احمد زیدآبادی
آنچه دونالد ترامپ در بارهٔ اعتراضات جاری در ایران نوشته است، به چه معنایی است و منظور او از آمادگی آمریکا برای دخالت ناظر به چه نوع اقدامی است؟
همانطور که بارها تأکید کردهام سخنان ترامپ همواره به رمزگشایی نیاز دارد. او گاهی سخنی میگوید اما بعد آن را تعدیل و حتی در مواردی قلب میکند.
در اظهار نظر اخیر، آیا ترامپ اصطلاحاً "خالی" بسته؟ یا مقصودش جنگ روانی بوده؟ یا اینکه واقعاً طرح و برنامهای برای دخالت در ایران در سر دارد؟
اگر واقعاً طرح و برنامهای در سر دارد، دقیقاً آن چه برنامهای است؟ اعمال فشار سیاسی از طریق کشاندن ماجرا به دادگاههای بینالمللی؟ یا نفی مشروعیت نظام جمهوری اسلامی توسط آمریکا شبیه آنچه در ونزوئلا به کار گرفته است؟ یا نوعی دخالت نظامی؟
ترامپ تاکنون نشان داده که نه فقط به کشاندن منازعات به دادگاههای بینالمللی علاقهای ندارد بلکه مشروعیتی هم برای آنها قائل نیست. بنابراین منطورش این نیست.
مداخلهٔ نظامی به قصد "تغییر رژیم" هم آخرین چیزی است که ترامپ به آن میاندیشد. در سند استراتژی امنیت ملی آمریکا، جز در حوزهٔ قارهٔ آمریکا، ترامپ هرگونه اقدام برای تغییر رژیم را عملی پرهزینه، بیفایده و مردود اعلام کرده است. او در آخرین کنفرانس خبری خود با نتانیاهو در فلوریدا هم با اشاره به ایران تأکید کرد که تغییر رژیم چیزی نیست که او باید در بارهاش حرف بزند. علاوه بر این، آرایش نیروهای آمریکا در منطقه نیز نشانی از آمادگی آن برای دخالت سریع و قریبالوقوع در ایران ندارد. به این دلایل، بعید است که منظور ترامپ مداخلهٔ نظامی در ایران در کوتاه مدت باشد.
سیاست کنونی ترامپ اعمال فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی به قصد تغییر سیاست آن است. او اعتراضات جاری را فرصتی برای تشدید فشار و تهدید حکومت ایران میبیند و در این مسیر ممکن است تا حد نفی مشروعیت نظام در مراحلی پیش برود.
برای روشن شدن موضوع فعلاً باید منتظر توضیحات بیشتر ترامپ و سایر مقامهای دولت او نشست.
در انتها تأثیر اظهارنظر ترامپ بر اعتراضات جاری در ایران نیز بسیار حائز اهمیت است. آیا تهدید به دخالت آمریکا، آتش اعتراضات را تیز میکند یا آن را سرد میکند؟
به نظر میرسد تهدید او تأثیری دوگانه بر جا بگذارد. این نوع تهدید به دخالت، جمعی از معترضان را محتاط و از صحنه خارج میکند و چه بسا باعث تشجیع عدهای دیگر شود.
در هر صورت آنچه در کشورمان جریان دارد قصهٔ پرغصهای است که به عدد ستارههای آسمان در بارهاش هشدار داده شد. از خدا بخواهیم که ایران را از همهٔ بلایا بخصوص خشونت و ناامنی و دخالت خارجی دور نگه دارد.
