حبس ایران در تاریکی دیجیتال
ایندیپندنت فارسی - نهادهای ناظر بر حقوق دیجیتال میگویند قطع اینترنت در ایران به یک سیستم دائمی سرکوب دیجیتال تبدیل شده است، و حکومت دسترسی شهروندان به جهان خارج را یک «تهدید وجودی» تلقی میکند.
به گزارش فاکس نیوز، نتبلاکس روز دوشنبه اعلام کرد در بیستودومین روز ناآرامیها، چشمانداز اتصال اینترنتی ایران به میزان قابلملاحظهای تغییر کرده است.
آلپ توکر، مدیرعامل نتبلاکس، به فاکس نیوز گفت: «نشانهها حاکی از حرکت بهسوی نوعی الگوی سانسور موسوم به فیلترنت پلاس در ایران است» و افزود این روند به «سقوطی سریع به نوعی تاریکی دیجیتال عمیقتر» منجر شده است.
او توضیح داد تفاوت اصلی این وضعیت با سازوکار فیلترنت پیش از اعتراضها در این است که اگرچه پیشتر نیز بسترهای اینترنتی بهشدت سانسور میشدند، اکنون حکومت بهطور گزینشی فقط شمار محدودی از خدماتی را که برای نیازهای تجاری حیاتی تشخیص میدهد، در فهرست سفید قرار داده است.
توکر افزود: «حتی همین دسترسی گزینشی هم ناپایدار است، که نشان میدهد سانسور احتمالا هنوز در مرحله آزمایش قرار دارد. اما در عمل، کاربران عادی همچنان آفلاین هستند.»
به گفته او، تاریکی دیجیتال در واقع تاریکتر میشود، زیرا کنترلهای اطلاعاتی سختگیرانهتر شدهاند.
توکر گفت: «پیشتر پیوندهای بینالمللی بهعنوان روزنهای برای تجارت تحمل میشد، اکنون حکومت هر یک از این ارتباطات را تهدیدی بالقوه میبیند» و افزود رژیم امکان ارتباط شهروندان با جهان خارج را تهدیدی وجودی میداند، زیرا مردم ناراضیاند.
قطع اینترنت همزمان با حملات سایبری علیه زیرساختهای دولتی جمهوری اسلامی بوده است. فعالان ضدحکومت صداوسیما را هک کردند و پخش تلویزیون دولتی مدتی کوتاه قطع و پیامهای اعتراضی و فراخوانهای شاهزاده رضا پهلوی پخش شد.
توکر گفت: «ما قادر به مشاهده جزئیات دقیق این هک نیستیم. نبود بهروزرسانیهای امنیتی مشکلی جدی برای جمهوری اسلامی است.»
او افزود: «این مسئله مستقیما از انزوای دیجیتال کشور ناشی میشود. سامانههای اینترنتی ایران قدیمیاند و بهدلیل محدودیتهای اینترنتی، ابزارهای امنیتی در دسترس نیستند.»
به گفته او، تحریمها نیز موجب استفاده گسترده از نرمافزارهای کرکشده شدهاند، و این نرمافزارها اغلب آسیبپذیریهای پنهان دارند و میتوان از آنها برای نفوذ به شبکههای حیاتی سوءاستفاده کرد.
توکر گفت جنگ سایبری در درگیریهای ژوئن ۲۰۲۵ میان اسرائیل و جمهوری اسلامی نقش مهمی ایفا کرد و همین امر حکومت را به قطع اینترنت بهعنوان اقدامی دفاعی در برابر حملات دیجیتال سوق داد.
او در پایان گفت: «در سال ۲۰۲۶، تمرکز مشابهی بر رخدادهای سایبری ندیدهایم، اما روشن است که نبردی مداوم میان بازیگران دولتی و هکرها در جریان است.»
