا غلط برای دو سوی این منازعه نبود. من نگفتم هر دو طرف یکسان‌اند و راه هر دو نیز به یک اندازه نادرست است. حرفم این بود که در فضای سیاسی امروز، هر دو قطب از انسان‌ها می‌خواهند حتماً یکی از آن دو را انتخاب کنند: اگر با ما نیستی، پس لابد با طرف مقابل هستی.

واکنش‌ها به خانم لاله مرزبان نمونه‌ای روشن از همین وضعیت بود؛ از یک سو وابستگان و هواداران حکومت به او تاختند و از سوی دیگر، بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی نیز تحمل نکردند که او نخواهد در صف آنان قرار بگیرد. درحالی‌که هر انسانی حق دارد بگوید: «نه با شما هستم و نه با آنها؛ من موضع و راه خودم را دارم.»

موضع من نیز سال‌هاست روشن است. من نه با جمهوری اسلامی، عملکرد آن، سرکوب مردم و ویرانی ایران موافقم و نه با آن شیوه‌ای از مخالفت همراه می‌شوم که به استقبال جنگ و حمله به ایران می‌رود یا پرچم کشوری را در دست می‌گیرد که به خاک میهن من حمله کرده است.

این موضع «سوم»، بی‌طرفی میان حکومت و مردم یا ایستادن در فاصله‌ای مساوی از دو طرف نیست. من در برابر جمهوری اسلامی و آنچه بر ایران و ایرانی تحمیل کرده است، موضعی روشن دارم؛ اما مخالفت با جمهوری اسلامی را مجوز همراهی با جنگ، حمله خارجی، خشونت، تجزیه یا پایمال کردن استقلال و تمامیت ارضی ایران نمی‌دانم.

راه سوم برای من، راه استقلال در اندیشه و عمل است: مخالفت هم‌زمان با استبداد داخلی و تعرض خارجی؛ دفاع از آزادی مردم بدون دعوت از بمب و موشک؛ و تلاش برای تغییر، بدون نفرت‌پراکنی، حذف و خشونت.

من کسی را به‌دلیل انتخاب سیاسی‌اش محاکمه نمی‌کنم و برای دیگران تعیین تکلیف نمی‌کنم. آنان حق دارند راه خود را انتخاب کنند و من نیز حق دارم از مسیری بروم که به آن باور دارم. نه از جمهوری اسلامی مشروعیت می‌گیرم و نه برای اثبات مخالفت خود با آن، ناچارم با هر روش و هر جریان مخالف حکومت همراه شوم.

حرف من ساده است: من راه خودم را دارم؛ راهی مستقل، ملی، ضد استبداد، ضد جنگ و متعهد به حفظ ایران. مخالفت من با دو مسیر، به معنای داوری درباره انسان‌هایی که در آن مسیرها قرار گرفته‌اند نیست؛ بیان حق من برای نپیوستن به هیچ‌یک از آنهاست.

بار دیگر از «گویا» برای انعکاس برنامه‌ام سپاسگزارم و امیدوارم این توضیح نیز برای روشن‌تر شدن مقصود اصلی من منتشر شود.

شهرام همایون