در جستجوی معنای پرتاب "لنگه کفش"، مرتضی اصلاحچی، فرارو

دنبال کردن ماجرای پرتاب کفش آنگاه جالب و هیجان انگیز می شود که هر بار پرتاب کفش معنای مختلف می یابد برای برخی رسانه ها؛ کفش پرت کن به سوی جرج بوش قهرمان می شود. کفش پرت کن به سوی صفار هرندی بی فرهنگی نامیده می شود که با اقدام سخیف خود میزان مدنیت خویش را اثبات کرده است و پرتاب کفش های پی در پی به سمت مهدی کروبی اقدامی انقلابی در پاسخ به رفتارهای ضد میهنی او تفسیر می شود.

اپیزود اول؛ منتظر الزیدی قهرمانی جهانی
در واپسین روزهای آذر ماه سال گذشته زمانی که جرج بوش در آخرین روزهای ریاست جمهوری اش برای آخرین بار راهی عراق شده بود تا از این کشور جنگ زده بازدید کند اما اتفاقی رخ داد که به سرعت تبدیل به خبر یک تمام رسانه های دنیا گردید؛ خبرنگاری عراقی کفش های خود را به سمت جرج بوش پرتاب کرد.

"منتظرالزیدی" خبرنگار شبکه تلویزیونی بغدادیه در هنگام مصاحبه مطبوعاتی بوش و المالكی در حالی که دشنام گویان، رییس جمهور امریکا را به سگ تشبیه کرد جفت لنگه كفش هایش را از پا در آورد و آنها را یكی پس از دیگری به سوی بوش پرتاب كرد. جرج بوش اما که از نسل گاوچران های تگزاس است با چالاکی تمام جاخالی داد تا هیچ کدام از دو کفش پرت شده به صورتش برخورد نکند.

او تلاش کرد تا اعتماد به نفس خود را حفظ کند و زمانی که ماموران نخست وزیری عراق خبرنگار عراقی را که به "کفش پرت کن" شهرت یافت از سالن خارج می کردند گفت:« ازاین گونه حوادث در برنامه های مختلف اتفاق می افتد و من متعجب نیستم.» بوش همچنین اینگونه حوادث را نمونه ای از وجود دموکراسی دانست.

کفش پرت کن عراقی اما در شرایطی که در بازداشت به سر می برد به سرعت تبدیل به نمادی از مخالفت مردم عراق با حمله نظامی آمریکا به این کشور گردید و در کشورهای اسلامی و جهان سوم تا حد یک قهرمان شان و منزلت پیدا کرد.

ایران نیز از سایر ممالک اسلامی مستثنی نبود و رسانه های دولتی از او یک قهرمان ساختند و با آب و تاب اخبار مربوط به اقدام الزیدی را منعکس نموده و از او تجلیل کردند. رسانه هایی همچون "فارس" "ایرنا"، "کیهان" و... این اقدام خبرنگار عراقی را مستحق پاداشی در خورد دانستند.

پس از این اقدام "لنگه کفش" به سرعت تبدیل به نمادی از مبارزه شد و در تجمعات بسیاری به صورت سمبلیک حضور پیدا کرد. و حتی در ا یران مسابقاتی در قالب پرتاب کفش به سوی تمثال بوش برگزار گردید تا خاطره حرکت خبرنگار عراقی زنده بماند.

در این راستا در دی ماه سال 87 برخی نهادها از مسابقه پرتاب کفش به عکس بوش اطلاع داند که در حاشیه نماز جمعه برگزار خواهد شد. در یکی از این اطلاعیه ها آمده بود: «در راستای حمایت از حركت قهرمانانه خبرنگار شجاع عراقی (منتظر الزیدی) در پرتاب كفش خود به سمت شیطان بزرگ و با هدف همراهی با این حركت زیبا و ضد استكباری و همچنین ابراز خشم و كینه انقلابی علیه استكبار، تربیت بدنی سپاه محمد رسول‌الله (ص) تهران بزرگ مسابقه پرتاب كفش را برگزار می‌كند.»

از دیگر سو همچنین قائم مقام وزارت علوم ایران خبر داد که وزارت علوم و دانشگاه پیام نور از منتظرالزیدی خبرنگار عراقی که در اقدامی جسورانه مخالفت خود را با رئیس جمهور سابق آمریکا نشان داد حمایت کرده و او را در یکی از دانشگاهها بورسیه تحصیلی خواهد کرد.

این اقدام خبرنگار عراقی اینقدر احساسات برخی ایرانی ها را تهییج کرده بود که حتی علیرضا غزوه شعری در مدح او بسراید و چنین بگوید: کفشی به او نخورد/ ولی مُرد/ و پیش از آن که بمیرد/ در نطق بچگانه خود گفت/ که نمره ات 10 بود/ اما تو 20 گرفتی المنتظر!

اگرچه برخی رسانه های ایرانی پرتاب کفش به سوی بوش را عملی قهرمانانه، ضد استکباری، آزادی خواهانه و... توصیف می کردند اما گمان نمی برند که این عمل در کمتر از یکسال ممکن است چندان رواج پیدا کند که حتی در ایران نیز کاربرد پیدا کرده و به سمت سیاستمداران وطنی نیز لنگه کفشی پرتاب شود.

اپیزود دوم؛ کفش پرت کن به سوی صفار، بی فرهنگی کم آورده
در 27 مهر ماه امسال زمانی که وزیر فرهنگ ارشاد دولت نهم برای شرکت در نشست "سوء تفاهم بزرگ" به دانشگاه تهران رفته بود شاهد پرتاب لنگه کفش به سوی خود بود.

پرتاب کننده این لنگه کفش اما قدرت بازویی همچون خبرنگار عراقی نداشت چراکه کفش او در میانه راه پیش از آنکه به صفار هرندی برسد روی سر یک دختر فرود آمد. این کفش پرت کن وطنی اما از بختی همچون منتظر الزیدی برخوردار نبود چراکه هیچ کسی او را قهرمان ندانست و رسانه هایی که خبرنگار عراقی را به خاطر پرتاب کفش به بوش قهرمان کرده بودند کفش پرت کن ایرانی را به خاطر پرتاب کفش به سمت صفار هرندی شخص بی فرهنگی توصیف کردند که در برابر استدلالات منطقی صفار کم آورده است.

خود صفار نیز در همان نشست آن لنگه کفش کذایی را در دست گرفت و گفت: «لطفا علامت مدنیت نفرستید.»! پس از این صحبت صفار دانشجویان بسیجی بلافاصله شعار دادند: «آزادی اندیشه با لنگه کفش نمی شه.»

پس از ان نیز رسانه های مختلف حامی دولت با انتشار گسترده این خبر و چاپ عکس صفار هرندی که خنده کنان لنگه کفش را در دست گرفته بود این اقدام را به کل مخالفان دولت تعمیم داده و آنرا نشانی از سطح فرهنگ و مدنیت و بینش آنها قلمداد کردند.

اپیزود سوم؛ کروبی، منافقی که لنگه کفش حقش بود
هنوز مدت زمان زیادی از پرتاب کفش به سوی صفار هرندی نگذشته بود که اقدام مشابهی صورت گرفت، اینبار اما مهدی کروبی هدف پرتاب کفش قرار گرفت و او که همچون بوش وصفار هرندی بخت یار نبود مورد اصابت قرار گرفت و سرش بر اثر برخورد این لنگه کفش خونین شد.

روز گذشته زمانی که مهدی کروبی برای بازدید از نمایشگاه مطبوعات به مصلای تهران رفته بود شاهد تجمع موافقان و مخالفان خود بود. او در این حضور از سوی مخالفان خود مورد حمله قرار گرفت و عمامه از سرش افتاد و در نهایت سر بی عمامه اش مورد اصابت کفش قرار گرفته و خونین شد.

خبرگزاری حامی دولت فارس که سال گذشته پرتاب کفش به سوی بوش را عملی قهرمانانه، پرتاب کفش به سوی صفار هرندی را عملی مذبوحانه و ناشی از بی فرهنگی قلمداد کرده بود درباره برخورد با کروبی اینگونه می نویسد: «كروبی در دقایق ابتدایی حضور خود در نمایشگاه مطبوعات با خیل مردمی روبه رو شد كه از او با شعارهای مرگ بر منافق و مرگ بر ضد ولایت فقیه استقبال می‌كردند. حجم شعار‌ها بر علیه كاندیدای شكست خورده دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری دوره دهم به حدی بود كه وی مجبور شد از همان ابتدای نمایشگاه راه خود را كج كرده و به دنبال درب خروج باشد. اما در این بین نیز با شعارهای «مرگ بر دروغگو» و «مرگ بر منافق» حاضرین در نمایشگاه روبه رو شد.»

فارس ادامه می دهد: «مهدی كروبی بعد از حضور چند دقیقه ای در نمایشگاه از طبقه دوم مصلی خارج شد. كروبی در پی هجوم برخی افراد به سمت وی و پرتاب لنگه كفش به طرف او مجبور شد بدون عمامه مصلی را ترك كند.»

این خبرگزاری در تجلیل از پرتاب کفش به سوی کروبی می نویسد: «در این بین نهضت لنگه كفش نیز به راه افتاد و جمعیت خشمگین حاضر با پرتاب كردن لنگه كفش‌های پی‌در‌پی به سبك "منتظرالزیدی " به سوی كروبی، اقدامات اخیر وی كه موجب صدمه دیدن و كشته شدن جمعی از جوانان كشور شده بود را پاسخ می‌گفتند.»

اکنون این سوال پیش می آید که چرا و چگونه سه پرتاب کفش به سوی سه شخص مختلف از سوی برخی رسانه ها واکنش های متفاوتی می یابد. کفش پرت کن به سوی جرج بوش قهرمانی می شود که دانشگاه های ایران حاضرند به او بورس تحصیلی بدهند و در تقلید از اقدام او مسابقه برگزار می شود. کفش پرت کن به سوی صفار هرندی بی فرهنگی نامیده می شود که با اقدام سخیف خود میزان مدنیت خویش را اثبات کرده است و پرتاب کفش های پی در پی به سمت مهدی کروبی اقدامی انقلابی در پاسخ به رفتارهای ضد میهنی او تفسیر می شود.

فارغ از مسئله قابل تامل مواجهه متغیر و متضاد برخی رسانه ها و جریان ها با اقدام مشابه پرتاب کفش به سوی شخصیت های سیاسی به نظر می رسد که پرتاب کفش به نشانه اعتراض کم کم دارد به امری جا افتاده در منازعات سیاسی تبدیل می گردد بنابراین لازم است کسانی که احتمال می رود در معرض پرتاب کفش قرار بگیرند یا همچون جرج بوش بدن خود را ورزیده و چالاک کنند تا به موقع جا خالی دهند و یا همچون صفار هرندی فاصله مطمئن با مخالفین را حفظ کنند که کفش به آنها نرسد، چون در غیر این صورت همچون مهدی کروبی کفش با صورت آنان برخورد خواهد کرد.