آمریکا پس از محاصره دریایی جمهوری اسلامی، مرزهای زمینی و دریای خزر را هم هدف می‌گیرد
یورونیوز - ارتش آمریکا در حال تشکیل کارگروهی تازه برای محدود کردن انتقال تسلیحات پیشرفته و کالاهای تحریم‌شده ایران از مسیر مرزهای زمینی و دریای خزر است؛ اقدامی که نشان می‌دهد واشنگتن در کنار محاصره دریایی چندماهه، مسیرهای جایگزین تجارت و جابه‌جایی محموله‌ها را نیز زیر نظر گرفته است.
خبرگزاری رویترز روز شنبه ۷ نوامبر در گزارشی اختصاصی نوشت که این کارگروه با نام «دروازه آهنین» (Task Force Iron Gate) تشکیل می‌شود.
رویترز به بیانیه‌ای دست یافته که قرار است فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، منتشر کند. بر اساس این بیانیه، مقر کارگروه در تامپا در ایالت فلوریدا خواهد بود و فعالیت‌های آن با سایر نهادهای دولتی آمریکا هماهنگ می‌شود. ماموریت اعلام‌شده آن تنها رصد جابه‌جایی جنگ‌افزارها نیست؛ کالاهای دارای کاربرد دوگانه، یعنی اقلامی که می‌توانند هم مصرف غیرنظامی و هم استفاده نظامی داشته باشند، و مسیرهای کسب درآمد غیرقانونی نیز در حوزه فعالیت آن قرار می‌گیرند.
براد کوپر، فرمانده سنتکام، گفته است تقویت همکاری میان فرماندهی مرکزی و دیگر سازمان‌های آمریکایی، به گفته او، توانایی ایران را برای «تامین مالی تروریسم»، بازسازی کارخانه‌های تسلیحاتی و تجدید قوای نظامی محدودتر خواهد کرد.
بر اساس برآورد سنتکام که در گزارش رویترز نقل شده، محاصره دریایی تاکنون مانع صادرات بیش از ۲۵ میلیارد دلار نفت خام ایران شده است. این رقم برآورد ارتش آمریکاست.
با این حال، گسترش تمرکز واشنگتن از بنادر جنوبی به مرزهای زمینی و دریای خزر، از تلاش برای افزایش فشار هم‌زمان بر چند مسیر بازرگانی ایران حکایت دارد.
محدودیت تجارت زمینی ایران پیش از تشکیل کارگروه جدید
اتخاذ این تصمیم در شرایطی مطرح می‌شود که برخی مسیرهای زمینی ایران پیش‌تر نیز با محدودیت مواجه شده‌اند.
وال‌استریت ژورنال در گزارشی در اواخر اکتبر نوشت عراق و پاکستان شماری از گذرگاه‌های مرزی مهم با ایران را بسته‌اند.
به نوشته این روزنامه، بسته شدن این مسیرها فشار اقتصادی ناشی از محاصره دریایی و تحریم‌های حمل‌ونقل هوایی را افزایش داده است. چنین محدودیت‌هایی اهمیت گذرگاه‌های باقی‌مانده را برای جابه‌جایی کالا بیشتر می‌کند.
افزایش تردد کشتی‌ها در دریای خزر
در همین حال، دریای خزر به یکی از مسیرهای جایگزین تجارت ایران تبدیل شده است.
روزنامه لوموند در گزارشی به تاریخ ۲۲ سپتامبر، با استناد به داده‌های شرکت تحلیل تردد دریایی «ویندوارد»، نوشت تعداد نفتکش‌ها و کشتی‌های باری روسی مشاهده‌شده در نزدیکی سواحل ایران طی شش ماه پس از ۲۸ فوریه، نسبت به دوره مشابه پیشین، ۱۳ درصد افزایش یافته و از ۲۰۸ به ۲۳۵ فروند رسیده است.
این داده‌ها از افزایش اهمیت راه ارتباطی ایران و روسیه در خزر حکایت دارد؛ مسیری که با محدود شدن فعالیت بنادر جنوبی، اهمیت اقتصادی و راهبردی بیشتری پیدا کرده است.
با وجود این، دامنه عملیاتی کارگروه جدید هنوز روشن نیست. گزارش رویترز مشخص نمی‌کند واشنگتن برای کنترل محموله‌ها در مرزهای زمینی یا دریای خزر از چه ابزارهایی استفاده خواهد کرد، چه کشورهایی در این تلاش مشارکت خواهند داشت یا این برنامه چه اثری بر مبادلات قانونی و کالاهای غیرتحریمی خواهد گذاشت.
