نفی حکمت مکن از بهرِ دلِ عامی چند ! (حافظ)
دیشب ویدئویی دیدم از آقای جمشید چالنگی در باره مرجان ساتراپی و گله داشت از کسانی که در باره اهمیت و تأثیر کار مرجان در میان مردم جهان (اروپا و آمریکا) به گفته او «مبالغه می کنند!» به ویژه از اقای عباس میلانی گله ها داشت که چرا مرجان را بزرگتر از آنچه بوده جلوه داده است!
به نظر من این سخنان آقای چالنگی در تقلیل ارزش هنری و تأثیر کارهای مرجان برمردم جهان بی انصافی و مبالغه آمیز از نوع دیگری ست!
من در همان یوتوب ایشان یادداشتی گذاشتم که به نظرم بد نیست کپی آنرا از معرض نگاه خوانندگان گرامی این صفحه بگذرانم:
انچه به عنوان کامنت در یوتوب آقای چالنگی نوشتم عبارت بود از:
مرجان از ۳۰ سال پیش به اندازه کافی در فرانسه شهرت داشت او تنها ایرانی بود که بارها همان سه دههٔ پیش پس از انتشارکتابش در برنامه مهم برنار پیوو شرکت کرده بود!
چهار جلد کتاب مصور پرس پلیس کاملا نظر فرانسوی ها و بعد سایر اروپایی ها را در باره ایران دگرگون کرد.
بی انصافی نکنیم. اشکالات تاریخی کتاب نمی تواند تأثیر مثبت رمان مصور مرجان را نفی کند.
باید ارزش ها را سرجای خودشان پاس بداریم و اشکالات را هم نقد کنیم .
نسل جدید ایرانی ها در اروپا از طریق این رمان مصور با ایران پیوند برقرار می کردند.
نقش جادویی رمان های تصویری هنرمندانه را دست کم نگیریم.
زبان رمان مصور بسیار در اروپا برد دارد زیرا بیان تصویری ، یکی از مهم ترین رسانه های فرهنگی غرب است.
چیزی که در ایران بواسطه سلطه اسلام و حرام شمردن تصویر و صورتگری طی قرنها سرکوب شده است!
به خصوص کار مرجان نزد جوانتر ها و نوجوانان ایرانی نسل دوم و سوم بسیار مؤثر بو د و خود من از نزدیک شاهد این تأثیر بوده ام
مرجان نیازی به تبلیغات آقای میلانی که خیلی دیر پیداشان شد نداشت .
مکرون هم حقیقت را در باره نقش و تأثیر و بُرد رمان چهار جلدی پرس پلیس گفت
کار او واقعا هنرمندانه و تأثیر گذار بود به و یژه در آن سالها که همه صدا ها در باره حکومت توحش اسلامی ایران را خاموش کرده بودند!
کار مرجان توانست برای خیلی از ایرانی ها در خارج از کشور غرور برانگیز باشد.
زیرا اگرچه اشکال هایی هم در بیان حقیقی برخی وقایع داشت ، روایت تازه و باشکوهی از ایران را به مردم اروپا و آمریکا ارائه می داد و این تنها اثری بود که در خارچ از کشور چنین نقشی را ایفا کرد. اثر دومی وجود ندارد!
منصف باشیم و قدر هنرمندان راستین را که وجودشان بسیار کمیاب است بدانیم هرجند با برخی سخنان یا برخی باور های آنان موافق نبوده باشیم. یا به عللی در برخی گفته ها یا برداشت های روایی ی آنها نفوذ و تأثیر برخی ناخالصی های ترویج شده از سوی برخی از گروه های سیاسی راه یافته بوده باشد ! روایت هایی که از تأثیر برخی أغراض سیاسی در امان نمانده و احتمالا باب طبع ما نیستند زیرا باحقایق تاریخی انطباق ندارند!
ودر این زمینه نیز باکی نیست زیرا اشکالات یا ابهامات تاریخی را مرور زمان و کشف حقایق، روایت های جانبدارانه فکری و سیاسی تحمیل شده را کم رنگ و سرانجام محو می کنند، اما گوهر هنری و ارزش فرهنگی اثر خدشه ناپذیر خواهد ماند!
م.سحر
پاریس 12/6/2026
......................................................................
واپسین دیدار با مرجان ساتراپی
جمعه ۱۹ ژوئن، ساعت ۱۳
کرماتوریوم پرلاشز، پاریس
Vendredi 19 juin à 13h00
La Coupole du Crématorium du Père-Lachaise
71, rue des Rondeaux
75020 Paris
Métro : Gambetta
