طرح سهمرحلهای جمهوری اسلامی برای پایان درگیری؛ از هرمز تا برنامه هستهای
بنیاد دفاع از دموکراسیها - ویرایش و ترجمه خبرنامه گویا
رژیم ایران در قالب یک چارچوب سهمرحلهای جدید برای پایان دادن به جنگ، پیشنهاد «توقف غنیسازی اورانیوم» را مطرح کرده است.
بر اساس گزارشی که الجزیره مطرح کرده، طرح پیشنهادی جمهوری اسلامی شامل بازگشایی تنگه هرمز، توقف غنیسازی اورانیوم تا سقف ۱۵ سال، و آغاز گفتوگوی امنیتی منطقهای است؛ در مقابل، رژیم ایران خواستار رفع تحریمها و پایان محاصره دریایی شده است. طبق این گزارش، پیشنویس توافقی که از سوی جمهوری اسلامی تدوین و قرار است به ایالات متحده منتقل شود، در سه مرحله اصلی تنظیم شده و در آن، امتیازهای قابلتوجهی در حوزه هستهای و دریایی در کنار مطالبات سختگیرانه برای رفع تحریمها، پایان محاصره و حفظ تأسیسات هستهای رژیم مطرح شده است.
مرحله اول: پایان محاصره و بازگشایی تنگه هرمز
در مرحله نخست، هدف این است که آتشبس فعلی حداکثر ظرف ۳۰ روز به یک پایان رسمی و کامل جنگ تبدیل شود. در این چارچوب، جمهوری اسلامی پیشنهاد داده یک «نهاد مرجع بینالمللی» ایجاد شود تا تضمین کند طرفها به درگیری بازنمیگردند. همچنین، تعهدی متقابل میان جمهوری اسلامی و آمریکا برای عدم حمله به یکدیگر و اعلام رسمی پایان جنگ در سطح منطقهای در نظر گرفته شده است.
در بخش حساس دریایی، این طرح بر بازگشایی تدریجی تنگه هرمز دارد. جمهوری اسلامی خواستار آن است که مسئولیت رسیدگی به مینهای دریایی کارگذاریشده در این تنگه را بر عهده بگیرد، هرچند با کمک آمریکا در این زمینه مخالفتی ندارد. در مقابل، تهران خواهان لغو تدریجی محاصره بنادر خود، متناسب با روند بازگشایی تنگه است. این مرحله همچنین شامل بندی درباره پرداخت خسارت است که به گفته منابع، با «بیانی جدید و خلاقانه» تنظیم خواهد شد.
مرحله دوم: امتیازهای هستهای در برابر رفع تحریمها
این مرحله به مهمترین محور تنش، یعنی برنامه هستهای جمهوری اسلامی، میپردازد. بر اساس این پیشنهاد، رژیم آماده است فعالیتهای غنیسازی اورانیوم را بهطور کامل تا مدت حداکثر ۱۵ سال متوقف کند. پس از پایان این دوره، اجازه خواهد داشت غنیسازی را در سطح پایین و غیرنظامیِ ۳.۶ درصد از سر بگیرد؛ آن هم بر اساس اصل «صفر ذخیرهسازی»، به این معنا که هیچ ذخیرهای از اورانیوم غنیشده نگهداری نشود.
با این حال، جمهوری اسلامی یک خط قرمز روشن تعیین کرده است: عدم برچیدن زیرساختهای هستهای یا نابودی تأسیسات موجود. درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالا که تاکنون انباشته شده، این طرح فضا را برای مذاکره باز گذاشته است؛ از جمله انتقال آن به خارج از کشور یا رقیقسازی به سطوح پایینتر. در مقابل، جمهوری اسلامی خواستار یک سازوکار شفاف و تضمینشده برای لغو کامل تمامی تحریمهای اقتصادی است.
مرحله سوم: شکلدهی به نظم جدید منطقهای
در مرحله پایانی، تهران پیشنهاد آغاز یک گفتوگوی راهبردی گسترده با کشورهای عربی و سایر کشورهای منطقه را مطرح کرده است. هدف از این گفتوگو، طبق طرح جمهوری اسلامی، ایجاد یک نظام امنیتی مشترک و جدید در سراسر خاورمیانه عنوان شده است.

کریم سجادپور از هزینه واقعی محاصره میگوید
















