نکته مهم این است که توافق ترامپ و پوتین درست در روزی صورت گرفت که مسعود پزشکیان در ترکمنستان با رئیس‌جمهور روسیه دیدار می‌کرد. به نظر من، این تحولات نشان می‌دهد که پوتین در حال فاصله گرفتن از جمهوری اسلامی است و ترامپ نیز در سیاست‌های مربوط به ایران با او همراهی می‌کند.

جمهوری اسلامی، روسیه، چین، بلاروس و کره شمالی در یک اردوگاه قرار دارند و هدف راهبردی مشترک آن‌ها تضعیف و بازتعریف نظم بین‌المللی کنونی است. بااین‌حال، روسیه و چین معاملات بسیار بزرگ‌تری با آمریکا دارند و طرف اصلی حساب آن‌ها واشنگتن است.

برای روسیه و چین، جنگ ایران فرصتی برای رصد و تحلیل توانایی‌های نظامی و فناوری‌های جنگی است؛ اطلاعاتی که ممکن است در درگیری‌های آینده به آن نیاز داشته باشند. روسیه نیز تاکنون از طریق اطلاعات ماهواره‌ای، شناسایی موقعیت اهداف، تأمین قطعات موشکی و پهپادی، مشارکت در عملیات سایبری و انتقال فناوری‌های نظامی به جمهوری اسلامی کمک کرده است.

اگرچه بر اساس گزارش بلومبرگ، روسیه همچنان به حمایت نظامی از جمهوری اسلامی ادامه می‌دهد، اما به نظر من توافق اخیر ترامپ و پوتین می‌تواند باعث کاهش حمایت‌های روسیه و حتی چین از تهران شود؛ به‌ویژه در زمینه ارائه اطلاعات ماهواره‌ای و شناسایی موقعیت اهداف.

احتمال دارد پوتین در چارچوب توافق با ترامپ، فشار دیپلماتیک بیشتری بر جمهوری اسلامی وارد کند تا تهران به میز مذاکره بازگردد و امتیازهای موردنظر آمریکا را بپذیرد.

البته این به معنای آن نیست که روسیه و چین حاضرند کارت ایران را به‌آسانی و بدون دریافت امتیاز واگذار کنند. اولویت مسکو و پکن، حفظ ایرانی ضعیف است؛ چه با جمهوری اسلامی و چه با شکل تغییریافته‌ای از همین حکومت. آن‌ها نمی‌خواهند حکومتی در ایران روی کار بیاید که از نظر راهبردی به غرب گرایش داشته باشد.

روسیه و چین برای نجات جمهوری اسلامی خود را به آب‌وآتش نخواهند زد و برای حفظ آن لشکرکشی نخواهند کرد. پوتین بر اساس منافع روسیه تصمیم می‌گیرد و هدفش نجات جمهوری اسلامی نیست. مسکو و پکن درعین‌حال تلاش می‌کنند ایران را ضعیف نگه دارند و از موقعیت آن در معاملات خود با آمریکا استفاده کنند.

خطر اصلی این است که ایران، متأسفانه به دلیل وجود جمهوری اسلامی، به کارت بازی ابرقدرت‌ها و قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است.