مهدی نصیری: آیا تقابل جریان‌های تندرو با دولت و مذاکره‌کنندگان واقعی است یا نوعی تقسیم کار در درون حاکمیت؟

آرمان مستوفی: احتمال تقسیم کار را نمی‌توان رد کرد. طی دهه‌های گذشته نیز بخشی از حاکمیت نقش تندرو و بخشی دیگر نقش مذاکره‌کننده را بر عهده داشته‌اند. با این حال، گروه‌های تندرو فقط نیروی تبلیغاتی و خیابانی نیستند و در ساختار قدرت و نهادهای نظامی نیز نفوذ دارند؛ بنابراین اجرای هر توافق احتمالی با موانع جدی روبه‌رو خواهد شد.

تأسیسات هسته‌ای جمهوری اسلامی آسیب دیده، اما برنامه هسته‌ای به‌طور کامل از میان نرفته است. بخشی از تأسیسات در زیر کوه‌ها قرار دارد و ذخایر اورانیوم غنی‌شده نیز همچنان باقی است. آمریکا از یک سو نمی‌خواهد منطقه را در جایگاه نیروی شکست‌خورده ترک کند و جمهوری اسلامی نیز آمادگی پذیرش کامل شروط واشینگتن را ندارد؛ در نتیجه، حملات حوثی‌ها و گسترش ناامنی بعید است بن‌بست موجود را بشکند.

مهدی نصیری: در صورت آغاز دور تازه‌ای از جنگ، آیا احتمال حمله گسترده‌تر به زیرساخت‌های ایران وجود دارد؟

آرمان مستوفی: بخشی از زیرساخت‌ها، از جمله تأسیسات گازی و صنایع فولاد، پیش‌تر هدف قرار گرفته‌اند و آثار کامل این حملات احتمالاً در ماه‌های آینده نمایان خواهد شد. اگر جنگ گسترش یابد، حملات بیشتر به زیرساخت‌های حیاتی نیز دور از انتظار نیست. تغییر دولت در اسرائیل هم الزاماً به کاهش فشار بر جمهوری اسلامی منجر نمی‌شود، زیرا رقبای نتانیاهو نیز مواضع سختی در قبال تهران دارند.

مقایسه ایران با ونزوئلا دقیق نیست. جامعه ایران سرکوب، کشتار و خشمی انباشته را تجربه کرده و واکنش مردم در صورت برهم خوردن تعادل حکومت قابل پیش‌بینی نیست. حتی اگر بخشی از فرماندهان برای حفظ موقعیت خود تن به معامله بدهند، مردم ایران و اسرائیل نیز بازیگران مستقلی هستند و نتیجه فقط با توافق واشینگتن و تهران تعیین نخواهد شد.

فشار اقتصادی می‌تواند به اعتراض و حتی انقلاب منجر شود، اما چنین نتیجه‌ای قطعی نیست؛ ونزوئلا با وجود ابرتورم شاهد انقلاب داخلی نبود. از سوی دیگر، هر توافق نظامی احتمالاً مستلزم کاهش محاصره اقتصادی و باز شدن مسیرهای تجارت و فروش نفت خواهد بود. بنابراین نمی‌توان هم‌زمان روی توافق خارجی و ادامه فشار اقتصادی در همان سطح حساب کرد.

***